Συντροφιά με την γκαζόλαμπα στο διάβασμα

Κυρ, 22/05/2022 - 19:21

Στο χωριό μου το ηλεκτρικό ρεύμα ήρθε το 1962. Η ζωή μας άλλαξε. Τότε αγοράσαμε το πρώτο ραδιόφωνο και νιώσαμε ιδιαίτερη χαρά ακούγοντας τις ειδήσεις και παρακολουθώντας ραδιοφωνικές εκπομπές. Πατούσαμε έναν διακόπτη και φωτιζόταν ένα ολόκληρο δωμάτιο.

Όσο ήμουνα μαθητής Δημοτικού και Γυμνασίου με συνόδευε στο διάβασμα και στο γράψιμο το αχνό φως της λάμπας. Η μαμά είχε την πρόνοια κάθε μέρα να σκουπίζει με ένα καθαρό πανί το λαμπογυάλι για να καθαρίσει την καπνιά που είχε δημιουργηθεί την προηγούμενη νύχτα. Η λάμπα είχε στο κάτω μέρος δοχείο στο οποίο βάζαμε φωτιστικό πετρέλαιο. Στο πάνω μέρος του δοχείου ο μηχανισμός με το βαμβακερό φυτίλι, ανέβαινε ή κατέβαινε με μια ροδέλα για να φωτίζει λιγότερο ή περισσότερο.

Εκτός από τη λάμπα στο σπίτι υπήρχε και το φανάρι. Μέσα στο φανάρι υπήρχε μικρό κυλινδρικό δοχείο με λάδι στο οποίο εμβαπτιζόταν το φυτίλι, που άναβε στο πάνω μέρος και σκορπούσε γύρω αμυδρό φως. Οι τέσσερις πλευρές του είχαν τζάμι, ενώ στη μία υπήρχε πορτάκι, που το ανοίγαμε για να βάλουμε λάδι στο δοχείο ή για να ανάψουμε το φυτίλι. Το χρησιμοποιούσε ο πατέρας μου όταν τα βράδια πήγαινε στον στάβλο για να ασχοληθεί με τα ζώα. Αργότερα κυκλοφόρησαν οι λάμπες θύελλας με ειδικό λαμπογυάλι για να μη σβήνουν από τον αέρα όταν γινόταν η χρήση τους έξω από το σπίτι.

Στην εκκλησιά οι πολυέλαιοι και τα καντήλια λαμπύριζαν σκορπώντας γύρω το φως της αγάπης. Θυμούμαστε την εικόνα του καντηλαναύτη να ανεβαίνει στη σκάλα για να συμπληρώσει το λάδι στα καντηλέρια και με το κερί στο χέρι να ανάβει τα φυτίλια.

Στα πανηγύρια, που γινόταν συχνά στο χωριό σε ανοιχτούς χώρους, οι καφετζήδες χρησιμοποιούσαν λουξ. Το ίδιο γινόταν στα καφενεία και στα λουτρουβειά. Θυμάμαι τον πατέρα μου να ανάβει το λουξ στο λουτρουβειό μας και να χύνεται γύρω άπλετο φως.

Άλλες εποχές, άλλες οι συνθήκες της ζωής μας. Στη μνήμη μας είναι χαραγμένες οι στιγμές οικογενειακής ευτυχίας, κοινωνικής γαλήνης και παιδικής ξεγνοιασιάς.