Wiril και βασίλισσα Όλγα - Κοινός θάνατος: ομοιότητες και διαφορές

Παρ, 16/04/2021 - 17:39

Με αφορμή άρθρο για το “Wiril” στο Χιακό Τύπο και τον «άδικο» θάνατο αρκετών συμπολιτών μας μαζί με το πλήρωμα του “Wiril”, ήλθε στο μυαλό μου κάτι αντίστοιχο που συνέβη στη Λέρο, την ίδια περίπου εποχή (kατοχή), με θύμα το υπερήφανο αντιτορπιλικό μας, το «Βασίλισσα Όλγα» και δεκάδες άνδρες (περί τους 70), εκ των οποίων πολλοί (17;) κατήγοντο από την πατρίδα μου τη Χίο, και μεταξύ αυτών ο μικρότερος αδελφός της μητέρας μου. Θα μου επιτρέψει όμως ο αναγνώστης, να ξεκινήσω με έναν περίεργο πρόλογο:

Δεκαετία του ’40 λοιπόν, λίγο μετά τη Γερμανική Κατοχή (εγώ γεννήθηκα 2 Σεπτεμβρίου του 1941).

Είμαι παιδί ναυτικού κα ως εκ τούτου μαζί με τα μείον (έλλειψη πατέρα) είχαμε και κάποια συν, π.χ. είχαμε ραδιόφωνο (ενώ δεν είχαν οι «στρατιώτες»). Η τηλεόραση τότε, ήταν βέβαια άγνωστη!

Τα προγράμματα του ραδιοφώνου (οι σταθμοί) ήσαν, αν θυμάμαι καλώς, δύο έως τρεις και μετέδιδαν, πλην των ειδήσεων και μουσική, κυρίως Ελληνικά τραγούδια, ελαφρά, λαϊκά, δημοτικά κ.α.

Μέσα στα τραγούδια που ακούγαμε ήταν και κάποιο που ανεφέρετο στη… Λέρο (ναι, στο νησί που ονομάζεται ΛΕΡΟΣ). Δεν θυμάμαι συνθέτη, παραγωγό και ποιος ή ποια το τραγουδούσε, θυμάμαι όμως κάποιους στίχους του. Άρχιζε, χρησιμοποιώντας τη ντοπιολαλιά ως εξής:

«Πότε θ’ανοίξουμε (θ’απλώσουμε) πανιά να κάτσω στο τεμόνι (τιμόνι), να ‘δω της Λέρος (Λέρου) τα βουνά, να μου διαβούν οι πόνοι» κ.λπ.

Όταν λοιπόν άρχιζε ο σταθμός (το ραδιόφωνο) να μεταδίδει αυτό το τραγούδι, κάποιος ή κάποια από τους ενήλικες έτρεχε στο ραδιόφωνο, πατούσε το «κουμπί» που έπρεπε και σταματούσε τη μετάδοση ή άλλαζε σταθμό!

Στην αρχή μου φαινόταν σαν φυσιολογική αντίδραση κάποιου ή κάποιας που απλώς δεν του άρεσε το συγκεκριμένο τραγούδι! Όμως κάποτε συνειδητοποίησα ότι απέφευγαν αυτό το τραγούδι όταν ήταν παρούσα η γιαγιά μου, η Υπατία Μεννή (το γένος Μπουρλώτου), κάπου εκεί κοντά και το άκουγε!...

Ψάχνοντας λοιπόν (ρωτώντας αν προτιμάτε) σε μια ηλικία 5-10 ετών που η περιέργεια επιτρέπεται, έμαθα ότι ο μικρότερος αδελφός της μητέρας μου, ο Γεώργιος - Μάρκος Μάρκου Μεννής, είναι θαμμένος στη Λέρο, στον ομαδικό τάφο των παλικαριών που εφονεύθησαν όταν τα γερμανικά στούκας εβομβάρδισαν και βύθισαν το «Βασίλισσα Όλγα», το οποίο ήτο αγκυροβολημένο και οι άνθρωποί του ξεκουράζονταν μετά από κάποιο κουραστικό ταξίδι.

Κάποτε που πέρασα κι εγώ από τη Λέρο, επισκέφθηκα το σχετικό μνημείο και «κουράστηκα» κυριολεκτικώς να διαβάζω ονόματα απωλεσθέντων ναυτικών και αξιωματικών.

Ο θείος μου, που είχε τελειώσει με στερήσεις τη Σχολή Μηχανικών Εμπορικού Ναυτικού «Ο Αρχιμήδης», υπηρετούσε τη θητεία του ως Υπαξιωματικός του Π.Ν. (Βασιλικό Ναυτικό, τότε) και πλησίαζε ο καιρός της απολύσεώς του!

Καταλαβαίνετε λοιπόν την ψυχολογία, την ψυχική κατάσταση αν προτιμάτε, της γιαγιάς μου της Υπατίας (κυρά Μπατία τη φώναζαν οι γνωστοί και φίλοι της οικογένειάς μας) όταν κάτι, εν προκειμένω το τραγούδι, της θύμιζε το γεγονός αυτό, όταν μάλιστα μέσα στην ίδια δεκαετία είχε χάσει και το μεγάλο της το γιο, τον Βαγγέλη (Ευάγγελο), «κάπου» στην Αμερική που είχε ξενιτευθεί!...

Από τη μια λοιπόν το “Wiril” στο λιμάνι της Χίου, από την άλλη το «Βασίλισσα Όλγα» κάπου στη Λέρο, και κάπου στη μέση ο… κορωνοϊός, με τη νεκρική σιγή γύρω μου και το κλείσιμο μέσα, με απαγόρευση ακόμα και να εκκλησιαζόμεθα (μην ξεχνάτε ότι ευρισκόμεθα στις αρχές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής), σκέπτομαι μήπως… μας ξέχασε ο Θεός!

Θεέ μου, συγχώρεσέ με.

Σε απόσταση 1,5 χιλιομέτρου από το σπίτι μας ζούνε οι εγγονούλες μου 5 και 8 ετών, και μου απαγόρευσαν να τις δω! Πόσο θα αντέξουμε ακόμα;

Αδέλφια κουράγιο, μπόρα είναι και θα περάσει!

Ναι, αλλά πότε;

 

Άλλες απόψεις: Του Αναστ. Ι. Τριπολίτη