Χίος, Κυριακή 22 Σεπτεμβρίου

"Όμορφη και παράξενη πατρίδα" στην ΑΛΗΘΕΙΑ ΤV στο Πιτυός

Δείτε τις Φωτογραφίες
Τρί, 04/06/2019 - 20:55

Μετά το αναγκαστικό… εκλογικό διάλειμμα η εκπομπή «’Ομορφη και παράξενη πατρίδα» επανέρχεται στους κανονικούς της ρυθμούς. ‘Ετσι το Σάββατο μετά τα δελτία ειδήσεων και την Κυριακή στις 5.00 μ.μ. στην ΑΛΗΘΕΙΑ ΤV, θα μεταδοθεί σε επανάληψη η πρώτη περιήγηση στην Κοινότητα του Πιτυούς.

 Το Πιτυός είναι χτισμένο στην ορεινή και άγονη βόρεια-βορειοανατολική ενδοχώρα της Χίθα ου, μέσα σε κοιλάδα που καταλήγει στα Καρδάμυλα. Τα κοντινότερα χωριά βρίσκονται σε μεγάλες αποστάσεις για τα δεδομένα της Χίου. ‘Ετσι το Πιτυός είναι ένα από τα πλέον απομονωμένα χωριά του νησιού. Πλησιέστεροι οικισμοί σε ευθεία γραμμή είναι η εγκαταλελειμμένη και ερειπωμένη Κυδιάντα προς τα ανατολικά-νοτιοανατολικά (4,5 χιλιόμετρα) και τα Καρδάμυλα προς τα βορειοανατολικά (5,7 χιλιόμετρα). Από τη θάλασσα απέχει σχεδόν 6 χιλιόμετρα σε ευθεία γραμμή (ανατολική ακτή, όρμος Λαγκάδας). Υπάρχει λιμνοδεξαμενή δύο χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του χωριού.

Διοικητικά η Πιτυούς υπάγεται σήμερα στην ομώνυμη τοπική κοινότητα (Πιτυούντος), της Δημοτικής Ενότητας Καρδαμύλων του Δήμου Χίου, στην Περιφερειακή Ενότητα Χίου της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. Παλαιότερα, εντελώς αντίστοιχα, ήταν έδρα ομώνυμης κοινότητας, της Επαρχίας και του Νομού Χίου

Το Πιτυός είναι αρχαίο χωριό, αναφερόμενο από τον Ψευδοηρόδοτο ο οποίος το αποκαλεί Πίτυν (η Πίτυς), όπως και ο Κοραής. Σύμφωνα με τον σχετικό μύθο, κάποτε έφθασε στο χωριό περιπλανώμενος ο Όμηρος, και ενώ κοιμόταν στο ύπαιθρο τη νύχτα, έπεσε πάνω του «καρπός της πίτυος», δηλαδή ένα κουκουνάρι. Το χωριό λοιπόν ονομάσθηκε έτσι από την αρχαία ελληνική λέξη πίτυς, που σημαίνει πεύκο. Ας σημειωθεί ότι «Πιτυούσσα» στην αρχαιότητα ήταν μία ονομασία για ολόκληρη τη Χίο, εξαιτίας των πολλών πεύκων της. Πιτυούς αναφέρεται το χωριό στο χρυσόβουλο του Μιχαήλ Παλαιολόγου (13ος αιώνας). Ο κάτοικος του χωριού αποκαλείται Πιτυανός (θηλ. Πιτυανή).

Πιθανότατα το Πιτυός δημιουργήθηκε, όπως και άλλα χωριά της Χίου από τη συνένωση προϋπαρχόντων μικρότερων οικισμών, απλωμένων στη γύρω περιοχή, σύμφωνα και με σχετική παράδοση. Συνοικίες του χωριού αναφέρονται ο Μάκελλος και ο Πύργος.

Ο ενοριακός ναός (η «χωριοεκκλησιά») του Πιτυούς τιμάται στο όνομα του Αγίου Γεωργίου, αλλά σημαντικότερος είναι ο ναός της Αγίας Παρασκευής στο κέντρο του χωριού, κτισμένος το 1817. Στο πανηγύρι της κατά το έθιμο προσφέρεται κατσικοπίλαφο. Παλαιοί ναοί μέσα στο χωριό είναι επίσης η Φανερωμένη (με ομώνυμη γειτονιά), η Σπηλιώτισσα και ο Θεολόγος. Παλαιοί χριστιανικοί ναοί-εξωκκλήσια στην περιοχή του χωριού είναι η Αγία Κυριακή, ο Άγιος Ισίδωρος, ο Άγιος Ιωάννης, οι Άγιοι Απόστολοι, η Αγία Ελένη, η Αγία Πλαγιά (= Πελαγία), ο Άγιος Ηλίας, ο Ταξιάρχης, ο Άγιος Δημήτριος, η Ζωοδόχος Πηγή, ο Άγιος Μάρκος, η Υπαπαντή και ο Άγιος Παντελεήμων.

Ο μεσαιωνικός πύργος του Πιτυούς βρίσκεται στο όριο του χωριού. Είναι πολυγωνικό δεκαεξάπλευρο διώροφο κτίσμα πάνω σε φυσικό βραχώδες έξαρμα. Η κατασκευή του τοποθετείται στον 14ο αιώνα, στην περίοδο της Γενουατοκρατίας (1346-1566). To συνολικό ύψος του πύργου είναι 13 μέτρα. Στον πύργο έχουν γίνει εργασίες αποκαταστάσεως, που ολοκληρώθηκαν τον Μάιο του 2008. Από τότε φυλάσσεται και φιλοξενεί διάφορα εκθέματα.

 

Σχετικά Άρθρα

Κυρ, 22/09/2019 - 13:49

Μπορεί να μην είχε καλή τύχη από άποψης ένταξης, αλλά τουλάχιστον παρουσιάζεται.

Αναφερόμαστε στην Πεζοπορική διαδρομή στο νησί, που η... ψυχή της Γιώργης Χαλάτσης μας ενημερώνει για τα ακόλουθα:

"Οφείλω, νομίζω, να σας ενημερώσω για κάτι πολύ ευχάριστο και αισιόδοξο μέσα στην τόση μιζέρια δίπλα μας. Ο σύλλογος  " ΦΙΛΟΙ ΜΟΝΟΠΑΤΙΩΝ ΧΙΟΥ " συνεχίζει την προσπάθειά του για την ανάδειξη των πεζοπορικών δυνατοτήτων της Χίου, παρά την αχαρακτήριστη ενέργεια της μη ένταξης της Ενιαίας πεζοπορικής διαδρομής της Χίου στο ΕΣΠΑ. Όμως αυτή η πρόταση θα παρουσιαστεί σε συνέδριο στο Μέτσοβο που έχει θέμα " Ολοκληρωμένη ανάπτυξη ορεινών και απομονωμένων νησιωτικών περιοχών ".

Δεν πρόκειται για προσωπική προβολή αλλά για συνεισφορά στην υπόθεση " βιώσιμη ανάπτυξη στα νησιά του Βορείου Αιγαίου ". Ελπίζουμε ότι οι νέες " αρχές " των νησιών θα δουν επιτέλους τον δρόμο."

       

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

                                    ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

    “”ΟΡΑΜΑ,  ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ

                                  ΟΡΕΙΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΠΟΜΟΝΩΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ””

                                                     9ο ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ  ΣΥΝΕΔΡΙΟ

                                            26 – 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2019  ΜΕΤΣΟΒΟ

                                                ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2019

Δ.ΜΟΝΙΟΥΔΗ – ΓΑΒΑΛΑ :  ΤΑ ΠΑΛΙΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΑΣ ΧΙΟΥ ΩΣ ΕΝΙΑΙΑ ΠΕΖΟΠΟΡΙΚΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ : Η ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ  ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

Αγαπητοί όλοι, οφείλω να σας ενημερώσω ότι μετά την πρώτη θέση που κατέκτησε η Χίος το 2017, με τον μύθο της μονομαχίας του Ωρίωνα με την θεά Άρτεμις στο βουνό Πελινναίο της Χίου στο 6ο ευρωπαϊκό συνέδριο των ευρωπαϊκών χωριών των πεζοπόρων στη Βόρεια Ιταλία, μια νέα διάκριση έρχεται για τα μονοπάτια και τις πεζοπορικές δυνατότητες της Χίου. Στο ανωτέρω Συνέδριο η καθηγήτρια αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου της Πάτρας κα. Δώρα Μονιούδη – Γαβαλά θα παρουσιάσει την πρόταση του Γιώργου Χαλάτση για την δημιουργία ενιαίας πεζοπορικής διαδρομής στη Χίο. Η επιστημονική επιτροπή αποδέχθηκε ότι αυτή η πρόταση είναι καινοτόμα και αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο για την βιώσιμη ανάπτυξη ορεινών και απομονωμένων περιοχών. Πρόκειται για την διαδρομή των 92χλμ. περίπου που δυστυχώς κάποια πολιτικά πρόσωπα αλλά και τεχνοκράτες δεν μπόρεσαν να αξιολογήσουν σωστά και δεν προσπάθησαν να ενταχθεί σε πρόγραμμα ΕΣΠΑ. Σας δίνω την κεντρική ιδέα αυτής της σπουδαίας διάκρισης και προβολής της Χίου αλλά και ακόμα μια απόδειξη ότι το αλώβητο περιβάλλον και η πολιτιστική κληρονομιά του τόπου μπορούν να συνεισφέρουν στην ολοκληρωμένη τοπική ανάπτυξη.  

Μπορείτε για περισσότερα να μιλήσετε με την κα. Δώρα Μονιούδη – Γαβαλά στο τηλ. 697 33 59 709 και με μένα στο τηλ. 693 86 05 179 

                                                                       Με εκτίμηση

                                                               Χαλάτσης Β. Γιώργος