Το Πνευματικό Κέντρο Καρδαμύλων και η οικογένεια Ξυλά

Παρ, 22/10/2021 - 12:09
Μαρία Ι. Φράγκου

Με αφορμή το άρθρο του κ. Δημήτρη Μάντικα με τίτλο «Ένας χρόνος χωρίς την Ματρώνα Ξυλά - Egon» που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα σας στις 19-10-2021, θα ήθελα να πληροφορηθεί το κοινό σας για κάποιες ανακρίβειες που υπάρχουν στο κείμενο και να εκφράσω την έντονη δυσαρέσκεια και την πικρία μου για το σχόλιο που αφορά το Πνευματικό Κέντρο Καρδαμύλων.

Το Πνευματικό Κέντρο Καρδαμύλων κατασκευάστηκε το 1964 στο σημείο που ήταν το παλαιό «Ελληνικό Σχολειό» που λειτουργούσε από την εποχή της Τουρκοκρατίας καθώς και ερείπια του κεντρικού πύργου του κάστρου των Καρδαμύλων. Με δωρεά του ζεύγους Μιχαήλ και Σταματίας Ξυλά στη μνήμη των γονέων τους, το κτήριο του παλαιού σχολείου ανακατασκευάστηκε και επεκτάθηκε έτσι ώστε να δημιουργηθεί μια κεντρική αίθουσα εκδηλώσεων 234 τ.μ. με δύο νέες μικρές βοηθητικές αίθουσες στη δυτική πλευρά και με νέο χώρο βιβλιοθήκης με 2.900 τόμους και μικρή ιστορική /θρησκευτική συλλογή. Την εποχή που ιδρύθηκε ήταν το μεγαλύτερο πολιτιστικό κέντρο στα Βαλκάνια. Το κτήριο επισκευάστηκε με δωρεά της αείμνηστης Ματρώνας Ξυλά - Egon το 1998.

Από τότε μέχρι σήμερα, η κεντρική αίθουσα λειτουργεί ως χώρος εκδηλώσεων πολιτιστικών σωματείων και σχολείων. Μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1990 λειτουργούσε η πλούσια βιβλιοθήκη με υπάλληλο και πολλές γενιές Καρδαμυλιτών θυμούνται με ευγνωμοσύνη τις γνώσεις που πήραν από αυτόν τον μοναδικό, τότε, φάρο πολιτισμού στον τόπο μας.

Την τελευταία διετία με φιλότιμες προσπάθειες του Δ.Σ. του Ιδρύματος ενεργοποιήθηκαν ιδιώτες δωρητές, ο Σύνδεσμος των Απανταχού Καρδαμυλίων, το Kardamylian Foundation και εθελοντές για την αντιμετώπιση επειγόντων κτηριακών προβλημάτων και για την περαιτέρω αξιοποίησή του σύμφωνα με το όραμα των δωρητών του.

Είναι συνεπώς ανακριβές ότι η αείμνηστη Ματρώνα Ξυλά – Egon  φεύγοντας από το Ομήρειο δημιούργησε άλλο Πνευματικό Κέντρο στα Καρδάμυλα. Το Πνευματικό Κέντρο στα Καρδάμυλα λειτουργούσε από το 1965 με δωρεά των γονέων της και επισκευάστηκε από την ευγενή δωρήτρια το 1998, συνεχίζοντας τη λαμπρή παράδοση των γονέων της.

Όλες οι παραπάνω διευκρινήσεις που γίνονται για να διορθωθούν κάποιες ανακρίβειες στο άρθρο, μικρή σημασία έχουν. Άλλωστε σε τίποτα δεν αλλάζουν το γεγονός ότι το Πνευματικό Κέντρο Καρδαμύλων είναι δωρεά της οικογένειας Ξυλά.

Αυτό που ενοχλεί και εξοργίζει στο άρθρο είναι η αναφορά ενός αμφιβόλου και αόριστου γεγονότος περί της πινακίδας με τα ονόματα των δωρητών που βρέθηκε παραπεταμένη καθώς και ο απαράδεκτος συσχετισμός της με τα γεγονότα της κατάληψης του Ομηρείου και της –δήθεν- πικρίας της ευγενούς δωρήτριας, όσον αφορά τα Καρδάμυλα.

Πολλοί συντοπίτες μου αλλά και εγώ προσωπικά επισκεπτόμαστε μερικές φορές κάθε χρόνο το Πνευματικό Κέντρο Καρδαμύλων στα πλαίσια των εκδηλώσεων που γίνονται σε αυτό. Στην κεντρική είσοδο που είναι στην ανατολική πλευρά του κτηρίου υπήρχε από της ιδρύσεώς του μέχρι και σήμερα μαρμάρινη επιγραφή με τα ονόματα των ευγενών δωρητών. Στην πινακίδα αναγράφεται: «ΑΝΗΓΕΡΘΗ ΕΝ ΕΤΕΙ 1964 ΔΑΠΑΝΑΙΣ ΜΙΧΑΗΛ ΜΑΡΚΟΥ ΞΥΛΑ ΚΑΙ ΣΤΑΜΑΤΙΑΣ Μ. ΞΥΛΑ ΤΟ ΓΕΝΟΣ Κ. ΠΟΥΤΟΥ ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΤΩΝ».

Οι Καρδαμυλίτες είμαστε υπερήφανοι για το ζεύγος Μιχαήλ και Σταματίας Ξυλά και για τη θυγατέρα τους Ματρώνα Ξυλά - Egon που έχουν ευεργετήσει πολλαπλά τα Καρδάμυλα.

Οι Καρδαμυλίτες είμαστε υπερήφανοι για το Πνευματικό Κέντρο Καρδαμύλων και προσπαθούμε για την καλύτερη δυνατή αξιοποίησή του σύμφωνα με το όραμα των δωρητών του.

Η αείμνηστη Ματρώνα Ξυλά έτρεφε πάντοτε μεγάλη αγάπη και αμέριστο ενδιαφέρον για τα Καρδάμυλα, διατηρούσε προσωπική επαφή με συντοπίτες μας που εκπροσωπούσαν διάφορους φορείς και εκδήλωνε έμπρακτα το ενδιαφέρον της για τον τόπο της. Αυτά όλα μπορούν να τα επιβεβαιώσουν πολλοί συντοπίτες μας.

Μετά από όλα τα παραπάνω, εκφράζοντας την έντονη δυσαρέσκεια του Δ.Σ. του Πνευματικού Κέντρου Καρδαμύλων και πολλών συμπολιτών μας,  ζητώ  ο κ. Μάντικας να δώσει τις απαραίτητες διευκρινήσεις και να επανορθώσει αυτό το ατόπημά του.

 

* Γεν. Γραμματέας του Συνδέσμου των Απανταχού Καρδαμυλίων και εκπρόσωπος του στο Δ.Σ. του Πνευματικού Κέντρου Καρδαμύλων