Εξάρτηση από τα social media, Μπορούμε να το αλλάξουμε;

Δευ, 01/08/2022 - 20:30

Η εξάρτηση από τα social media και γενικά από το κινητό μας παίρνει ανεξέλεγκτες διαστάσεις.

Ένας κόσμος βυθισμένος στην ψευδαίσθηση της ιντερνετικής ευτυχίας ότι η ζωή του παίρνει νόημα μόνο στο post και το like που θα πάρει στην φωτογραφία. Ένας κόσμος πραγματικά δυστυχισμένος που θεωρεί ότι πρέπει να κοινοποιεί την καθημερινότητα του παντού.  Ένας κόσμος που θεωρεί ότι το φλέρτ είναι δουλειά του μηνύματος  που θα σταλεί από τον οποιοδήποτε.

Μια γενιά χαμένη μπροστά από μία οθόνη. Μια γενιά που ξεχνάει να μιλάει πρόσωπο με πρόσωπο, μια γενιά που έχει ξεχάσει να γράφει χωρίς το παλιό Τ9, μια γενιά που ξεχνάει να φλερτάρει στην πραγματικότητα και όχι κρυμμένη πίσω από μία οθόνη.

Όλοι μας έχουμε βρεθεί σε παρέες που δεν ασχολούνται με όσους βρίσκονται δίπλα τους αλλά μόνιμα με το κινητό τους αδιαφορώντας πλήρως για τις συζητήσεις που γίνονται.  Όλοι μας έχουμε ακούσει σε κάποιο διπλανό τραπέζι να μαλώνουν για το κινητό. Κάποιοι θα πουν μα είναι ο τρόπος επικοινωνίας. Λάθος. Μην βάζουμε στο ίδιο τσουβάλι την ανάγκη επικοινωνίας με κάποιον με την εξάρτηση ποιος ανέβασε φωτογραφία; Ποιος έστειλε; Ποιος έκανε  like, που είναι ο/η τάδε; Αν κάποιος το διαβάσει ξανά αυτό, το ακούει φυσιολογικό; Φυσικά και ΟΧΙ!

Οι μελέτες δείχνουν ότι τέτοιου είδους εξαρτήσεις από τα κινητά μας τηλέφωνα και τα social media δεν αποκλείεται να είναι ένοχες για την ομαλή ψυχική υγεία μας.  Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μπαθ, με επικεφαλής τον δρα Τζεφ Λάμπερτ του Τμήματος Υγείας  μελέτησαν 154 ανθρώπους από 18 έως 72 ετών που ήταν καθημερινοί χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες: Η μία συνέχισε κανονικά τη χρήση των social media (Facebook, Instagram, Twitter, TikTok) σε καθημερινή βάση, ενώ η δεύτερη σταμάτησε για μία εβδομάδα ("απελευθερώνοντας" έτσι κατά μέσο όρο οκτώ έως εννέα ώρες την εβδομάδα). Η ψυχική υγεία των ατόμων αξιολογήθηκε τόσο στην αρχή όσο και στο τέλος της μελέτης.

Διαπιστώθηκε ότι μία εβδομάδα "αποχής" από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ήταν αρκετή για να βελτιωθεί η γενική αίσθηση ψυχικής ευεξίας και να μειωθούν ειδικότερα τα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης. (https://esquire.com.gr/lifestyle/ugeia-fitness/20615/i-apotoxinosi-apo-ta-social-media-ofelei-sobara-tin-ugeia)

Όταν είστε εθισμένοι, τότε πάσχετε από νομοφοβία, δηλαδή τον φόβο να μείνετε χωρίς κινητό. Όσο εξαρτάστε περισσότερο από το κινητό για τις καθημερινές σας ασχολίες τόσο δεν μπορείτε να κάνετε χωρίς αυτό.

Μερικά συμπτώματα του ‘’εθισμού’’ σας απορροφά η χρήση του θυμός, ένταση και κατάθλιψη όταν δεν υπάρχει σήμα χάνετε την αίσθηση του χρόνου όταν το χρησιμοποιείτε θέτετε σχέσεις και εργασίες σε κίνδυνο έντονη αύξηση της χρήσης του μειωμένες κοινωνικές δραστηριότητες.

Τα σωματικά προβλήματα είναι επίσης μια πιθανότητα όπως ο πόνος στα μάτια, η απώλεια ύπνου και το πιάσιμο στον αυχένα ειδικά αν γράφετε μηνύματα συχνά.

Είναι ξεκάθαρο ότι το ‘’κάψιμο’’ αυτό στα κινητά δημιουργεί αρκετά προβλήματα τόσο στον άνθρωπο αλλά και στο κοινωνικό του περιβάλλον.  Είναι αναγκαίο τόσο σε τοπικό επίπεδο αλλά και σε πανελλαδικό να ανοίξει εκτενώς ο διάλογος για τις επιπτώσεις αυτές  στην ψυχική υγεία των χρηστών.

Σε προσωπικό επίπεδο ο καθένας μας μπορεί να προσπαθήσει να περιορίσει την χρήση του κινητού του και των social media:

1) Απενεργοποιήστε όλες τις ειδοποιήσεις, εκτός από εκείνες που σας στέλνουν οι φίλοι σας

2) Μην παίρνετε τον κινητό σας τηλέφωνο μαζί σας πριν τον ύπνο.

3) Απενεργοποιήστε το wi-fi όταν βρίσκεστε σπίτι και ξεκουράζεστε.

4) Όταν βγείτε με την παρέα σας αφήστε το κινητό στην τσάντα και μην το χρησιμοποιείται εκτός αν είναι ανάγκη.

5) Αφαίρεσε τις εφαρμογές των Social Media από την αρχική σας οθόνη – Προτιμήστε να επισκέπτεστε τους λογαριασμούς σας στο Facebook και το instagram μέσα από τον υπολογιστή σας. Με αυτό τον τρόπο θα περιορίσετε το χρόνο, τον οποίο σπαταλάτε στα social media μέσα από το κινητό σας και την εύκολη πρόσβαση που αποκτάτε μέσα από αυτό.

6) Εφαρμογή στο κινητό που σας βοηθά να μειώσετε την χρήση του –

7) Όταν βρίσκεστε με παρέα, βάλτε σαν υποχρεωτικό την μη χρήση των κινητών.

8) Μην ανεβάζετε συνεχώς τι κάνετε στην ζωή σας. Οι άνθρωποι που πρέπει να ξέρουν είναι συνήθως γύρω σας.

9) Μην δίνετε αξία σε ψεύτικα φλέρτ και like που δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα.

Σε επίπεδο κοινωνίας:

1) Εκδηλώσεις με ενημερωτικά προγράμματα

2) Βραδιές σε μαγαζιά εστίασης χωρίς χρήση κινητού (Ήδη σε κάποιες χώρες επιχειρείται, πόσο μαγικό να μουσική βραδιά χωρίς κανένα κινητό;

3) Θεατρικές παραστάσεις χωρίς κινητό στο χώρο

4) Ενημερωτικές καμπάνιες σε πλατείες, καφέ, σχολεία και Πανεπιστήμια

5) Ενημέρωση γονέων για την αλόγιστη χρήση του κινητού στις εφηβικές ηλίκιες

6) Διαγωνισμοί με δώρα, χωρίς την χρήση  social media.

7) Δομές σε όλη την χώρα που να βοηθούν συμπολίτες που έχουν εθισμό με το κινητό.

Το αληθινό φλέρτ δεν μπορεί να το αντικαταστήσει κανένα ψεύτικο άψυχο μήνυμα. Η αληθινή αγάπη λέγεται κοιτώντας κάποιον στα μάτια και όχι με ένα ψεύτικο σ αγαπώ γραμμένο σε ένα κινητό.

Την αληθινή αγκαλιά την νιώθεις στην ζεστασιά των χεριών όχι πίσω από την οθόνη.

Η φιλία δεν κρίνεται στο like η στο γράψιμο μηνυμάτων, αλλά στο να είναι εκεί 365 ημέρες όπου χρειαστείς ότι ώρα και να είναι. Γιατί ο ψεύτικος διαδικτυακός φίλος δεν είναι ΠΟΤΕ εκεί.

Η αληθινή ζωή είναι το να κάθεσαι σε ένα παγκάκι, σε μία παραλία στο βουνό μακριά από τις εξαρτήσεις.

Η ζωή έχει  νόημα στο ηλιοβασίλεμα, στην Θάλασσα, στην αγκαλιά, στις παρέες όχι στο ψεύτικο κόσμο των social media.

Τι λέτε να δοκιμάσουμε μία νέα ζωή μακριά από το κινητό μας, αργά, σταθερά…

 

Γιώργος Χάμπας - Κοινωνιολόγος