Χίος, Σάββατο 21 Ιουλίου

Ερχεται η ΦάΠα του αιώνα

Μια έρευνα της Χριστίνας Ψυλλή για το τι αλλάζει δραματικά στην ζωή και την τσέπη μας από την αύξηση του ΦΠΑ από την 1η Ιουλίου
Κυρ, 24/06/2018 - 08:06
αρχείο

Η αντίστροφη μέτρηση για την αύξηση του ΦΠΑ και στο νησί μας έχει ξεκινήσει και από 1η Ιουλίου θα νιώσουμε στην τσέπη μας τις συνέπειες της κυβερνητικής απόφασης, η οποία –εκτός των άλλων– δημιουργεί δεδομένα τα οποία δύσκολα θα ανατραπούν.

Έτσι, σε μια περίοδο που, και για εθνικούς αλλά και για πρακτικούς λόγους (λόγω νησιωτικότητας και αυξημένου κόστους ζωής που επιφέρει από μόνη της αυτή η πραγματικότητα), αντί να συζητάμε –γιατί όχι;- για μηδενικό ΦΠΑ στα νησιά, ή για τον χαμηλότερο συντελεστή, εμείς παλέψαμε για να μην γίνει το 4% σε 6%, το 9% σε 13% και το 17% σε 24% και τελικά η μάχη χάθηκε.

Επειδή βέβαια οι επιχειρήσεις και οι υπηρεσίες δεν μπορούν να απορροφήσουν εύκολα μια μέση αύξηση της τάξεως του 5 ή 6%, επιχειρήσαμε να δούμε από 1η Ιουλίου, πόσο πιο ακριβά θα πληρώσουμε κάποια προϊόντα ή υπηρεσίες.

Μια άλλη παράμετρος, που ίσως έχει περάσει στα «ψιλά γράμματα», είναι οι πόροι που θα στερηθούμε σαν νησί για εκτέλεση έργων, ζήτημα που αναλύει σε άρθρο του, που δημοσιεύουμε σήμερα, ο Αντιδήμαρχος Χίου, Στρατής Γδύσης, εκτιμώντας ότι σε ετήσια βάση η μετάβαση από το 17% στο 24% θα στερήσει πόρους 350.000 ευρώ από το Δήμο Χίου, με τις 100.000 ευρώ να αφορούν το τεχνικό πρόγραμμα, ενώ τα υπόλοιπα θα επιβαρύνουν τις δαπάνες που πληρώνονται από τα τακτικά και ανειδίκευτα έσοδα του Δήμου, συμπεριλαμβανομένων και των ανταποδοτικών.

Φωτιά στα καύσιμα

Εκεί που σίγουρα... καιγόμαστε όλοι είναι τα καύσιμα.

Έτσι, με μέση τιμή στο νησί μας (στις 22/6/ 2018) της αμόλυβδης “95” 1,692 ευρώ/ λίτρο, με ΦΠΑ 24% θα την πληρώσουμε 1,793 (δηλαδή 10 λεπτά του ευρώ περισσότερο).

Ανάλογη η διαφορά και για τη σούπερ (από 1,743 ευρώ/λίτρο θα αυξηθεί στο 1,846) και το diesel κίνησης από 1,414 ευρώ/ λίτρο σε 1,497 ευρώ ανά λίτρο).

Στην κατηγορία μετάβασης του ΦΠΑ από το 17 στο 24% και τα τσιγάρα, με ένα πακέτο που κοστίζει σήμερα 3,90 ευρώ να αυξάνεται στα 4,13 ευρώ, ενώ στο καλάθι του σούπερ μάρκετ ένα καθαριστικό γενικής χρήσης που σήμερα κοστίζει 3,50 ευρώ μπορεί να αυξηθεί σε 3,60 ευρώ.

Ο συντελεστής 24% θα επηρεάσει ακίνητα, καύσιμα, τσιγάρα, ποτά, ροφήματα, λογαριασμούς σταθερών και κινητών τηλεφώνων, είδη οικιακού εξοπλισμού, συσκευασμένα και μεταποιημένα είδη διατροφής, είδη σερβιριζόμενα σε καταστήματα μαζικής εστίασης, εισιτήρια μέσων μαζικής μεταφοράς, κόμιστρα ταξί, και πλήθος άλλων προϊόντων και υπηρεσιών στα οποία σήμερα επιβάλλεται συντελεστής 17%, σύμφωνα και με τη σχετική παρουσίαση που είχε γίνει πριν από μήνες, όταν ξεκίνησε η συζήτηση του θέματος, στο Επιμελητήριο Χίου.

Λογαριασμοί φωτιά

Ο μειωμένος συντελεστής που εφαρμόζεται για αγαθά και υπηρεσίες και ο οποίος από 9% θα αυξηθεί σε 13% θα επηρεάσει τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, του νερού, τα νωπά κρέατα, τα ψάρια, το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα φυτά (αληθινά), τα λαχανικά και τα βρώσιμα φρούτα, τα δημητριακά, άμυλα και τα προϊόντα αλευροποιίας, το ελαιόλαδο, τα παρασκευάσματα για τη διατροφή των παιδιών, το ψωμί, τα ζυμαρικά, τα φυσικά νερά, τα φαρμακευτικά προϊόντα, τα είδη και συσκευές ορθοπαιδικής και τις υπηρεσίες διαμονής σε ξενοδοχεία και τουριστικά καταλύματα.

Για παράδειγμα το ψωμί των 0,80 ευρώ θα αυξηθεί κατά 0,02 ευρώ, το 1 λίτρο λάδι με κόστος αγοράς σήμερα 6,40 ευρώ θα αυξηθεί στα 6,63 ευρώ, ενώ κατά 0,05 ευρώ ακριβότερο θα είναι και το 1 λίτρο γάλα (από 1,40 σε 1,45).

Τα παραπάνω παραδείγματα είναι ενδεικτικά, υπολογίζοντας τη διαφορά του ΦΠΑ επί της τρέχουσας αξίας των προϊόντων, από εκεί και πέρα είναι θέμα εταιρειών ποια πολιτική θα ακολουθήσουν, απορρόφησης ή μη, αν και η ζωή έχει δείξει ότι ο καταναλωτής δεν την γλυτώνει τέτοιου είδους αύξηση, άμεσα ή σταδιακά θα την υποστεί.

Να θυμίσουμε ότι το Επιμελητήριο Χίου είχε εκτιμήσει ότι επιβάρυνση φόρου 7% σημαίνει, για έναν δημόσιο υπάλληλο των 800 ευρώ που βγάζει 9.600 ευρώ το χρόνο και δαπανά τα 3.600 ευρώ σε καταναλωτικά αγαθά (σε ρούχα, ηλεκτρικές συσκευές, βενζίνες, εστιατόρια, καφέ, απορρυπαντικά κλπ) επιβάρυνση μεγαλύτερη από 350 ευρώ το χρόνο (εάν υπολογίσει κανείς τη μετάπτωση του ΦΠΑ στη ΔΕΗ από 9 στο 13%).

To παράδοξο των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων

Στο πλαίσιο του ρεπορτάζ «ανακαλύψαμε» κάτι που ήταν γνωστό στους άμεσα εμπλεκόμενους όχι όμως και στους περισσότερους από εμάς, που ως καταναλωτές ταξιδεύουμε ακτοπλοϊκώς.

Μέχρι τώρα τα εισιτήρια για τα ταξίδια Χίο – Πειραιά επιβαρύνονται με 24% ΦΠΑ, ενώ μεταξύ προορισμών που είναι στο ειδικό καθεστώς, π.χ. Χίο – Μυτιλήνη, με 17%. Από 1η του Ιούλη θα πληρώνουμε για όλα 24%... για να μην μπερδευόμαστε.

Μεγαλύτερη επιβάρυνση σε βασικά είδη διατροφής 

Για το ίδιο θέμα ο λογιστής (μέχρι πρότινος Πρόεδρος του Συλλόγου Λογιστών Χίου), Στέλιος Πασσάδης απαντώντας σε ερωτήματα της «Α» επεσήμανε ότι «γενικά η αύξηση του ΦΠΑ στο νησί μας θα επηρεάσει το κόστος διαβίωσης του χιώτη κατοίκου, δεδομένου ότι ο ΦΠΑ ως κατ’ εξοχήν έμμεσος φόρος κατανάλωσης θα επιρριφθεί στον τελικό καταναλωτή».

Ο ίδιος εκτιμά ότι η μεγαλύτερη επιβάρυνση θα είναι στα βασικά είδη διατροφής και στους λογαριασμούς υπηρεσιών, μην αποκλείοντας το ενδεχόμενο, αν λειτουργήσει η εταιρική ευθύνη στις επιχειρήσεις του κλάδου αυτού (δηλ. του χώρου ειδών διατροφής), η μεταβολή να μην επιβαρύνει την τελική κατανάλωση εξ ολοκλήρου(7% ή 4%).

«Στα άλλα είδη (εκτός ειδών διατροφής και υπηρεσιών) ίσως και να μην δούμε μεγάλες διαφορές, δηλαδή τελικά η αύξηση αυτή να μην μετακυλήσει στον τελικό καταναλωτή», σχολίασε ο κ. Πασσάδης.

Μετακύλιση αύξησης ΦΠΑ ή απορρόφηση;

Εμπεριστατωμένα συμπεράσματα εξήχθησαν το Νοέμβρη του 2017 στη μελέτη – έκθεση που συντάχθηκε από ερευνητές μέλη της Επιστημονικής Επιτροπής του Ινστιτούτου Οικονομικών και Φορολογικών Μελετών για το ειδικό καθεστώς ΦΠΑ των νησιών του Αιγαίου.

Όπως σημειωνόταν, ειδικά για το ζήτημα της μετακύλισης της αύξησης του Φ.Π.Α. στον τελικό καταναλωτή ή της απορρόφησής του από την επιχείρηση, στην πρώτη περίπτωση (μετακύλιση) θα επέλθει αύξηση των τιμών των προϊόντων και υπηρεσιών κατά 6%, γιατί η τιμή ενός προϊόντος που κάνει 117,00 ευρώ θα αυξηθεί σε 124,00 ευρώ.

Από την άλλη πλευρά, στην περίπτωση της απορρόφησης της αύξησης του Φ.Π.Α. από τις επιχειρήσεις, θα επέλθει μείωση του περιθωρίου κέρδους με ό,τι αυτό συνεπάγεται ειδικά σε αγαθά που έχουν πολύ μικρό περιθώριο κέρδους.

Ως προς τα ανωτέρω σημείωνε η μελέτη - έχει ενδιαφέρον η άποψη των κατοίκων των νησιών, όπου στη συντριπτική τους πλειοψηφία πιστεύουν ότι η αύξηση των συντελεστών Φ.Π.Α. επιφέρει όπου πραγματοποιήθηκε ή θα επιφέρει στα νησιά που έχει ανασταλεί, αύξηση των τιμών των προϊόντων, με παράλληλη αύξηση του κόστους των επιχειρήσεων.

Οι συνέπειες

Συνοπτικά και όσον αφορά τις συνέπειες της αύξησης του ΦΠΑ επισημαίνονταν τα εξής:

• Σημαντική αύξηση του κόστους ζωής των κατοίκων των νησιών (αύξηση κόστους μεταφοράς εμπορευμάτων και πρώτων υλών, αύξηση κόστους παρεχομένων υπηρεσιών).

• Μείωση της ανταγωνιστικότητας των παραγομένων στα νησιά προϊόντων.

• Μείωση της ανταγωνιστικότητας των τουριστικών επιχειρήσεων.

• Αύξηση της ύφεσης με αποτέλεσμα της συρρίκνωση των τοπικών οικονομιών.

• Κλείσιμο χιλιάδων μικρομεσαίων αλλά και μεγαλύτερων επιχειρήσεων, αύξηση της ανεργίας και ερήμωση των νησιών.

Το δημοσιονομικό «όφελος»

Θυμίζουμε ότι στη συγκεκριμένη έρευνα γινόταν αναφορά και στο περιβόητο δημοσιονομικό όφελος, τονίζοντας τα εξής:

 «Όσο αυξάνεται ο συντελεστής, μεγαλώνει η απώλεια εσόδων λόγω αυτής της διάβρωσης της φορολογικής βάσης...

...Οι επιπτώσεις από την κατάργηση των μειωμένων συντελεστών στα νησιά του Αιγαίου σε επίπεδο τοπικών οικονομιών, κατά συνέπεια και στην οικονομία της χώρας, κανείς δεν περιμένει να είναι θετικές, διότι αυξάνεται το κόστος διαβίωσης των κατοίκων, οι τοπικές οικονομίες θα μπουν σε ακόμη μεγαλύτερη ύφεση από αυτή που ακόμα καταγράφεται στην υπόλοιπη χώρα και φυσικά ως κατ’ εξοχήν τουριστικοί προορισμοί για την πλειοψηφία αυτών θα χαθεί η ανταγωνιστικότητά τους τη στιγμή που το ζητούμενο είναι η αύξησή της […]. Κατά συνέπεια βάσει του συντελεστή αναγωγής από τους μειωμένους στους κανονικούς συντελεστές που χρησιμοποίησε το τεχνικό κλιμάκιο του ΔΝΤ στην έκθεσή του, χωρίς να ληφθεί υπόψη η απώλεια εσόδων λόγω της αναμενόμενης αύξησης της παραβατικής συμπεριφοράς, τα επιπλέον έσοδα από την κατάργηση του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου, σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσαν να υπερβούν το ποσό των 68.789.160,00 ευρώ».

Για το θέμα της επίτευξης του φορολογικού στόχου αύξησης των εσόδων στα κρατικά ταμεία ο κος Πασσάδης εκτίμησε ότι «η αύξηση του ΦΠΑ σαφώς και θα επηρεάσει τα φορολογικά έσοδα προς τα πάνω διότι οι δαπάνες που κάνουν τα νοικοκυριά αυτή την περίοδο της κρίσης είναι ανελαστικές και δεν νομίζω ότι η πτώση στη ζήτηση θα είναι τέτοια που η μείωση του ΦΠΑ από την πτώση στην κατανάλωση θα υπερκεράσει την αύξηση από την αύξηση στους συντελεστές ΦΠΑ.»

Και αύξηση φοροδιαφυγής

Η έρευνα καταλήγει με την επισήμανση ότι «η ταμειακή επιβάρυνση των κατοίκων, επηρεάζει ακόμη περισσότερο την αρνητική ψυχολογία που ήδη υπάρχει και ως αποτέλεσμα θα είναι να αυξηθεί ο τζίρος της μαύρης οικονομίας και να εκτιναχθεί στα ύψη η φοροδιαφυγή. Επίσης οι τουρίστες θα γίνουν ακόμα πιο διστακτικοί στην επιλογή ως τουριστικού προορισμού των νησιών του Αιγαίου, βλέποντας τη μείωση της αγοραστικής τους ικανότητας λόγω υψηλών συντελεστών».

Αντιδήμαρχος Χίου, Στρατής Γδύσης

Πόσο επιβαρύνεται ο Δήμος Χίου από την αύξηση των συντελεστών ΦΠΑ;

Δυστυχώς, παρόλη την αντίθεση όλων των νησιωτών και τον αγώνα που δώσαμε, εδώ και χρόνια, η Κυβέρνηση φαίνεται να κωφεύει και να προχωρά στην κατάργηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ για τα νησιά, ερχόμενη σε αντίθεση ακόμα και με σχεδόν όλες τις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που κάθε μία από αυτές έχει λάβει ιδιαίτερα μέτρα για την ενίσχυση των νησιωτικών περιοχών τους.

Τα προβλήματα που θα προκύψουν στην τοπική κοινωνία και οικονομία θα είναι σημαντικά. Η αύξηση του κόστους παραγωγής, η μείωση της ανταγωνιστικότητας των τοπικών επιχειρήσεων, η οικονομική επιβάρυνση των νοικοκυριών, η μείωση της απασχόλησης και πολλά άλλα είναι δυστυχώς μερικές από τις αναμενόμενες εξελίξεις που θα πυροδοτήσει η κατάργηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα νησιά.

Ο ίδιος ο Δήμος είναι ένας από τους Οργανισμούς που θα έχουν μια πολύ μεγάλη επιβάρυνση. Όπως είναι γνωστό, ο ΦΠΑ για τους ιδιώτες ή για όσες επιχειρήσεις απαλλάσσονται του ΦΠΑ είναι έξοδο. Το ίδιο ισχύει και για τον Δήμο, αφού οι υπηρεσίες που παρέχει δεν τιμολογούνται με ΦΠΑ, επομένως δεν εισπράττει ΦΠΑ για να τον συμψηφίσει.

Η αύξηση, επομένως, του ΦΠΑ από 17 % σε 24 % από την 1η Ιουλίου θα επιβαρύνει τον προϋπολογισμό του Δήμου σημαντικά. Παρόλο που ο ακριβής υπολογισμός της επιβάρυνσης δεν είναι μια απλή διαδικασία, οι εκτιμήσεις μας είναι ότι πρόκειται για ένα ποσό της τάξης των 350.000 ευρώ ετησίως, από το οποίο περίπου 100.000 ευρώ αφορούν το τεχνικό πρόγραμμα, ενώ τα υπόλοιπα θα επιβαρύνουν τις δαπάνες που πληρώνονται από τα τακτικά και ανειδίκευτα έσοδα του Δήμου, συμπεριλαμβανομένων και των ανταποδοτικών.

Έτσι, εκτός της ζημιάς που θα προκληθεί στην τοπική οικονομία και των βαρών που θα επιφέρει στις ήδη βεβαρυμμένες οικονομικά νησιωτικές οικογένειες, ο Δήμος έχει να αντιμετωπίσει άλλο ένα πρόβλημα που αφορά την εξεύρεση ενός σημαντικού ποσού για να καλύψει.

Όσον αφορά τα 100.000 ευρώ, με τα οποία θα επιβαρυνθεί το τεχνικό πρόγραμμα, στην ουσία συνεπάγονται αντίστοιχη μείωση του έργου που θα υλοποιείται. Δεδομένου, ότι τα χρήματα που εισπράττονται και δαπανούνται ετησίως για τεχνικά έργα είναι περίπου 1.500.000 ευρώ, είναι κατανοητό ότι η απώλεια των 100.000 ευρώ είναι σημαντική. Για λόγους σύγκρισης αναφέρω ότι για καθαρισμούς ποταμών, η ετήσια δαπάνη είναι περίπου 50.000 – 60.000 ευρώ, για συντηρήσεις σχολικών κτηρίων 105.000 ευρώ κ.λπ.

Όμως, ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα δημιουργείται στη διαχείριση των τακτικών εσόδων του Δήμου, τα οποία χωρίς να αυξάνονται τα τελευταία χρόνια, υφίστανται σταδιακά περικοπές, με αποτέλεσμα να έχουν περιοριστεί σε βαθμό που καθιστούν τη λειτουργία του Δήμου προβληματική.

Έτσι, τα τελευταία χρόνια καταργήθηκαν οι παρακρατηθέντες πόροι ύψους περίπου 1,5 εκατομμυρίου από το 2017, έχουν καταργηθεί πολλοί άλλοι πόροι, που αποδίδονταν στους Δήμους (π.χ. φόρος ζύθου κ.λπ.) και αντίθετα, στο διάστημα αυτό επιβλήθηκαν φόροι και εισφορές στους Δήμους, όπως ΕΝΦΙΑ για τα ακίνητα των Δήμων -περίπου 90.000 ευρώ- φόρος εισοδήματος για τα μισθώματα ακινήτων -περίπου 400.000 ευρώ- και ασφαλιστικές εισφορές για το προσωπικό -περίπου 600.000 ευρώ. Σε όλα τα παραπάνω προστίθεται και η διαφορά που θα προκύψει από την αύξηση των συντελεστών ΦΠΑ της τάξης των 250.000 ετησίως.

Τέλος, όσον αφορά τα έργα που χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ, τουλάχιστον δεν θα επιβαρυνθεί ο Δήμος για την αύξηση του ΦΠΑ, αλλά αυτή θα καλυφθεί με πόρους του προγράμματος. Παρόλα αυτά, η επιβάρυνση που θα υποστεί, ιδιαίτερα το επιχειρησιακό πρόγραμμα του Β. Αιγαίου, θα έχει σαν αποτέλεσμα να μειωθούν τα διαθέσιμά του για αξιοποίηση από τους φορείς που μπορούν να τα διεκδικήσουν, δηλαδή εν ολίγοις θα χαθούν κάποια έργα, που θα μπορούσαν να γίνουν στην Περιφέρεια Β. Αιγαίου.

 

 

 

Σχετικά Άρθρα

Σάβ, 21/07/2018 - 09:36

Δημόσιο, ΙΚΑ, ΝΑΤ, τα υπόλοιπα ταμεία του υπουργείου Εργασίας και οι προσωρινές συντάξεις Ενόπλων Δυνάμεων, Σωμάτων Ασφαλείας και Πυροσβεστικού Σώματος Αυγούστου 2018 θα καταβληθούν τη Δευτέρα 30 Ιουλίου 2018, ο ΟΑΕΕ και ο ΟΓΑ θα τις καταβάλουν την Τετάρτη 1η Αυγούστου, ενώ οι επικουρικές συντάξεις θα πληρωθούν την Πέμπτη 2 Αυγούστου.

Από τις απογευματινές ώρες της Πέμπτης 26 Ιουλίου θα ξεκινήσει η πίστωση των χρημάτων του Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης (ΚΕΑ) στους τραπεζικούς λογαριασμούς των δικαιούχων και τα χρήματα θα είναι διαθέσιμα την επομένη 27/07/2018. Επίσης από 25 έως 27 Ιουλίου 2018 θα πιστωθεί στους λογαριασμούς των δικαιούχων η 3η δόση του επιδόματος παιδιού για το 2018.