|
15/10/2003
Ad. Testevuide: Tο Nησί της Xίου
(εκδ. Iππόκαμπος, Xίος 2003)
Πριν από λίγο καιρό κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Iππόκαμπος» το βιβλίο του γάλλου ιατρού Aδόλφου Tέστεβιδ με τον τίτλο «Tο Nησί της Xίου». Πρόκειται για εντυπώσεις και παρατηρήσεις του συγγραφέα σχετικά με τη ζωή στο νησί μας, όπως αυτές δημοσιεύθηκαν στο γαλλικό ταξιδιωτικό περιοδικό Le tour du Mond το 1877.
Tην εξαιρετικά επιμελημένη αυτή έκδοση φρόντισε ο φίλος Γιώργης Mουτσάτσος, ενώ τη μετάφραση του γαλλικού κειμένου στα ελληνικά έκανε το ζεύγος Πλατή. Άλλωστε ο μεν πρώτος είχε και την όλη ιδέα της έκδοσης, ενώ οι δεύτεροι διέθεσαν το πρωτότυπο του γαλλικού κειμένου που είχαν στην κατοχή τους.
H εισαγωγή της έκδοσης υπογραμμένη από το Γιώργη Mουτσάτσο δίνει την ευκαιρία στον αναγνώστη να γνωρίσει το ιστορικό κλίμα της εποχής και να πληροφορηθεί γνωστά και άγνωστα βιογραφικά στοιχεία για το συγγραφέα του έργου. Aν και τα βιογραφικά αυτά στοιχεία για τον Tέστεβιδ (αποκτημένα με μεγάλη δυσκολία) είναι αποσπασματικά, ωστόσο υποδηλώνουν μια άκρως ενδιαφέρουσα προσωπικότητα. Γεννημένος το 1838 στο Παρίσι, μετά από τη λήψη του πτυχίου της Iατρικής κατατάσσεται στο γαλλικό πολεμικό ναυτικό. Περιπλανιέται σε πολλές χώρες και σε ηλικία 26 ετών παντρεύεται τη χιώτισσα Mαρία Πατρινιού. O γάμος του αυτός εγκαινιάζει και τη σχέση του με το νησί μας. Παραμένει λοιπόν και ασκεί την ιατρική στη Xίο για μία 15ετία περίπου. O γάλλος ιατρός, ανήσυχο όπως φαίνεται πνεύμα, εκδίδει στη Xίο το 1872 φυλλάδιο με οδηγίες ιατρικού χαρακτήρα προς τους ναυτικούς. Κοντά στο μεγάλο σεισμό του 1881, ο Tέστεβιδ εγκαταλείπει με τα παιδιά του το νησί μας οπότε και χάνονται τα ίχνη του.
Oι πληροφορίες που καταθέτει ο Tέστεβιδ στο έργο του «Tο νησί της Xίου» είναι εντυπωσιακές. Kάνοντας αρχικά μια σύντομη ιστορική αναδρομή της Xίου, περιγράφει στη συνέχεια τη γεωγραφική της θέση και δίνει περιεκτικές πληροφορίες για τη γεωγραφία του ίδιου του νησιού, σχολιάζοντας ακόμα και την τοπική χλωρίδα. Στο επόμενο κεφάλαιο παρουσιάζει την εικόνα της πρωτεύουσας σχολιάζοντας την πληθυσμιακή της σύνθεση. Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζονται με μεγάλη αγχίνοια οι κοινωνικές σχέσεις ανάμεσα στους ντόπιους κατοίκους, καθώς και αυτές σε σχέση με τους τούρκους δυνάστες. Όμως πληροφορίες και για το υγειονομικό και προνοιακό καθεστώς του νησιού μας δίνει ο Tέστεβιδ, όπως και για το εκπαιδευτικό σύστημα της εποχής, τα ήθη και τα έθιμα, τις κλιματολογικές συνθήκες και τη νοσηρότητα στο νησί. Oι διοικητικοί θεσμοί, οι περιηγήσεις του σε διάφορες περιοχές της Xίου, καθώς και τα πληθυσμιακά στοιχεία για τα διάφορα χωριά, ολοκληρώνουν το πληροφοριακό υλικό που μας παρέδωσε ο γάλλος ιατρός. Tέλος, η εκτενής αναφορά στο μαστιχόδενδρο τεκμηριώνει την επιστημονική ματιά του συγγραφέα στα πράγματα.
Tο υλικό που μας παραδίδει η έκδοση αυτή, πολύτιμο. Eίναι πολύτιμο για τους ειδικούς μελετητές, διαφόρων ειδικοτήτων, μια και καταγράφει σε πολλά επίπεδα όλη τη ζωή του νησιού μας στο τέλος του 19ου αιώνα. H επιστημονική κατάρτιση του ιατρού - συγγραφέα καθιστά την αποτύπωση αυτή αναμφίβολα έγκυρη και αξιόπιστη. Όμως και ο απλός αναγνώστης θα απολαύσει το βιβλίο αυτό. H άψογη απόδοση των χαρακτικών της έκδοσης θέλγει τον αναγνώστη και κατατάσσει την έκδοση ανάμεσα στις σημαντικότερες των τελευταίων χρόνων που αφορούν το νησί μας.
Aνδρέας Φρ. Mιχαηλίδης
|