Συμπληρωματικά για τον Άγιο Ιάκωβο

Τρί, 22/06/2021 - 18:33

Αγαπητέ  κ. Διευθυντά, στην τελευταία εκπομπή σας «Φτου και βγαίνω» με τίτλο οδός Ερμοφάντους και… Αγ. Ιάκωβος, πολύ εύστοχα παρουσιάσατε τα ιστορικά στοιχεία που σας εξέθεσαν οι εκλεκτοί ενορίτες  της ενορίας αυτής κ. Μουταφόγλου Δημοσθένης  και κ. Βουρνού  Ευαγγελία.

Σήμερα  επιθυμώ να προσθέσω δημοσίως ακόμη δυό τρία πράγματα που σχετίζονται με τον Ναό αυτό και τούτο με στόχο να εμπλουτίζεται η ιστορία το εν λόγω μεγαλοπρεπούς κεντρικού Ιερού Ναού του Αγ. Ιακώβου, του οποίου έχω την τιμή να φέρω το όνομα  και για το λόγο αυτό έκανα κι εγώ μια ειδική έρευνα.

Α) Ο Αρχιμανδρίτης Ιω. Ανδρεάδης , ο ιστοριογράφος του βιβλίου» Ιστορία της εν Χίω Ορθοδόξου Εκκλησίας» μας πληροφορεί στο Α΄τόμο του έργου του για την υπάρξη του Μονυδρίου Αγίου Ιακώβου «σαν Γιάκουμο» πριν την σφαγή του 1822 αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο αν ήταν ανδρώο ή γυναικείο μονύδριο. Όντως από το 1823 ως 1828 έγινε Μητροπολιτικός ναός επί Μητροπολίτου Δανιήλ Κοντούδη.         

Β) Ο παλαιός ναός καταστράφηκε στον φονικό σεισμό του 1881 και έγινε ξύλινος ναός που παρέμεινε στην θέση αυτή δίπλα στο πηγάδι (που υπάρχει ως σήμερα στη νότια αυλή) ως το 1910. 

Γ) Το 1907 ξεκίνησαν ενέργειες για την ανέγερση του υπάρχοντος σημερινού ναού αλλά υπήρξε ανάκληση αδείας ανεγέρσεως το 1909 από τον τότε Τούρκο Νομάρχη όπως τούτο εγγράφεται σε Κώδικα  Πρωτοκόλλου της Ιεράς Μητροπόλεως Χίου. Δεν αναλύονται όμως οι λόγοι και δεν διασώζεται το ίδιο το κείμενο στην θυρίδα του Ι. Ναού που έχω ερευνήσει.

Όμως το 1914 και ενώ από το 1912 η Χίος απελευθερώθηκε, πάλι εγγράφεται η  έγκριση  αδείας ανεγέρσεως του Ι. Ναού Αγ. Ιακώβου

(Το 1909 ήταν μια πολύ ταραγμένη χρονιά για τα εκκλησιαστικά μας πράγματα αφού η Χίος εξεγέρθηκε κατά του Μητροπολίτη Κων/νου Δεληγιάννη ο οποίος και εξέπεσε του Μητροπολιτικού θρόνου της νήσου με απόφαση του Οικουμενικού Πατριαρχείου και κατόπιν ανέλαβε Μητροπολίτης Χίου ο Ιερώνυμος Γοργίας. Ενδεχομένως να σχετίζεται η ανάκληση της αδείας και με αυτά τα συμβάντα). 

Δ) Το 1917 κτίζεται όντως ο σημερινός ναός με μεγάλες δωρεές του Βρονταδούση εφοπλιστή Γεωργίου Χατζή Φραγκούλη Ανδρεάδη.  Μάλιστα την επόμενη χρονιά της λήξης των εργασιών ανέγερσης έγινε πανηγυρική λειτουργία υπέρ υγείας του ευεργέτη κατά την ημέρα της εορτής του Αγ. Γεωργίου. (Αυτό καθώς και το γεγονός ότι  ο Ι. Ναός Αγ. Ιακώβου έκανε πάνδημο 40νθήμερο μνημόσυνο τον Ιούλιο του 1945 όπως έχει καταγραφεί σε εφημερίδες της Χίου. Αντίγραφα παρέδωσα στο νυν εφημέριο του Ναού πατέρα Εμμ. Τζιώτη).

Ε) Για το ύψος των 21 μέτρων του Ναού, που είναι όσο και το μήκος, όντως αντιδρούσε ο Δημ. Κουφοπαντελής προκειμένου να βλέπει από το μπαλκόνι του τη θάλασσα, ως είπαν οι δύο προαναφερθέντες ενορίτες. Όμως από προφορική μαρτυρία αειμνήστου πλέον μέλους της οικογενείας αυτής,  πληροφορήθηκα ότι είχε δει στο όνειρό του μια νύχτα ένα γέροντα και του είπε «γιατί εμποδίζεις τον Οίκο μου;» Μάλιστα το πρωί ξύπνησε με αίσθημα πόνου στο σώμα του και τότε κατάλαβε ότι ο γέροντας ήταν ο Άγιος Ιάκωβος και αμέσως έσπευσε και ανακάλεσε τις αντιρρήσεις του.   

Στ)  Το ξυλόγλυπτο τέμπλο , ο άμβωνας και το Δεσποτικό μεταφέρθηκαν από τον Μητροπολιτικό ναό των Αγ. Βικτώρων στον νεόδμητο ναό Αγ. Ιακώβου το 1919 που ολοκληρώθηκαν τα αντίστοιχα νέα μαρμάρινα αντικείμενα του Μητροπολιτικού Ναού κατόπιν των μεγάλης δωρεάς των αείμνηστων ευεργετών Μιλτιάδη και Ζηνοβίας Κοκκάλη το γένος Ζ. Μιχαλινού.

 Ζ) Ακόμη διάβασα στον τύπο της Χίου ότι υπήρχε ένα δέντρο νοτιοανατολικά της πρόσοψης του σημερινού Ναού, στο οποίο οι γείτονες το είχαν για «απλώστρα» των ρούχων τους. Το δέντρο κόπηκε με απόφαση κάποιου εκκλησιαστικού συμβουλίου προκειμένου να εκλείψει δια παντός η ασχήμια εκείνη.

 Τέλος  Η) Θέλω να σημειώσω ότι πριν τον αείμνηστο εφημέριο του Ι. Ναού πατέρα Εμμανουήλ Τζιώτη που υπηρέτησε εκεί από τις  αρχές της δεκαετίας 1950 , ιερουργούσαν στο ναό άλλοι ιερείς , δύο εκ των οποίων ήταν: Ο Ηγούμενος της Ι. Νέας  Μονής αείμνηστος Γαβριήλ Τσαμπαρλής  (μέσα στα έτη 1935-45 περίπου) και αργότερα ο πατήρ Κ.  Δράκος που ήλθε στον Αγ. Ιάκωβο μετατεθείς από τον Αγ. Νικόλαο (νησιού Βροντάδου).

Κύριε διευθυντά, πιστεύοντας ότι κι εσείς επιθυμείτε την συμπλήρωση της Ιστορίας του Αγ. Ιακώβου παρακαλώ να δημοσιεύσετε τα παραπάνω στοιχεία που σας εξέθεσα.

                                                        

Άλλες απόψεις: Του Ιάκωβου Μπριλή