Αίσιον και ευτυχές το Νέον έτος!

Παρ, 29/12/2023 - 13:18

Λόγω των ημερών και επειδή είμαστε προ της καινούργιας χρονιάς, ας θυμηθούμε παλαιότερες ευχές με αντίστοιχα λόγια… Λοιπόν, Αίσιον και ευτυχές το Νέον έτος
Με την ευκαιρία λοιπόν αυτή  ας ερμηνεύσουμε(!) αυτά τα όμορφα και ευχετικά λόγια…

Αίσα, ήταν θεά της τύχης η οποία όριζε τη μοίρα, το πεπρωμένο και το ριζικό των ανθρώπων. Η λ. αίσα σημαίνει γνήσια, δεξιά, αγαθά//Ο Ησύχιος την ερμηνεύει, ευτυχώς, κατ’ ευτυχίαν (αντίθ. απαίσιος). Το λεξικόν Ομηρικόν, αίσιος-ον λέει, ο κατά τύχην σταλείς· και αίσιμος = ο πεπρωμένος πρβλ. “αίσιμον ήμαρ” δηλ. η πεπρωμένη-ευτυχισμένη ημέρα (βλ. Ιλ. Θ72) και “αίσιμα πίνειν” (Οδυσ. θ 318) δηλ. όσο πρέπει να πίνεις.

Είναι καλό να γνωρίζουμε πως, άλλο η μοίρα και διαφορετικό η τύχη. Η μοίρα* εκ του ρ. μερίζω δηλ. ό,τι έχει μερισθεί (σχετ. λ. μερίδιον, μέρισμα) υπό του θεού, δηλ.  είναι ότι και η αίσα. Ενώ η ειμαρμένη δηλώνει το προσληφθέν (μερίδιον) και προέρχεται από το ρ. μείρωμαι δηλ. λαμβάνω μερίδιον. Αντίστοιχα το πεπρωμένον ετυμολ. από τον παρακείμενο του ρ. πορίζω = φέρω, παρέχω, δίδω σχετ. πορίζομαι, προσ-πορίζομαι, πόρισμα, πορεύομαι, ε-πορεύτικα. Τέλος, η τύχη έχει ετυμολ. σχέση με το ρ. τεύχω = κατασκευάζω, δημιουργώ· σχετ. λέξεις τεχνίτης, τέκτων & αρχή-τέκτων, τεύχω (τ-ευ+ έχω) = κατασκευάζω καλώς.

*...και μιά Καταρρακτούσικη παροιμία σχετική με τη μοίρα μάς λέει: Τά ‘χει η μοίρα μου γραμμένα δεν παρέρχεται κανένα, κι αν παρέλθει και κανένα δεν είν’ από τα γραμμένα!
ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ!

Άλλες απόψεις: Του Κ. Α. Ναυπλιώτη