Χίος, Τρίτη 4 Αυγούστου

Στον άγρυπνο φρουρό των ναυτικών μας, Άι Νικόλα

Παρ, 06/12/2019 - 11:27

Άι Νικόλα, προστάτη των ναυτικών μας, σαν άλλος Ποσειδώνας, γαλήνεψε τις θάλασσες που ταξιδεύουν οι αγαπημένοι μας... Βοήθησε τους άμα η θάλασσα θυμώνει. Κι όταν πάνε στην καμπίνα, να ξαποστάσουν από τον αλμυρό κάματο. Όταν, η καρδιά τους φουρτουνιασμένη ταξιδεύει στις αγκαλιές που άφησε πίσω, δάμασε τις φουρτούνες, γαλήνεψε τις θάλασσες που τρέχουν σταγόνα σταγόνα από τα μάτια τους. Στέγνωσε τα μουσκεμένα μαξιλάρια τους. Αλμυρός ο ιδρώτας τους. Αλμυρά και τα δάκρυα τους. Εσύ ΜΠΟΡΕΙΣ! Εμείς είμαστε μακρυά τους... Εσύ συνταξιδιώτης τους στην γέφυρα, την κουβέρτα, την μηχανή, την κουζίνα. Μη ξεχωρίσεις τους χριστιανούς από τους αλλόθρησκους. Είναι όλοι " πλήρωμα" στο καράβι της αγάπης σου... Συμπίεσε το χρόνο. Κάμε τους 6, 8 μήνες που η καρέκλα τους στο τραπέζι, η θέση τους στο κρεβάτι, αδειανές, κάμε τους, μέρες... Ένα ανοιγόκλεισμα των ματιών. Φύλαγέ τους, όταν κοιμούνται, εργάζονται, τρώνε στην τραπεζαρία. Όταν φτιάχνουν μια άλλη πρόσκαιρη οικογένεια, ετερόκλητη, ανομοιογενής, ξένη, μακρινή από τη δική τους. Άκουσέ μας! Είμαστε μια μάνα, μια γυναίκα, μια αδελφή, μια κόρη...Είμαστε χιλιάδες! Είμαστε ένα τσαμπί καρδιές που προσμένουν το γυρισμό των ταξιδευτών μας, για να τρυγήσουν την αγάπη μας. Πρώτα Χριστούγεννα, χωρίς το γιό μας. Δόκιμος. Πόσες γιορτές χωρίς γιορτές μετρούν οι επαγγελματίες ναυτικοί, οι συνταξιούχοι, κοιτώντας πίσω; Πως να αναπληρώσει την απουσία. Πως να γιορτάσεις Χριστούγεννα, το κατακαλόκαιρο; Πως να σουβλίσεις το αρνί με αναμμένη τη σόμπα και στολισμένο το χριστουγεννιάτικο δέντρο;. Πόσες αναβολές της ζωής... Σάμπως μπορεί το παιδί του ναυτικού να καθυστερήσει, να βγάλει το πρώτο του δόντια, να κάνει τα πρώτα του βήματα, επειδή ο μπαμπάς λείπει;... Πόσες βάρδιες με τα μάτια κολλημένα στην απεραντοσύνη ωκεανού. Κι άμα σκεφτείς το βάθος τους... Κάθε φορά που ανοίγουν την ντουλάπα τους, για να πάρουν καθαρά ρούχα, η ματιά φευγαλέα θα πέσει στην βαλίτσα. Μένει κολλημένη εκεί! Εκείνη, την ίδια που είχε πάει διακοπές με την αρραβωνιαστικιά του. Τώρα συντροφιά του μια κόκκινη βαλίτσα και να λείπει το κόκκινο φιλί της; Άι Νικόλα βοήθησε τη γυναίκα του Ναυτικού που παλεύει τις φουρτούνες της στεριάς. Που είναι Γυναίκα και Άντρας μαζί. Μητέρα και Πατέρας. Η εικόνα σου δίπλα σε εκείνη της Παναγιάς και του Χριστού, στο εικονοστάσι. Μπορεί και στο σαλόνι. Σάμπως συνηθίζεται η απουσία; Συνηθίζεται η αδειανή θέση στο κρεββάτι; Συνηθίζεται το μοίρασμα της ζωής, σε λίγα λεπτά στο τηλέφωνο; Τι να προλάβει να πει στο γιό, τον άντρα μέσα σε λίγα λεφτά. Όλη η ζωή σε περίληψη. Χωρισμένη στα δύο. Το φευγιό και την επιστροφή. Μαχαίρι τα ταξίδια σε μακρινούς προορισμούς κόβουν τη ζωή στα δυο. Δεν είναι ίσα... Τα λεφτά στην Τράπεζα. Πόση χαρά αγοράζουν; Πως να ξεπλύνει την αλμύρα, τη θλίψη, τη μοναξιά που είναι ποτισμένα. Άγιε Νικόλα, "φτωχοκυβερνήτη" εμείς δεν μπορούμε να είμαστε μαζί τους στις ατελείωτες ώρες, τις νύχτες της αγρύπνιας, την αγωνία για τον έλεγχο στο λιμάνι, την φόρτωση του φορτίου, σωστά για να μην κινδυνεύσουν πλήρωμα και πλοίο. Υπολογισμοί, χάρακες, χάρτες για να βγάλουν την πορεία, να υπολογίσουν το φορτίο, πως θα γίνει η φόρτωση, κι ύστερα η αγωνία για να ξεφορτωθεί γρήγορα και σωστά στο λιμάνι. Ένα λάθος, τόσο δα μικρούλικο, ασήμαντο, μπορεί να φέρει τα πάνω κάτω. Δεν χωρούν απροσεξίες, αμέλειες στη βάρδια. Νέες γνώσεις στριμώχνονται στο μυαλό τους, αλλά τώρα θαρρούν πως τα σύγχρονα μηχανήματα τα κάνουν όλα πιο εύκολα. Η ευθύνη για τη ζωή του πληρώματος, της ζωής του και του πλοίου- φορτίου δεν είναι ένα video game, για να προσπεράσεις μια πρόσκρουση στα βράχια, μια ανίκητη φουρτούνα, τις αξημέρωτες νύχτες για να προλάβεις να πάρεις τηλέφωνο και να ακούσεις σαν γλυκιά μελωδία την φωνή των αγαπημένων που έμειναν πίσω. Άι Νικόλα κράτα σταθερή την πυξίδα του πλοίου αλλά και της ζωής τους, των ναυτικών κάθε ηλικίας ώστε να παραμείνουν εντός πορείας..., Στάσου κοντά τους στις πεισματικά κολλημένες στο μεγάλο ρολόι, τις ώρες της βάρδιας, όταν το πλοίο μπαλατζάρει, στη γέφυρα, τη μηχανή. Ξέρεις πως να ελαφρώσεις τη βαριά σαν την σκουριασμένη άγκυρα καρδιά τους! Ξέρεις ότι μαζεύουν, λέξη λέξη, τις λιγοστές χαρές έζησαν για να έχουν κάτι να πουν όταν θα μιλήσουν με το σπίτι. Ξέρεις ότι όταν μιλούν στο γονιό, τον αδελφό, την αγαπημένη σκουπίζουν ένα δάκρυ στα παγωμένα από τους -20 βαθμούς που επικρατούν έξω. Από λιμάνι σε λιμάνι. Ενδιάμεσα οι μέρες του ταξιδιού αργόσυρτα περνούν... Σκαλώνουν. Αντιστέκονται. Κι ούτε ένα χαρτί να γράψουν ένα γράμμα, να κλείσουν τα μέρη που πέρασαν, τα έξι μέτρα κύματα που τους βρήκαν σε μια μόνο φουρτούνα. Όχι το χαρτί ήταν αλλιώς. Το είχε στην αγκαλιά της, δίπλα στο κομοδίνο της η Μάνα, η Αρραβωνιαστικιά, η κόρη, η αδελφή, η γιαγιά. Οι λέξεις στο τηλέφωνο, στον υπολογιστή, χάνονται γρήγορα στα τέσσερα σημεία του Ορίζοντα. Ευτελίζονται όταν γίνονται διαφήμιση παιχνιδιών. Όλα τούτα είναι Ιερά. Όπως και η Ζωή σου Άι Νικόλα... Ενώ σε ένα χαρτί, οι λέξεις είναι δικές σου, προφυλαγμένες από τα πανύψηλα κύματα που σκεπάζουν το κατάστρωμα και πλησιάζουν σχεδόν τη γέφυρα. Είναι οι δικές σου λέξεις, πολύτιμα πετράδια, αμύθητοι θησαυροί, κρυμμένοι σε ένα συρτάρι, που τα ‘χεις στο κομοδίνο σου για να διαβάζεις και να και ξαναδιαβάζεις μόνο στο τέλος του "Μου λείπεις, Σ' αγαπώ... Δημήτρης". Τώρα πια τούτες οι λέξεις χαραγμένες στην καρδιά σου. Χαρμολύπη. Γύρω σε ζηλεύουν. Ας έλθουν να αγοράσουν τις ώρες που θαρρείς ότι θα ανοίξει και θα προβάλλει το χαρωπό πρόσωπο του παιδιού σου με την αγαπημένη του... Και δεν έρχεται. Που φιλάς τη φωτογραφία. τη φωτογραφία του κάθε φορά που περνάς από μπροστά της στο επιπλάκι εισόδου. Που θυμάσαι ότι η οικογένεια που μένει πίσω τρώει το αγαπημένο του φαγητό. Συνοδεύοντάς το με τη φράση," Αυτό αρέσει πολύ στο παιδί, Καλή του Ώρα"! Έχει καιρό την ώρα που βάζω τούτες τις λέξεις, τα ανυπάκουα σε εντολές και συνήθη συνθήματα. Το νιώθω στο στομάχι... Άι Νικόλα για μας, τους δεκάδες χιλιάδες "εμάς", μέλη της Ναυτικής οικογένειας, κάθε μέρες γιορτάζει η Χάρη Σου. Το καντήλι και το θυμίαμα, φυλαγμένα στις καρδιές μας, άσβηστα ευωδιάζουν, μπερδεύονται με την θαλασσινή αύρα. Όλα είναι προσευχή. Το χάδι στα ρούχα που άφησε πίσω στην ντουλάπα, η σκέψη αν τουλάχιστον στην καρδιά του επικρατεί γαλήνη. Κι εκείνο το σουέλ, που το είχες διαβάσει σε τίτλο βιβλίου που σε συντρόφευσε σε κάποιες καλοκαιρινές διακοπές όταν όλη μαζί η οικογένεια, απολάμβανε τα μπάνια, τα θαλασσινά παιχνίδια, ξέγνοιαστη! Σουέλ... Δεν ήξερες, μπορεί και να μην ήθελες να μάθεις τι σημαίνει. Τώρα το βουβό κύμα, χτυπά όχι μόνο ολάκερο το φορτηγό, πλοίο, αλλά πηγαινοφέρνει, ζαλίζει τη ζωή σου. Πως να σου εξηγήσω Άι Νικόλα, τούτη τη μέρα που χιλιάδες εκατομμύρια προσευχές, αφήνονται μπροστά στην εικόνα σου, από ναυτικούς και τους συγγενείς τους, σίγουροι ότι θα τις παραλάβεις. Και σαν άλλος Άι Βασίλης θα κάμεις τις επιθυμίες, τα όνειρα τους πραγματικότητα. Στα αλήθεια τα ποιήματα γραμμένα για τη θάλασσα και τους θαλασσινούς, οι αφηγήσεις των απόμαχων της θάλασσας, σαν ιστορίες βγαλμένες από τα σεντούκια του νου έχουν μια γοητεία. Σου ασκούν μια έλξη. Μα είναι όταν αφορούν άλλους. Όχι το παιδί, το σύντροφο, τον αδελφό. Φέτος, τα πρώτα Χριστούγεννα, των εκπαιδευόμενων ναυτικών, μπαρκαρισμένη σε μέρη που ονειρευόσουν να πας διακοπές, λίγες ώρες με το αεροπλάνο, όχι ασταμάτητο, θαλασσινό ταξίδι, 40 ημερών, κάμε μου τη χάρη να σου γράψω ένα γράμμα. Τι θέλω να του πας. Αφού είσαι προστάτης και των φτωχών θα είσαι και εκείνων που το σαράκι της ξενιτιάς, του νόστου, κατατρώγει την καρδιά τους. Μπες κι εσύ από το φουγάρο, ή τσιμινιέρα του πλοίου- δεν ξέρω ποια ορολογία αρμόζει, για να τους πάρεις δώρα αγάπης από μας που μείναμε πίσω, για να απαλύνουν την μοναξιά, την προσμονή της επιστροφής, στο πλήρωμα του κάθε πλοίου. Κι εκείνου που είναι ο κόσμος μας γιατί έχει δύο δοκίμους... Τούτα τα Χριστούγεννα, μην ξεχάσεις εκείνο τον 20χρονο δόκιμο μηχανικό που απήγαγαν οι επαγγελματίες πειρατές, μέρες πολλές πριν, κάπου κοντά στην Αφρική. Οι άκαρδοι, αυτοί που θυμούνται τον ανθρώπινο πόνο μόνο όταν φέρνει. ..νούμερα τηλεθέασης των δελτίων, τον ξέχασαν στα χέρια των πειρατών, μαζί με άλλα μέλη του πληρώματος! Δεν σου ζητώ Άι Νικόλα φέτος άλλη χάρη. Γαλήνεψε τα πέλαγα, τους ωκεανούς για να ταξιδεύουν ακίνδυνα, άνθρωποι και πλοία. Για να ανοίξει η πόρτα και να πέσεις στην αγκαλιά ενός άλλου δόκιμου... Του δικού σου παιδιού! Και το άλλο; Παιδί μιας άλλης Μάννας; Πως μπόρεσαν να το αφήσουν τόσο καιρό, σκληρών διαπραγματεύσεων μεταξύ ναυτιλιακής εταιρείας, ασφαλιστικής και αδίστακτων πειρατών. Πού να 'ναι τώρα; Τι περνά; Με τι τραύματα στο κορμί και την ψυχή του θα γυρίσει- άραγε πότε;- στην ασφάλεια και ζεστασιά του σπιτιού του; Αλίμονο, πόσα εκατομμύρια ευρώ, όταν τα ζητούν πειρατές, αξίζει η ζωή του ναυτικού; Και άμα κινδυνεύει σε ωκεανούς ανταριασμένους, πάνω απ’ όλα το ναύλο! Μια μέρα καθυστέρησης, μεταφράζεται σε κόστος χιλιάδων δολαρίων για την εταιρεία. Βαραίνει τον καπετάνιο, το υψηλόβαθμο πλήρωμα. Που να ξέρεις από όλα τούτα τα ψυχρά νούμερα, εσύ, Άι Νικόλα, Προστάτη των ναυτικών και των φτωχών; Εσύ ξέρεις μόνο από την αγάπη, την αφοσίωση στη θάλασσα, από καρδιές μοιρασμένες ανάμεσα σε δύο θηλυκά. Τη θάλασσα και τη γυναίκα. Κάμε ατσάλινα τα πλοία για να αντέχουν τις φουρτούνες και δώσε στους ναυτικούς τη δύναμη να παλέψουν για την οικογένειά τους, για το δίκιο των δικαιωμάτων τους, για να φτάσει πιο γρήγορα, κάτι θα μπορείς να κάμεις και για αυτό, το πλοίο μαζί με το πλήρωμα του, στο επόμενο λιμάνι, που μέλη του, θα ξεμπαρκάρουν. Δύο, τρεις. Παίρνοντας το δρόμο της επιστροφής, κοιτώντας από το παράθυρο ενός αεροπλάνου τη γη και τη θάλασσα από ψηλά Σε απόσταση ασφαλείας. Με την ανυπομονησία ενός μικρού παιδιού. Μετρώντας πιά, ως και τα δευτερόλεπτα, για να βυθιστούν στις αγκαλιές, τις μουσκεμένες από δάκρυα χαράς, των αγαπημένων του. Σήμερα Άι Νικόλα, ένα κερί θα ανάψει σε κάθε εκκλησιά που γιορτάζει για εκείνους που "οργώνουν" τους ωκεανούς και δάκρυα συγκίνησης, θα κυλήσουν στα μάτια εκείνων που τους προσμένουν όταν ο ιερέας θα ψάλλει στη Θεία Λειτουργεία "Υπέρ πλεόντων..." Φύλαξε τους. Συνόδευσέ τους στο ταξίδι τους, και κείνο το πιο χαρούμενο, της επιστροφής. Κάμε να δίνουν και να παίρνουν καλές ειδήσεις, από την επικοινωνία με το σπίτι τους. Την οικογένειά τους. Που θα μακραίνουν κάθε φορά που χτυπά το τηλέφωνο, θα έλθει η ειδοποίηση από την εταιρεία για να μπαρκάρουν. Κι ύστερα, στο γυρισμό, ο αλλαγμένος ίσως από την πολύμηνη απουσία ναυτικός, θα χαϊδεύει αντικείμενα, πρόσωπα, σχέσεις, ανακαλύπτοντάς τις ξανά... Καταλαβαίνεις έτσι δεν είναι Άι Νικόλα; Τα λόγια τα ανείπωτα, τις σκέψεις τις νύχτες τις αξημέρωτες. Σε ένα αδειανό από σύντροφο, πατέρα, γιό, αδελφό σπιτικό. Κι εκείνες που ακολουθούσαν τη φορά των κυμάτων όταν τα μάτια ήταν καρφωμένα στα όργανα, της γέφυρας ή της μηχανής την ώρα της πολύωρης βάρδιας... Η δική μου "νυχτερινή βάρδια" κάπου εδώ τελειώνει. Το ρολόι δείχνει ότι σε δύο ώρες θα ξημερώσει. Όχι μια συνηθισμένη μέρα. Εκείνη που γιορτάζει η Μνήμη του Αγίου που είναι στα χείλη κάθε ναυτικού και της οικογένειάς του, καθημερινά. Μην κουραστείς και τούτη τη χρονιά, τώρα που και τα κύματα στη θάλασσα γιγαντώνονται, Άι Νικόλα, να είσαι άγρυπνος φρουρός των ναυτικών μας, πάνω στα πλοία που ταξιδεύουν στα πέρατα της Γης. Οι ένοπλοι φρουροί βλέπεις, δεν αρκούν...

Άλλες απόψεις: Της Ευγενίας Κώττη