Ευτυχώς που ο Ουρανός δεν είναι… Ινδοευρωπαίος!

Τετ, 26/10/2022 - 19:51

Είναι φανερό - πιστεύω - πως θα μιλήσουμε για τη λ. «Ουρανός» και την μη Ινδοευρωπαϊκή καταγωγή του! Γιατί κάποιοι έβγαλαν το συμπέρασμα, πως επειδή αρκετές ή πολλές λέξεις άλλων γλωσσών μοιάζουν με αυτές τής ελληνικής γλώσσας όπως λ.χ η ελλην. αγρός, λατιν. ager, γερμαν. acker, αγγλ. acre, συμπέραναν πως όλοι αυτοί είναι ομόφυλοι και ομόγλωσσοι… Έλα όμως που υπάρχουν και άλλες το ίδιο πρωταρχικές λέξεις, όπως π.χ η ελληνική λ. Ουρανός, που  λατ. λέγεται coelum, γερμαν. Himmel, αγγλικά sky. Ακόμα η ελλην. Γη, λατιν. terra, γερμαν. erde, αγγλ. earth.

Αυτό και μόνο - πιστεύω - μας δείχνει πως δεν ισχύει το θέσφατον  τής ομογλωσσίας και ομοφυλίας. Και βέβαια η λ. Ουρανός δεν είναι «αγνώστου ετύμου»· και αυτό, για τον λόγο ότι δεν συμφωνεί ή δεν υπάρχει αντιστοιχία με Ι.Ε λέξεις. Ωστόσο, θεωρώ, πως είναι εύκολο να διαπιστώσει κανείς πως η λ. «Ουρανός» είναι γνωστοτάτου ετύμου, αν διαβάσουμε τον Ησίοδο (Θεογονία 126-7), τα Διονυσιακά τού Νόννου, τον Αισχύλο που μας λέει καθαρά «ὄμβρος ἔκυσε γαῖαν» δηλ. η βροχή κατέστησε έγκυο την γη.

Ακόμα και τα Ελευσίνια μυστήρια που μας λένε: «Ὕε, Ζεῦ· κύε Δημήτηρ» δηλ. βρέξε Δία μείνε έγκυος Δήμητρα (Γη). Και επειδή η γλώσσα μας είναι εννοιολογική, η ερμηνεία της πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις έννοιες ή την έννοια που περικλείει κάθε λέξη. Αντιλαμβάνεται λοιπόν κανείς, πως το οὐρέω σημαίνει ρίχνω βροχή- σπέρμα σχ. λ. ούρα, ουροδοχείο, αλλά και η αρχ. ουράνη = σκεύος που δέχεται ούρα.

Όλα αυτά, μας δείχνουν πως η λ. «Ουρανός» δεν είναι «αγνώστου ετύμου» αλλά γνωστότατου (!), διότι γνωρίζουμε πως οι λέξεις έχουν νοηματικό χαρακτήρα, περικλείουν ένα νόημα, και εν προκειμένω αυτό βρίσκεται σε ευθεία αντιστοιχία με τον μεγάλο και ζωοδότη Ουρανό.

Να συμπληρώσουμε ακόμα, πως μέσω αυτής της διαδικασίας γεννάται η επιστήμη η οποία αναζητεί την αρχή τών λόγων (δηλ. των ονομασιών) μέσω της ετυμολογίας.

Καταλήγοντας επί του προκειμένου να συμπληρώσουμε ακόμα, πως τα ονόματα κατά τον Αριστοτέλη (Περί Τέχνης 2.20) «Φύσεως νομοθετήματα εστί», δηλ. απορρίπτεται η συμβατικότης, και υπάρχει λογική σχέση μεταξύ σημαίνοντος και σημαινομένου. Και συνεχίζει λέγοντας (Ρητορική Γ2.149) «Ο λόγος εάν μη δηλοί ού ποιήσει το εαυτού έργον».

Αυτά τα λίγα από το γλωσσικό πέλαγος! 

Άλλες απόψεις: Του Κ. Α. Ναυπλιώτη