04/02/2005
H TEΛEYTAIA ΣYNENTEYΞH TOY ΓΛYΠTH AKAΔHMAΪKOY Γ. ΠAΠΠA
«Έτσι φιλοτέχνησα τα αγάλματα της Xίου»
H ΓYMNOΣTHΘH ΔOΞA... ΠOY MΠHKE ΣTA YΠOΓEIA KAI O KOPAHΣ... ΠOY THΛEΦΩNOYΣE

Στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού «XIONH» φιλοξενήθηκε η παρακάτω ενδιαφέρουσα συνέντευξη του γλύπτη Aκαδημαϊκού Γ. Παππά, στο δικηγόρο Θ. Bαρλάμη.
Σ’ αυτήν ο υπέργηρος, αλλά με πλήρη διαύγεια διάσημος γλύπτης, αναφέρει πολύ σημαντικά ζητήματα όσον αφορά την τέχνη του, αλλά και τις συνθήκες που πραγματοποίησε έργα του στο νησί μας.
O Γ. Παππάς πέθανε λίγο μετά τη συνέντευξη αυτή και το περιοδικό «XIONH» έχει σχεδόν εξαντληθεί.
Kαι για τους παραπάνω λόγους κρίνουμε αναγκαία τη σημερινή αναδημοσίευση.

«Θ.Β. Γνωρίζετε την πρωτοβουλία του Περιοδικού να γίνει ένα αφιέρωμα στο έργο σας, και ειδικότερα για τα γλυπτά σας που βρίσκονται στη Χίο. Ήδη με τη βοήθεια φίλων του νησιού φωτογραφίσαμε τα έργα και σας τα αναφέρω, μήπως μας διαφεύγει κάποιο. Βρήκαμε ότι τα έργα είναι: Η προτομή του Κοραή, οι τέσσερις προτομές στο Αργέντικο, η Χιώτισσα στο Νεοχώρι και η Δόξα, που ήδη τοποθετήθηκε έναντι του Ενετικού Κάστρου στην παραλία της πόλεως της Χίου.
Γ.Π. Παραλείψατε την προτομή του Ψυχιάτρου στο Πυργί και την προτομή του Κων/νου Άμαντου στο Γυμνάσιο της Χίου.
Θ.Β. Πράγματι, κατά την έρευνα μας διέφυγαν τα ανωτέρω και θα φροντίσουμε και για τη φωτογράφηση των έργων αυτών.
Ας αναφερθούμε πρώτα στον ανδριάντα του Κοραή.
Γ.Π. Ο Κοραής ήτο παραγγελία κατά τα έτη 1934-1935 από το Μητροπολίτη Χίου. Βρισκόμουν τότε στο Παρίσι. Άρχισα τη φιλοτέχνηση αμέσως. Προβληματίστηκα με την εξεύρεση καταλλήλου ενδύματος, το οποίο τελικά προμηθεύθηκα από έναν γέρο συλλέκτη ενδυμάτων, ο οποίος συγκροτούσε τη συλλογή του με ενδύματα από το 1789 και πριν. Το ένδυμα ήτο μία ρεντικότα. Όσο για το παντελόνι, γι΄αυτό «φρόντισε» ο εστιάτοράς μου στη Γαλλία. Αυτός ήτο άνθρωπος με παλαιά γούστα και φορούσε παντελόνια του τύπου αυτού. Φορούσε αντί για παπούτσια λεπτά στιβάνια (μπότες). Δανείστηκα από τον εστιάτορά μου και το παντελόνι και τα παπούτσια. Μετά από σχετική έρευνα βρήκα ένα παλαιό μοντέλο, έναν Ιταλό, ο οποίος ποζάριζε για το έργο επί δύο ολόκληρα χρόνια περίπου, με πολλή υπομονή. Έκανα ένα πρώτο πρόπλασμα στο φυσικό μέγεθος με τον Κοραή καθισμένο σε μία πολυθρόνα αρχαία, όπως υπάρχει στο Θέατρο Διονύσου, και να ακουμπάει τον δεξιό του αγκώνα στο μπράτσο και να κρατάει το κεφάλι του σκεπτόμενος. Έστειλα φωτογραφίες του πρωτοπλάσματος στη Χίο. Η απάντηση του αρμοδίου ήταν ότι ο Κοραής εφαίνετο σ΄αυτούς τηλεφωνών μάλλον, παρά σκεπτόμενος...!!! Κατάλαβα τότε ότι έπρεπε να αλλάξω τη σύλληψη του έργου. Εμελέτησα την υπάρχουσα μορφή. Η μελέτη αυτή διήρκεσε περίπου από το 1937 έως το 1938 με σχέδια. Το έτος 1939 το έργο εξετέθη στο Τροκαντερό, στην Έκθεση Salon de Tuilerie (Κεραμικός). Το έργο μεταφέρθηκε τότε στην Ελλάδα και άρχισε η κατεργασία του στο μάρμαρο, στην οποία εργάστηκα και εγώ ο ίδιος πολύ και μπορώ να πω ότι τα τελειώματα όλα είναι του χεριού μου. Το μαρμάρινο έργο αυτό παρέμεινε έκτοτε καθόλο το διάστημα της Kατοχής στο εργαστήριο. Όταν κατελήφθη το εργαστήριό μου από τους αντάρτες κατά τον εμφύλιο και πέριξ συνήφθη μάχη, η οποία διήρκεσε δύο ολόκληρες ημέρες, φοβήθηκα φυσικά να μην υποστεί το έργο ανεπανόρθωτες ζημίες, διότι το εργαστήριό μου είχε και κανονιοβοληθεί και γαζωθεί με μυδράλια. Ως εκ θαύματος το βρήκα ακέραιο. Μεταφέρθηκε και τοποθετήθηκε στη Χίο μετά τον πόλεμο, συνοδεία του πανεπιστημιακού και πνευματικού κόσμου των Αθηνών και τοποθετήθηκε εμπρός στη Βιβλιοθήκη Κοραή. Έκτοτε έχει υποστεί ορισμένες ζημίες από βανδαλισμούς κάποιων Χιωτών. Ορισμένα μέρη είχαν διορθωθεί.
Θ.Β. Ας αναφερθούμε τώρα στις προτομές στο Αργέντικο.
Γ.Π. Οι προτομές αυτές έχουν τη μορφή ερμαϊκών στηλών. Πρόκειται για 4 προτομές των προγόνων του Φιλίππου Αργέντη. Οι παριστάμενοι πρόγονοι μαρτύρησαν επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Απ΄αυτούς ενθυμούμαι ιδιαίτερα τον Ευστράτιο Αργέντη, οπαδό του Ρήγα Φεραίου, ο οποίος δολοφονήθηκε μαζί με το Ρήγα στο Βελιγράδι. Παραγγέλθηκαν από το Φίλιππο Αργέντη, δουλεύτηκαν από εμένα στο μάρμαρο και τοποθετήθηκαν κατά το διάστημα της διαδοχικής τους κατασκευής στο Αργέντικο, κατά τα έτη 1957 έως 1963.
Θ.Β. Ας έρθουμε τώρα στον ανδριάντα στο Νεοχώρι.
Γ.Π. Μετά τα ανωτέρω έργα ο δήμαρχος Νεοχωρίου Χίου - χωριό του Κάμπου της Χίου - μου εζήτησε να κάνω ένα μνημείο για τους πεσόντες κατά τους πολέμους 1912-1913, 1922, 1940-1941. Έπρεπε να επιλέξω μεταξύ ενός στρατιώτη οπλοφορούντος και αγριεμένου και μιας Χιώτισσας της περιοχής, η οποία με τη στάση της και την όλη έκφρασή της θα εξεδήλωνε τη θλίψη και την ανάμνηση και κυρίως τη σκέψη της γι΄αυτές τις ανθρωποθυσίες. Έγινε σε μάρμαρο, μεταφέρθηκε και τοποθετήθηκε σε χώρο, τη διαμόρφωση του οποίου είχε κάνει ο αρχιτέκτονας Αλέξανδρος Ζάνος.
Θ.Β. Ας έλθουμε τώρα στο άγαλμα της Δόξας.
Γ.Π. Δεν ενθυμούμαι ακριβώς ποιος καλλιτεχνικός σύλλογος μου ανέθεσε αυτό το έργο. Η κεντρική ιδέα είναι από τους στίχους του Σολωμού για τα Ψαρά. Το έργο έγινε, εστάλη στη Χίο και έκτοτε δεν είχα καμία είδηση περί της τύχης του, αλλά πληροφορήθηκα ότι κάτι δεν άρεσε στους συμπατριώτες μου Χιώτες. Είπα δεν πειράζει, ας μη στηθεί το έργο, αφού δεν τους αρέσει. Τελευταίως έγινε κάποια κίνηση, όχι βέβαια από εμένα, για την τοποθέτησή του. Το έργο ήταν σε μια αποθήκη του Δήμου, με διάφορα άλλα πράγματα, άχρηστα. Φαίνεται ότι γίνεται μια προετοιμασία για την τοποθέτησή του. Από πληροφορίες που έχω θα τοποθετηθεί κοντά στο λιμάνι, στο Παλαιό Κάστρο.
Θ.Β. Ποια άλλα έργα θυμάστε;
Γ.Π. Τα επόμενα έργα είναι μια προτομή ψυχιάτρου από το Πυργί. Δεν ενθυμούμαι όνομα. Είναι μια προτομή, που έκαμα βάσει φωτογραφιών και τοποθετήθηκε το έργο σ΄ένα όμορφο μέρος στο Πυργί της Χίου. Έτσι μου δόθηκε η ευκαιρία να γνωρίσω το ωραίο νησί της Χίου με την τότε επίσκεψή μου σ΄αυτό. Άλλο έργο είναι η προτομή του Κωνσταντίνου Άμαντου. Η προτομή αυτή βρίσκεται τοποθετημένη στο Γυμνάσιο της Χίου, στο χώρο που βρίσκεται η Μητρόπολη και η Βιβλιοθήκη Κοραή, δηλαδή στο Πνευματικό Κέντρο της Χίου. Μορφολογικά είναι φτιαγμένη στο ίδιο σχήμα και στα ίδια μέτρα με την προτομή του Ανδρέα Συγγρού που βρίσκεται στην άλλη πλευρά.

» Όταν ξεχωρίζεις τον εαυτό σου… απ’ τα έπιπλα(14/01/2005)

» «Tο Nοσοκομείο δε λειτουργεί μόνο με έργα βιτρίνας»(13/01/2005)

» O Nηρέας επελαύνει στην Tουρκία(11/01/2005)

» O ξεχασμένος ψαράς... των Ψαρών(08/01/2005)

» 10 απαντήσεις του Γ. Πίττα σε ερωτήσεις του «Δικτύου Eνημέρωσης»(08/01/2005)

» «Tρώνε ψωμί με λύπη και πόνο όσοι εργάζονται στα βαθιά νερά»(07/01/2005)

» Περιμένω απ’ το κράτος να σοβαρευτεί(07/01/2005)

» Mε άδεια χέρια η ΠEΣYάρχης(07/01/2005)

» Χάλασε η δουλειά Νοσοκομείου και Κοι.Σ.Π.Ε.(21/12/2004)

» «Nιώθω… διχασμένη προσωπικότητα»(14/12/2004)

» NHΣOΣ XIOΣ: Ένα κουφάρι… 120.000.000 δρχ.(09/12/2004)

» 50% πάνω οι αντικειμενικές αξίες ακινήτων;(07/12/2004)