Χίος, Παρασκευή 19 Ιανουαρίου

Το χωριό μας η Αγία Παρασκευή του Τσεσμέ

Γιάννης Τζούμας
Κυρ, 24/09/2017 - 09:36

Όταν η Πρόεδρος Γεωργία Χούλη, μου πρότεινε ως… Αγιοπαρασκευούση, να παρουσιάσω μαζί με τον Φιλόλογο Θοδωρή Κονταρά το βιβλίο του αείμνηστου Μοίραρχου Γιάννη Αικατερίνη «Το χωριό μας, η Αγία Παρασκευή του Τσεσμέ» είπα ναι για δύο λόγους.
Πρώτον επειδή είναι δύσκολο να πείς όχι στη «μαμά» του «Φάρου» και δεύτερον γιατί η Γεωργία δεν ήξερε ότι είχα διαβάσει «ρουφήξει» καλύτερα το βιβλίο στην πρώτη του έκδοση, όταν με δαπάνες του επίσης Αγιοπαρασκευούση Γιώργη Παράσχου Αλεξανδρίδη, κυκλοφόρησε στην Σκιάθο σε 500 μόλις αντίτυπα και από χέρι σε χέρι μεταξύ χωριανών.
Σ’ αυτό ο Γιάννης Αικατερίνης, με απέραντη αγάπη για τον γενέθλιο τόπο, πραγματοποίησε έναν άθλο, συγκεντρώνοντας απίστευτα τοπογραφικά, ιστορικά, λαογραφικά, στοιχεία για το χωριό της Αγίας Παρασκευής, που στην ουσία είναι επίνειο του Τσεσμέ, απέχοντας απ’ αυτό «ένα τσιγάρο δρόμος» σε μια απίστευτη τοποθεσία, μη ορατή από τη Χίο, στον μοιχό τριών κόλπων, τόσο απάνεμων και αβαθών, που οι παππούδες μας όταν δεν είχαν να βάλουν κάτι στο τραπέζι, αρκούσε να βυθίσουν ένα κοφίνι στη θάλασσα στο Γιαλουδάκι και να βγάλουν πάνω μια τηγανιά ψάρια.
Τι να έλεγα όμως για το βιβλίο αυτό εγώ;
Μία επανέκδοση απ’ τις εκδόσεις «Μπαλτά» με την ανάλυση του Θοδωρή Κονταρά, με καταγωγή από το Σιβρισάρι της Ερυθραίας, μελετητή, συγγραφέα, λαογράφου, για χρόνια υπεύθυνου του Τμήματος Παραδοσιακού Πολιτισμού του Πνευματικού Κέντρου Νέας Ερυθραίας, συνεργάτη της ιστορικού Μαριάννας Κορομηλά και τέλος ενός μεγάλης αξίας ερευνητή του Μικρασιατικού ελληνισμού.
Προτίμησα λοιπόν από στήθους να πω γενικά δύο λόγια, όπως βγήκαν απ’ την καρδιά μου, τα οποία είπα να καταγράψω, από όσα θυμάμαι, σ’ αυτό το κείμενο, γιατί το μόνο που θα μείνει τελικά είναι τα γραπτά.
Αναρωτήθηκα λοιπόν τι είναι η Πατρίδα, λέγοντας περίπου τα εξής:
Πρώτη πατρίδα είναι η μήτρα, που μας φιλοξένησε και μας γέννησε, είναι η μάνα μας.
Είναι η γλώσσα, που μας πρωτομίλησε, γι’ αυτό και δεν την λέμε ποτέ πατρική αλλά μητρική.
Μετά η πατρίδα είναι ο τόπος, οι παραδόσεις, οι κοινές αξίες, ο πολιτισμός μας, η κοινή μας θρησκεία, οι συγγενείς, το περιβάλλον μας, όλα αυτά είναι η μεγάλη μας μάνα, η πατρίδα μας.
Πατρίδα είναι το ίδιο μας το όνομα, εγώ σε μεγάλη ηλικία και μετά από επισκέψεις και προσκυνήματα στον Τσεσμέ και το χωριό μας, ανακάλυψα ότι δεν λέγομαι τυχαία… Τζούμας αφού απλούστατα η Τζουμά είναι για τους Τούρκους η ημέρα Παρασκευή, συνεπώς ο Τζούμας ήταν γι’ αυτούς ο Παρασκευάς, αυτός που έμενε στο χωριό Αγία Παρασκευή, εξού και η μια… καραβιά Τζούμηδες, που ήρθαμε από απέναντι, χωρίς καμιά συγγένεια εξ’ αίματος μεταξύ μας.
Αυτά λοιπόν δεν τα πειράζουμε, δεν αλλάζουμε τα ονόματα μας, γιατί έτσι απεμπολούμε στοιχεία της πατρίδας μας.
Πρέπει να λέμε όχι σε «μαϊμουδίστικα» ονόματα τύπου Ομηρούπολη και άλλες μπούρδες. Δεν υπάρχει… Ομηρούπολη, Βροντάδος υπάρχει.
Πατρίδα μας είναι οι… πέτρες. Ναι, αυτές που ως άψυχες και ακίνητες δεν έχουν φωνή, αλλά μιλούν, αρκεί να τις ψάξεις, να τις ακούσεις με την ψυχή σου, να τις διαβάσεις.
Αυτές έψαξα και εγώ στην Αγιά Παρασκευή του σήμερα. Τι να μου πεί όμως μια σύγχρονη Μαρίνα με ψαροταβέρνες, που είναι σήμερα το παλαιό χωριό των 3.500 και βάλε, εξ’ ολοκλήρου ελλήνων προγόνων μας, το 1922;
Ψάχνοντας λοιπόν ανακάλυψα ότι έψαχνα να βρώ μια Εκκλησιά και δεν λάθεψα αφού οι Τούρκοι, ο απλός κόσμος, έχει τον σεβασμό ή τον φόβο σε όλες τις θρησκείες, με την απλοϊκή λογική «έχε τα καλά με όλους, ποτέ δεν ξέρεις».
Την βρήκα λοιπόν και μίλησα με τις… πέτρες, που άκουσαν τις λειτουργίες απ’ τα βαφτίσια μέχρι την εξόδιο ακολουθία των παππούδων μας και σας το λέω αυτό εγώ, που εκκλησιάζομαι άπαξ του έτους τη βραδιά της… Αναστάσεως.
Όποιος επιχειρεί να διαχωρίσει τον Έλληνα απ’ την Ορθοδοξία, είναι σαν να επιχειρεί να ξεκολλήσει το νύχι από το κρέας του. Το αποτέλεσμα θα είναι ένα χέρι σακατεμένο.
Πατρίδα όμως είναι και ο πολιτισμός. Τώρα, μετά από 100 χρόνια έχουμε γίνει ένα, κανείς μας δεν θα πεί ότι δεν είναι Χιώτης, όμως οι αυτόχθονες κάτοικοι, όταν ήρθαν εδώ διωγμένοι, οι πρόσφυγες παππούδες μας, τους έλεγαν «τουρκόσπορους» και το Δημοτικό Συμβούλιο τότε, όρισε ως τόπο κατοικίας, τις εκβολές του Παρθένη, μεταξύ Πόλης και Κάμπου, μια ελώδη δηλαδή έκταση, με λάσπες, σκουπίδια και… φίδια.
Ε, αυτό έγινε το  Βαρβάσι και οι ντόπιοι έπαθαν ότι και η Ρώμη από την καταρρέουσα αρχαία Ελλάδα, ηττήθηκαν πολιτιστικά.
Θα σας πω μόνο δύο ονόματα, Γιώργης Διλμπόης, Ανδρέας Αξιωτάκης. Οι δυο τους μόνο, έχουν γράψει τόσα βιβλία, όσα όλοι οι Χιώτες μαζί από γενέσεως κόσμου.
Τέλος πατρίδα είναι οι μνήμες, οι παππούδες μου δεν χώρεσαν τότε στο Καστέλλο και βρέθηκαν στον προσφυγικό καταυλισμό, στα βράχια τότε, του Φραγκομαχαλά.
Θυμάμαι 6-7 χρονών παιδάκι την γιαγιά μου την Αγγελικώ, να σέρνεται με το ένα πόδι, γιατί το άλλο ήταν κομμένο από γάγγραινα και να ασβεστώνει όλη τη γειτονιά, θυμάμαι ότι στο τραπέζι δεν είχαμε ποτέ ένα φαγητό, αλλά μεζέ κι’ απ’ αυτό των γειτόνων και εκείνοι απ’ το δικό μας. Την θυμάμαι να μου δίνει μια καστανιά με φαγητό να την πάω στο… Γιωργάκι, ένα άνθρωπο στη γειτονιά με ψυχικά προβλήματα, που με παραίνεση του παπά, εναλλάξ κάθε σπίτι του πήγαινε φαγητό, να μην πεινάσει και δεν πείνασε ποτέ.
Αυτή ήταν η Μικρασία, αυτή ήταν η πατρίδα μας και οι αξίες της και αυτή θα είναι εφόσον δεν ξεκολλά απ’ την καρδιά και την μνήμη μας.
 

Σχετικά Άρθρα

Γιάννης Τζούμας
Πέμ, 18/01/2018 - 09:47
Γ. Πλακωτάρης

Οπου Γιώργης Πλακωτάρης, άλλο ένα «παιδί» του Γιώργη Καλουτά, Προϊστάμενος της διαχειριστικής αρχής της Περιφέρειας, αυτός δηλαδή, που κοιτάζει η Καλογήρου, πριν ανακοινώσει τη διάθεση οποιουδήποτε χρήματος Ευρωπαϊκού προγράμματος αφού δικά μας χρήματα … δεν υπάρχουν.

Οπου Γιώργης Πλακωτάρης ένας συνειδητός Δημόσιος Λειτουργός, τον οποίο θα παρομοιάζαμε με πιλότο Μπόϊγκ, που οι Χιώτες αιρετοί, μεταξύ των οποίων οι Στ. Κάρμαντζης και Μ. Βουρνούς γνωρίζουν ότι μπορεί να κουβαλήσει στο νησί χρήμα και άλλοι τον χρησιμοποίησαν για να κουβαλήσει ας πούμε ένα τενεκέ λάδι στο παιδί που σπουδάζει στην Αθήνα.

Τον είδαμε λοιπόν προχθές σεμνό όπως πάντα να κάθεται στο πάνελ της συνεντεύξεως για την επιτυχία ένταξης στο ΕΣΠΑ του Κέντρου Διημέρευσης ΑμΕΑ στον «Οίκο Αγάπης».

Η Σοφία Μιχάλα αναφέρθηκε στον μαραθώνιο ένταξης και ευχαρίστησε τόσο τον Στ. Κάρμαντζη  όσο και τους παριστάμενους υπαλλήλους των τεχνικών υπηρεσιών μαζί και τον Γ. Πλακωτάρη, για το αποτέλεσμα.

Αφήνοντας κατά μέρος τις ακόμα και αληθείς φιλοφρονήσεις κρατήσαμε την ουσία και αυτήν την οριοθέτησε ο Γ. Πλακωτάρης.

Σημασία είπε είναι, τι θα εισπράξει ο ωφελούμενος, τα δεκάδες παιδιά ΑμΕΑ, που θα βρούν εκεί καταφύγιο, εμείς είπε δουλέψαμε γι’ αυτό νυχθημερόν και για μένα προσωπικά ήταν το καλύτερο χριστουγεννιάτικο δώρο. Εχουμε εντάξει και εκτελέσει δεκάδες έργα, συμπλήρωσε, αλλά στα εγκαίνια του συγκεκριμένου θα φροντίσω να παρευρεθώ.

Γιατί σημειώνονται αυτά; Μα γιατί ανεξάρτητα αν Δημόσιοι λειτουργοί σαν τον Γ. Πλακωτάρη είναι η εξαίρεση του κανόνα, δεν παύει να είναι ένα θετικό παράδειγμα του πως μπορεί να γίνει η Ελλάδα του αύριο.

Σημειώνεται ότι στην ίδια συνέντευξη ανακοινώθηκε από τον εκπρόσωπο του Μητροπολίτη Χίου και Αντιπρόεδρο του «Οίκου αγάπης» Βασίλη Μυριαγκό η παραχώρηση 500 m2 του κτιριακού συγκροτήματος για τον Σύλλογο Γονέων σπαστικών παιδιών.

 

Υ.Γ. Δεν έγινε καμιά αναφορά στην Αννα Κώσταλου αλλά το κάνω εγώ δεν πειράζει.

Ηταν η πρώτη, που ονειρεύτηκε και έκανε πράξη το όραμα του μακαριστού Διονύσιου, ο Οίκος που φτιάχτηκε να γεμίσει αγάπη.