Χιώτες πολεμιστές των Βαλκανικών πολέμων 1912-1913

Του Φιλόλογου Λεωνίδα Πυργάρη
Σάβ, 08/11/2025 - 18:45

Λεώβαρις Στυλιανός. Από το Πιτυός. Πολέμησε γενναιότατα ως εθελοντής και τραυματίσθηκε στο Κιλκίς, και πέθανε αργότερα στο Βόλο. Διακρινόταν για την αρετή, την ευφυία και τη δύναμη της θέλησης. Στα γυμνασιακά του χρόνια, υπήρξε Πρόεδρος του μαθητικού Συλλόγου του Γυμνασίου Χίου και υπεύθυνος για την οργάνωση και διοίκηση της Βιβλιοθήκης του Γυμνασίου Χίου. Έχαιρε της εκτιμήσεως των διδασκάλων του και του ίδιου του Κων/νου Άμαντου, του οποίου υπήρξε μαθητής.

 

Ενυάλης Γεώργιος. Γιος του Λογοτέχνη και ανωτέρου προξενικού υπαλλήλου Λάμπρου Ενυάλη. Ο Γ. Ενυάλης φονεύθηκε το 1913 στη μάχη του Κιλκίς, μνήμων των υποθηκών φιλοπατρίας και αρετής τις οποίες διδάχθηκε από τον πατέρα του. Και αυτός απόφοιτος του Γυμνασίου Χίου και μαθητής του Κων/νου Άμαντου.

 

Παλαιώδης Νικόλαος. Από το Βροντάδο. Στρατιώτης του 1ου Εμπέδου Αθηνών. Φονεύθηκε κατά την αποβίβαση στους Αγίους Σαράντα  το 1913. Απόφοιτος του Γυμνασίου Χίου.

 

Λιβανίδης Ιπποκράτης. Από τη Βολισσό. Έλαβε μέρος στον Ηπειρωτικό αγώνα (1912-13) και έπεσε ένδοξα στη γιγαντομαχία του Μπιζανίου. Υπηρέτησε στο 2ο Σύνταγμα της 2ης Μεραρχίας. Έζησε λίγες ώρες μετά τον τραυματισμό του, και υπέμεινε το θάνατο με στωικότητα και γαλήνη. Στο διάστημα μέχρι την εκπνοή του συνέθεσε το παρακάτω ποίημα το οποίο διέσωσε ο συμπαραστάτης, συμπολεμιστής και συγχωριανός του Παπαμαύρος:

                                      

                                 «Παπά μου ξομολόγα με, δος μου να κοινωνήσω,

                                   Και συ, Σημαία μου Ιερά, έλα να σε φιλήσω.

                                   Μην κλαις, μανούλα μου γλυκειά, μόν’ δος μου την ευχή σου.

                                   Χιλιάδες μάννες τώρα κλαιν, δεν είσαι μοναχή σου.

                                   Θεό, πατρίδα και τιμή στα στήθια μου θα κλείσω,

                                   Ευλογημένη η τιμή, τώρα ας ξεψυχήσω!

                                   Σημαία μου και μάννα μου και συ γλυκειά πατρίδα,

                                   Χαρούμενος σού ξεψυχώ γιατί μεγάλη σ’είδα!»

    

           Και αυτός απόφοιτος του Γυμνασίου Χίου και μαθητής του Κων/νου Άμαντου.

 

 Βασιλάκης Νικόλας.  Επιλοχίας από τα Καρδάμυλα. Κατατάχθηκε ως    εθελοντής στις τάξεις του στρατού, στα τέλη Σεπτεμβρίου 1912, στο 3ο Τάγμα του 15ου Συντάγματος, που πρώτο εισέβαλε στα τουρκοκρατούμενα Ηπειρωτικά εδάφη. Έλαβε μέρος στη μάχη της Φιλιππιάδας, στην οπισθοχώρηση του Γριμπόβου, στη μάχη των Στενών Κιάφας, στην Κατάληψη της Πρέβεζας, στη φονική μάχη των Πέντε Πηγαδιών που διήρκεσε επί οκτώ συνολικά μέρες, στη μάχη των Ανωγείων, στη μεγάλη μάχη Πεστών –όπου και πληγώθηκε ελαφρά στην ωμοπλάτη από οβίδα προαχθείς σε υπολοχία – ακολούθως στη μεγάλη μάχη της Αετορράχης και των Ξηροβουνίων, στη μάχη της 6ης Ιανουαρίου, στη μάχη της 7ης Ιανουαρίου, και στην κατάληψη των Ιωαννίνων. Στη μάχη κατάληψης των Ιωαννίνων έλαβε διαμπερές τραύμα στο μηρό, οπότε νοσηλεύθηκε στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο της Πρέβεζας. Μετά την ανάρρωσή του, μέσω Αθηνών, επέστρεψε στη Χίο. Με την πλήρη αποκατάσταση της υγείας του, όταν εξερράγη ο ελληνοβουλγαρικός πόλεμος, στάλθηκε στη Θεσσαλονίκη λαμβάνοντας μέρος στην εκδίωξη της εκεί βουλγαρικής φρουράς. Επειδή ασθένησε για δεύτερη φορά, εισήλθε στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης απ’ όπου ύστερα από τη θεραπεία του στάλθηκε στην Αθήνα. Από εκεί επέστρεψε στη Χίο στην πολιτοφυλακή του νησιού ως λοχίας.

 

Καλβοκορέσης Λεωνής.[1] Υπηρέτησε στο 1ο Πεζικό Σύνταγμα. Πληγώθηκε σοβαρά στην κοιλιακή χώρα, κατά την επίθεση της Μανωλιάσσας. Ο γνωστός Χιώτης ευπατρίδης, λόγιος και Δήμαρχος Χίου στην περίοδο τής Γερμανικής κατοχής.

 

Καλβοκορέσης Δήμος.[2] Αδελφός τού προηγούμενου. Στις 10 Ιανουαρίου 1913 εμφανίζεται να υπηρετεί στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο τής Πρέβεζας στην περιποίηση τών τραυματιών του πολέμου.

 

Κανέλλος Γ. Δημήτριος. Από τη Χίο. Στρατιώτης του 18ου Συντάγματος της 6ης Μεραρχίας. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους, αποσπασμένος στο Χειρουργείο.

 

Χριστοφορίδης Γ. Νικόλαος. Από το Βροντάδο. Στρατιώτης του 1ου Συντάγματος της 2ης Μεραρχίας. Έλαβε μέρος στον πόλεμο κατά των Βουλγάρων.

 

Μαρκούτσης Ι. Στέφανος. Από τη Χίο. Δεκανέας του 3ου Συντάγματος της 2ης Μεραρχίας. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Ξενιός Θεόδωρος. Από το Βροντάδο. Στρατιώτης του Ανεξαρτήτου Σώματος. Έλαβε μέρος στον Μακεδονικό αγώνα.

 

 Γεωργιακιόδης Ι. Κ.  Από τα Αρμόλια. Στρατιώτης του Ανεξαρτήτου Συντάγματος των Κρητών. Έλαβε μέρος στην Ηπειρωτική εκστρατεία. Πληγώθηκε κατά τη γιγαντομαχία του Μπιζανίου στην αριστερή ωμοπλάτη.

 

Καμπανέλλας Αλέξανδρος.[3] Από τη Χίο. Ο Αλέξανδρος Καμπανέλλας, όπως και πολλοί άλλοι Χιώτες και Αιγαιοπελαγίτες, έλαβε μέρος στις πολεμικές επιχειρήσεις κατάληψης τού Μπιζανίου και της ευρύτερης περιοχής τής Ηπείρου κατά τον Α΄Βαλκανικό πόλεμο.

   Στο συγκεκριμένο κείμενό του, που δημοσιεύθηκε με την υπογραφή του στην εφημερίδα «ΝΕΑ ΧΙΟΣ» εκείνης της εποχής, παρέχονται ενδιαφέρουσες πληροφορίες για περιοχές τών Ιωαννίνων αλλά και τής ευρύτερης περιοχής τής Ηπείρου. Διακρίνεται ο πατριωτικός παλμός και αγνός πατριωτισμός τού χρονογράφου, ο οποίος πατριωτισμός υπήρξε η κινητήριος δύναμη εκείνης τής γενιάς  για την επιτυχή έκβαση τής Δεύτερης Μεγάλης Εξόρμησης (Βαλκανικών Πολέμων 1912-13).  Κάνει ο ίδιος ειρωνικό σχόλιο για στρατιώτες που έτυχαν ήπιας μεταχείρισης χωρίς να διακινδυνεύσουν, χωρίς να ταλαιπωρηθούν και χωρίς γενικά να  αρθούν στο ύψος τής εθνικής ευθύνης που απαιτούσε εκείνη η στιγμή.  Ομιλεί για αισχροκερδείς και εκμεταλλευτικές προς τους στρατευμένους συμπεριφορές ορισμένων εμπόρων. Αναφέρεται επίσης  στις εξαιρετικά δυσχερείς και αντίξοες συνθήκες διεξαγωγής τών πολεμικών επιχειρήσεων, τις οφειλόμενες όχι μόνο στο δύσβατο τού ηπειρωτικού εδάφους αλλά και στην παγωνιά και στο δριμύτατο ψύχος τού ηπειρωτικού χώρου. Τέλος, την Πρωτοχρονιά τού 1914, δηλαδή έναν ακριβώς χρόνο ύστερα από τα πολεμικά γεγονότα τής Πρωτοχρονιάς τού 1913 στην Ήπειρο, με διάθεση μελαγχολίας και θλίψης, αναπολεί τους σκοτωμένους συμπολεμιστές του!

   Ο χρονογράφος κρίνεται άτομο οξυδερκές, διεισδυτικό και επαρκούς, για τα τότε κοινωνικά δεδομένα, μορφώσεως, εφόσον ο περιγραφικός του λόγος μπορεί να συλλαμβάνει το ουσιώδες και η εκφραστική του ευχέρεια είναι ικανοποιητική. Ωστόσο, παρατηρούνται σε αρκετά σημεία και σφάλματα ορθογραφίας και σύνταξης.

   Το κείμενο τού Μπιζανομάχου Αλ. Καμπανέλλα συνιστά γνήσια και αυθεντική ιστορική πηγή. Και ως τέτοιο πρέπει να αξιοποιηθεί.

 

 

                                                Πολεμικόν διήγημα

 

            [Εφημερίδα «Νέα Χίος», 5 Ιανουαρίου 1914,(Αρχείο Βιβλιοθήκης Χίου Ο ΚΟΡΑΗΣ)]

 

   Ίνα καταστή στενωτέρα η πολιορκία τής πολυθρηλλήτου πόλεως τών Ιωαννίνων, ο κατέχων την οποίαν στρατός ετροφοδοτείτο ακόμη εκ Γουμενίτσης και Αγίων Σαράντα, το ημέτερον σύνταγμα ευρισκόμενον προ του Μπιζανίου εις την πρώτην γραμμήν τού πυρός, διετάχθη να βαδίση ίνα καταλάβη και κρατήση γραμμήν την υπό σώματος ημετέρων ανταρτών κατεχομένην επί των οχθών τού Αχέροντος ποταμού, δια του οποίου ο Χάρων μεταφέρει τα ψυχάς τών θνησκόντων εις τον Άδην.

   Μετά πορείαν δεκαεξάωρον αφικόμεθα από της γραμμής τού πυρός εις την πόλιν τής Φιλιππιάδος. Νόμιζέ τις ότι μόνον υπό στρατού κατοικείται. Χιλιάδες στρατιωτών πηγαινοέρχονται. Οι μεν πληγωμένοι, οι δε εξηντλημένοι εκ της ταλαιπωρίας και του ψύχους, άλλοι ημιθανείς εκ της κοπώσεως, ασθενείς εκ κρυοπαγημάτων, βρογχίτιδος, περιπνευμονίας, πλευρίτιδος, επί αυτοκινήτων, αμαξών και κάρρων, αλλά και πεζή πλείστοι ακμαίοι και ζωηροί έτοιμοι δια το πεδίον τών μαχών με όλην την θέλησιν και τον ενθουσιασμόν και αποφασιστικότητα τής φυλής.

   Μεταξύ αυτών όμως διακρίνει κανείς ευκόλως και τους απαραιτήτως αναγκαίους κουραμπιέδες τούς απεσπασμένους εις διαφόρους υπηρεσίας δήθεν, δια τους οποίους τόσον καλοκαγάθως εμερίμνα η εν Αθήναις Μαμά.

   Άπασα η πόλις έχει μεταβληθή εις έν απέραντον νοσοκομείον. Ερυθροί Σταυροί πάσης υπηκοότητος διακρίνονται πανταχόσε. Εκατοντάδες δε νοσοκόμων παντός γένους συντρέχουσι τους πάσχοντας.

   Έμποροι εις παραπήγματα εκ του προχείρου κατεσκευασμένα με τιμάς λίαν υπερτιμημένας πωλώσι πάντα τα είδη. Αλλ’ η μεγαλητέρα κατανάλωσις γίνεται εις τα φρούτα, τα γλυκίσματα και το γιαούρτι. Εκ Φιλιππιάδος φθάνομεν εις Λούρον, οπόθεν εγκαταλείπομεν την αμαξιτήν οδόν και εισερχόμεθα εις κοιλάδα ήν διαβάντες ανεχόμεθα επί διαφόρων βουνών φθάνοντες επί τέλους εις Καννελάκη. Διερχόμεθα εις μικράν απόστασιν από του Αθανάτου εκείνου Βράχου από του οποίου αι Σουλιώτισσαι χορεύουσαι έρριπτον επ’ αυτού, λίαν αποτόμου, τα τέκνα και είτα έπιπτον μετά τόσης γενναιοψυχίας αι ίδιαι ίνα μη ευρεθώσιν εν μέσω των αγρίων τεράτων, των Αλβανών.

   Ο ουρανός ήτο μελαγχολικός επιτείνων ούτω την ψυχικήν μας εκείνην κατάστασιν, ότε ανελογιζόμεθα μετά γενναιοψυχίας και περιφρονήσεως τού θανάτου συμβάματα εκείνα τα οποία ουχ ήττον ενεψύχουν και ενεκαρδίωνον ημάς γεννώντα εν ημίν πλειοτέραν αποφασιστικότητα προς το ιερόν ημών καθήκον εν τη εκπληρώσει του οποίου αι ψυχαί τών ηρωίδων εκείνων θα εσκίρτων εκ χαράς εν τω τάφω.

   Τα βελάσματα τών αρνίων νεογεννήτων ήρχοντο εξ άλλου να τονώσωσιν ημάς, υπομιμνήσκοντα από καιρού εις καιρόν ότι η άνοιξις δεν ήτο και πολύ μακράν, διότι είχομεν πλέον τρομερά απαυδίσει εκ του δρυμυτάτου ψύχους και των ανυποφόρων τού Μπιζανίου νυκτών. Από το Κανελλάκι κατερχόμεθα εις την πεδιάδα τού Φαναρίου ή μάλλον της Παραμυθιάς την οποίαν αρδεύει ο Αχέρων ποταμός. Η πεδιάς αύτη εν σχήματι διττής καρδίας λίαν καρποφόρος παρέσχεν ημίν αρκετά πορτοκάλια και λεμόνια αλλ’ όχι ακόπως. Διότι οι κήποι ευρίσκοντο εις το μέσον σχεδόν της πεδιάδος εις ζώνην δηλαδή αμφισβητουμένην. Ήσαν τω όντι χρυσά μήλα τών εσπερίδων, τα οποία εφυλάσσοντο υπό πολυκεφάλου τέρατος. Ίνα γευθή τις τα μήλα εκείνα ώφειλε να η πολύ αποφασιστικός αψηφών την ζωήν. Ομάδες εξ ημετέρων εξεστράτευον προς τα χωρία εκείνα και ήνοιγον πολλάκις τοφέκι κατά των Τούρκων των έναντι, οίτινες επυροβόλουν κατ’ αυτών. Και μέχρι της τελείας εκλείψεως τών καρπών εξηκολούθει ο κλεπτοπόλεμος εκείνος χωρίς να έχωμεν θύματα εκτός τριών ή τεσσάρων πληγωμένων εκ της παρατόλμου εκείνης ορέξεώς των. Τα περισσότερα χωρία εκ των ευρισκομένων εις τους πρόποδας τών βουνών τών περιβαλλόντων την ωραίαν εκείνην πεδιάδα ήσαν κεκαυμένα και ληστευμένα παρά των Τουρκαλβανών τής περιφερείας εκείνης Τσάμηδων επιλεγομένων. Οι δυστυχείς κάτοικοι επί τη προσεγγίσει μας ήρχοντο εις προϋπάντησίν μας ημίγυμνοι και πολλοί εξ αυτών μάς εζήτουν ολίγον άρτον.

   Η γραμμή την οποίαν κατείχον οι αντάρται έχοντες εκδιώξη τους Τσάμηδες έφθανε ακριβώς μέχρι της αριστεράς όχθης τού Αχέροντος και ολίγον πέραν τού τελείως κατεστραμμένου χωρίου Νεμίτσα.

   Υπό τον μέγα τού χωρίου τούτου [….]ώνα κατηυλίσθη το Σύνταγμά μας, αναλαβόντος πρώτου τού λόχου μας τας προφυλακάς.

   Παραμονή τού νέου έτους 1913. Επί τριημέρου βρέχει κρουνηδόν. Ματαίως προσπαθούμεν να ανάψωμεν ολίγην πυράν εκ κλάδων τών ελαιών, να δυνηθώμεν και στεγνώσωμεν τα κάθυγρα ενδύματά μας, διότι οι πλείστοι εστερούμεθα αντισκήνων. Ζητεί έκαστος ημών να προφυλαχθή υπό τινά καμπύλον κορμόν ελαίας πλην επί ματαίω. Εκοιμήθημεν επί τρεις νύκτας μέσα εις ταις λάσπαις ως οι χοίροι και χείρον τούτων. Ο άρτος μας σήμερον λόγω της διημέρου αποστάσεως εκ του Λούρου, όπου η επιμελητεία, του ανωμάλου τών οδών και των αδιακόπων ραγδαιοτάτων βροχών, περιορίσθη εις μίαν μόνην γαλέταν ημερησίως. Πάλιν καλά.

   Από της πρωίας το πυροβολικόν μας, αποτελούμενον εκ τεσσάρων καπνιζόντων παλαιών πυροβόλων τύπου Κρυπ, προσπαθεί να εκτοπίση τους Τούρκους εκ των θέσεων αυτών τών εκείθεν τού Αχέροντος ποταμού παρά τας κλιτείς τού όρους Προφήτου Ηλίου το οποίον επέπρωτο να μου αφήση τελείως αλησμονήτους ωραίας και μυριάκις άλλας απευκταίας αναμνήσεις.

   Μυρίζει η πυρίτις ο πρώτος λόχος τού Τάγματός μας αποτελούμενος εξ ευζώνων διατάσσεται να προελάση δι’ επίθεσιν μετατραπείσαν εις εφ’ όπλου λόγχην αργότερον. Τούτον ακολουθεί ο ημέτερος δεύτερος λόχος και ούτω καθ’ εξής. Ύστερον από την τριήμερον διαμονήν έχομεν μίαν απολαυστικήν διάβασιν τού Αχέροντος ποταμού, το ύδωρ τού οποίου έφθανεν ολίγον τι κάτω των μαστών, ην ακολουθεί η τροχάδην επίθεσις με εφ’ όπλου λόγχην, ήτις και φέρει ως αποτέλεσμα την κατάληψιν τού πρώτου λόφου τού ύπερθεν τού χωρίου Γλυκύ ευρισκομένου.

   Ενύκτωσε. Οι καταρράκται τού ουρανού ανοίγουσιν, εν ω εξ άλλου ο καιρός από νότου μεταστρέφεται εις βορράν. Και ημείς βεβρεγμένοι μέχρι μυελού οστέων με το όπλον ανά χείρας, άυπνοι καθ’ όλην την απαισίαν εκείνην νύκτα και βρεχόμενοι έτι, των πλείστων συστρατιωτών μας μη εχόντων ενδύματα άλλα στεγνά, τρέμοντες ωσάν να ετινασσόμεθα υπό αδιακόπου ηλεκτρικού ρεύματος ισχυράς δυνάμεως και πολλών volt, επυροβολούμεν κατά διαστήματα, ίνα τηρώμεν τον ολίγον απέχοντα εχθρόν εν επιφυλλακή και είμεθα έτοιμοι εν περιπτώσει νυκτερινής επιθέσεως αυτού.

   Η τρομερά ιδίως δια το μήκος αυτής νυξ εκείνη της πρωτοχρονιάς τού 1913 έληξε τέλος. Περί την μεσημβρίαν αντικαθιστώμεθα ημιθανείς και παράλυτοι εκ της νάρκης τού ψύχους. Ζωηρά πυρά μάς επαναδίδει τας αισθήσεις στεγνώσασα και τα ενδύματά μας. Πώς  εκερδίσαμεν την νύκτα εκείνην καμμίαν βρογχίτιδα, ή περιπνευμονίαν ή πλευρίτιδα ή ρευματισμούς θαύμα θαυμάτων. Περί την εσπέραν παρά την πυράν ενθυμήθημεν τον Άι Βασίλη και ετραγουδήσαμεν. Τις όμως περιέμενεν ότι πρόσωπα προσφιλή από τον κύκλον μας εκείνον δεν θα έψαλλον και εφέτος προς χάριν τού Αγίου και δεν θα ηδυνάμεθα να τοις υπομνήσωμεν τα μεγαλεία εκείνα. Ω! Θεού πεπρωμένον!

   Την πρώτην μας εκείνην επίθεσιν ηκολούθησε και δευτέρα και τρίτη. Ταύτας δε σειρά αποκρούσεων τών Τσάμηδων, οίτινες διαπερώσι την σφαίραν δι’ αυτού τού δακτυλιδίου επιζητούντων να καταλάβωσι το Λούρον ήτοι να διακόψωσι την μεταξύ Πρεβέζης και του πολιορκούντος τα Ιωάννινα Ελλην. στρατού συγκοινωνίαν.

   Αι επιτυχίαι, η ανδρεία, η αποφασιστικότης τών ανδρών τού Συντάγματός μας διαδραματίσαντος υπέροχον ρόλον κατά την πολιορκίαν τών Ιωαννίνων προυκάλεσαν την «Βασιλικήν ευαρέσκειαν» δια τας μάχας τής Τσαμουριάς τας οποίας το ημέτερον Σύνταγμα διεξήγαγεν.

 

                                                                                           Αλ. Καμπανέλλας

 

   Η αξία τής μαρτυρίας τού Χιώτη στρατιώτη έγκειται στο ότι μας μεταφέρει μ’ έναν «δημοσιογραφικό» λόγο στην ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής, της οποίας κάποιες συμπεριφορές είναι, δυστυχώς, ίδιες με σημερινές! Επίσης, διακρίνει κανείς την ατσαλένια αντοχή, σωματική και ψυχική, εκείνης τής νεολαίας, σε αντίθεση με την παρακμή σώματος και ψυχής μεγάλου μέρους τής σημερινής νεολαίας, η οποία «γεννήθηκε κουρασμένη»!

 

 

Λιβανός Γ. Σταύρος. Από τα Καρδάμυλα. Έλαβε μέρος στον ελληνοτουρκικό πόλεμο και στην κατάληψη της Μυτιλήνης, όπου και πληγώθηκε στο κεφάλι στη μάχη του Κλαπάδου. Ο μετέπειτα πλοιοκτήτης και ισχυρός οικονομικός παράγων.

 

Λιβανός Γ. Νικόλαος. Αδελφός του προηγούμενου, από τα Καρδάμυλα. Έλαβε μέρος στον Ηπειρωτικό αγώνα και στην ηρωική εκπόρθηση του Μπιζανίου.

 

Λεμονής Γ. Στέφανος. Από το Βαρβάσι. Στρατιώτης του 4ου Συντάγματος της 1ης Μεραρχίας. Έλαβε μέρος στις μάχες Λαχανά και Δεμίρ Ισάρ.

 

Μιαούλης Γεώργιος. Από τη Χίο. Έλαβε μέρος στους δυό πολέμους. 

 

Χαλκούσης Ανέστης. Από το Βροντάδο. Στρατιώτης της 6ης Μεραρχίας. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Λεμονής Β. Δημήτριος. Από το Βαρβάσι. Στρατιώτης του 5ου Συντάγματος της 1ης Μεραρχίας. Έλαβε μέρος σε διάφορες μάχες του ελληνοβουλγαρικού πολέμου.

 

Τσιλιακός Ε. Αλέξανδρος. Από τα Αρμόλια. Στρατιώτης της 5ης Μεραρχίας. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους. Πληγώθηκε στη μεγάλη μάχη του Κιλκίς.

 

Καραμανής Ι. Εμμ. Από το Βαρβάσι. Στρατιώτης του 3ου Συντάγματος της 2ης Μεραρχίας. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Νεοχωρούσης Ιωάννης. Από τα Αρμόλια. Στρατιώτης της 6ης Μεραρχίας. Πληγώθηκε στη μάχη του Σαρανταπόρου.

 

Λύρας Μ. Γεώργιος. Από τις Οινούσσες. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους. Έπεσε ένδοξα στη μάχη της Άνω Τζουμαγιάς.

 

Λύρας Α. Στέφανος. Από τις Οινούσσες. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Καράβολος Ι. Χαράλαμπος. Από τα Καρδάμυλα. Επέστρεψε από τη Μαντζουρία, όπου είχε μεταναστεύσει, και έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Σαλιάρης Σ. Δημήτριος. Από το Βροντάδο. Μαθητής του Γυμνασίου Χίου ακόμα, 17 ετών, έλαβε μέρος ως εθελοντής στον ελληνοβουλγαρικό πόλεμο στους κόλπους της υπό τον Μανουσογιαννάκη σιδηράς 1ης Μεραρχίας. Πολέμησε στις μάχες Λιγγοβάνης, Μπέροβας, Λαχανά, Δεμίρ Ισάρ, στα Στενά της Κρέσνας, στη μάχη Πετριτσίου και  προέλασε στην ένδοξη μέχρι την Άνω Τζουμαγιά πορεία του ελληνικού στρατού.

 

Καριάμπης Αντώνιος. Από τη Χίο. Έλαβε μέρος ως λοχίας στον ελληνοτουρκικό πόλεμο, στις μάχες Ελασσώνας, Σαρανταπόρου, Γιαννιτσών. Τραυματίσθηκε στο δεξί πόδι από θραύσμα οβίδας. Αποσπάσθηκε αργότερα στην πολιτοφυλακή της Χίου.

 

Γιαμαλάκης Κων/νος. Από τη Χίο. Στρατιώτης της 10ης Μεραρχίας έλαβε μέρος σε όλες τις μάχες της Μεραρχίας του.

 

Βασιλάκης Μ. Αχιλλεύς. Από τα Καρδάμυλα. Στρατιώτης του πεζοναυτικού αγήματος.  Ακολούθησε  το στρατιωτικό του σχηματισμό σε όλες τις επιχειρήσεις του. Έλαβε μέρος στη μάχη του Κλαπάδου στη Μυτιλήνη.

 

Φιλιππάκης Μ. Δημήτριος. Από τις Καρυές. Βοηθός Μηχανικός στο θωρηκτό «Αβέρωφ».

 

Κάβουρας Αγ. Σπυρίδων. Από τα Λειβάδια. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους και τραυματίσθηκε. 

 

Καρακούρος Στυλιανός. Από το Βροντάδο. Στρατιώτης της 1ης Μεραρχίας.

 

Καλόγερος Δ. Γεώργιος. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Παπής Κων/νος. Από τα Καρδάμυλα. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Άγγελος Ιωάννης. Από τα Καρδάμυλα. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Ψαρρός Μιχαήλ. Από τα Καρδάμυλα. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Σπανός Μιχαήλ. Από τα Καρδάμυλα. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Καρακούρος Στελιανός. Από τη Χίο. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Μαυρουδής Νικόλαος. Ναύτης του Βασιλικού Ναυτικού, που υπηρέτησε στο αντιτορπιλλικό «Λέων».

 

Σιμούδης Κων/νος. Από τον Ζυφιά. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Φράγγος Σταμάτιος. Από τα Καρδάμυλα. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους με τα Έμπεδα Τάγματα.

 

Παλαιούδης Κων/νος. Από τη Χίο. Στρατιώτης της Μοίρας των τραυματιοφορέων της 10ης Μεραρχίας.

 

Λεμός Π. Μιλτιάδης. Από τις Οινούσσες. Έλαβε μέρος στην κατάληψη της Χίου, στη μάχη Καρροτού και στη συνέχεια στο βουλγαροτουρκικό πόλεμο.

 

Γεωργιλής Κων/νος. Από τις Οινούσσες. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Λιβανός Κων/νος. Από τα Καρδάμυλα. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.  

 

Κουλουμούντρας Παναγιώτης. Από τα Καρδάμυλα. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Γεωργιλής Παναγιώτης. Από τα Καρδάμυλα. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους. 

 

Γεώργαλος Παναγιώτης. Από το Βροντάδο. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Παπαλάς Νικόλαος. Από το Βροντάδο. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Περής Δημήτριος. Από το Βροντάδο. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Χαχόλος Ιωάννης. Από το Βροντάδο. Υπηρέτησε ως αντάρτης.

 

Πισσίας Ι. Από τη Χίο. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους και τραυματίσθηκε.

 

Ψαρός Η. Μ. Από τον Ανάβατο. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους και τραυματίσθηκε.

 

Στελιανούδης Γ. Από τη Χίο. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Τσούρος Ισίδωρος. Από το Βροντάδο. Στρατιώτης του 8ου λόχου, του έχοντος αποστολή την καταδίωξη των γύρω από την Φλώρινα Βουλγάρων κομιτατζήδων. Υπό τις διαταγές του Τριανταφυλλάκου και Σωτηρόπουλου.

 

Μαργαρώνης Λεωνής. Από το Βροντάδο. Υπηρέτησε επίσης στο υπό τον Τριανταφυλλάκο και Σωτηρόπουλο σώμα. 

 

Κουφοπαντελής Κ. Από το Βροντάδο. Υπηρέτησε ομοίως στο προηγούμενο σώμα.

 

Κυλαδίτης Θεοδόσιος. Από το Βροντάδο. Ομοίως υπηρέτησε στο προηγούμενο σώμα.

 

Βολίκας Μιχαήλ. Από το Βροντάδο. Ομοίως υπηρέτησε στο προηγούμενο σώμα.

 

Χουλάκης Αναστάσιος. Από το Βροντάδο. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Βραχνός Δ. Από τη Χίο. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Πλουμής Ιωάννης. Από τη Χίο. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Μαρκουλής Στέφανος. Από τις Οινούσσες. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους και πληγώθηκε στην ένδοξη μάχη του Κιλκίς.

 

Ποντικός Ι. Γεώργιος. Από τις Οινούσσες. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Χαλκιάς Ηλ. Ι. Από τις Οινούσσες. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Χατζηπατέρας Κ. Ι. Από τις Οινούσσες. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Τσιρλής Ιωάννης. Από τα Καρδάμυλα. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Σαρρής Εμμανουήλ. Από τα Καρδάμυλα. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Σικουτρής Νικόλαος. Από τα Καρδάμυλα. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Σπανός Μιχαήλ. Από τα Καρδάμυλα. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Βαλαντάσης Παναγιώτης. Από τις Οινούσσες. Υπηρέτησε και στους δυό πολέμους.

 

Καλογεράκης Γεώργιος. Από τα Λειβάδια. Στρατιώτης του 25ου Συντάγματος της 9ης Μεραρχίας, στη διμοιρία των πολυβόλων. Έλαβε μέρος στον ελληνοβουλγαρικό πόλεμο.

 

Κέφης Μιχαήλ. Από τη Βέσσα. Στρατιώτης της 5ης Μεραρχίας. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους, όπου πολέμησε η Μεραρχία του.

 

Πατρώνας Χατζή Σταυρινού Δημήτριος. Από τη συνοικία Εγκρεμού. Έλαβε μέρος στον ελληνοβουλγαρικό πόλεμο.

 

Λεμός Π. Γεώργιος. Από τις Οινούσσες. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Λεμός Κ. Παναγιώτης. Από τις Οινούσσες. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Λύρας Γ. Αντώνιος. Από τις Οινούσσες. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Νεαμονίτης Μάρκος. Από τη συνοικία Εγκρεμού. Υπηρέτησε ως ναύτης στο Βασιλικό Ναυτικό.

 

Πάρος Ιωάννης. Από τη Βέσσα. Στρατιώτης της 5ης Μεραρχίας. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους. Τραυματίσθηκε σοβαρά στην κοιλιακή χώρα κατά τη μεγάλη μάχη του Λαχανά. Μεταφέρθηκε στο 1ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Πειραιώς. Περαιτέρω δε αγνοήθηκε η τύχη του.

 

Νεαμονίτης Ι. Αντώνιος. Στρατιώτης από τη συνοικία Εγκρεμού. Έλαβε μέρος στον ελληνοβουλγαρικό πόλεμο από Θεσσαλονίκης μέχρι Τζουμαγιάς.

 

Βιτάκης Γεώργιος. Από τη Βέσσα. Υποδεκανέας της 5ης Μεραρχίας. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Σκολαρίκης Ι. Ευθύμιος. Από τη συνοικία Εγκρεμού. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Θεοτοκάς Κων/νος. Από το Πυργί. Έλαβε μέρος στην κατάληψη της Χίου. Ακολούθως προσκολλήθηκε στο υπό τον Τριανταφυλλάκο και Σωτηρόπουλο καταδιωκτικό σώμα που καταδίωξε τους γύρω από τη Φλώρινα Βούλγαρους κομιτατζήδες.

 

Χαραλαμπίδης Γεώργιος. Από το Βροντάδο. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Φράγγος Ν. Γεώργιος. Από τις Οινούσσες. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Μπιρλής Αντώνιος. Από το Βροντάδο. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Γεωργιλής Α. Γεώργιος. Από τις Οινούσσες. Έλαβε μέρος στην κατάληψη της Χίου.

 

Καράς Μιχαήλ. Από τα Καρδάμυλα. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Λεμός Γεώργιος. Από τις Οινούσσες. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Λιαδής Νικόλαος. Από τα Καρδάμυλα. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Γεωργιλής Μιχαήλ. Από τις Οινούσσες. Έλαβε μέρος στην κατάληψη της Χίου.

 

Πλούσας Ιωάννης. Από το Βροντάδο. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Μπιρλούδης Φρ. Από το Βροντάδο. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

 

Νιοχωρούσης Ιωάννης. Από το Βροντάδο. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους.

Νικολάκης Π. Σταμάτιος. Από τα Αρμόλια. Στρατιώτης του 10ου Τάγματος των Ευζώνων. Πληγώθηκε κατά την εκπόρθηση του Μπιζανίου στο αριστερό χέρι.

 

Καλίκης Γ. Ζανής. Από τη Συκιάδα της Λαγκάδας. Στρατιώτης του 1ου πεζικού Συντάγματος  της 2ης Μεραρχίας. Επέστρεψε από την Αμερική με την έναρξη του ελληνοτουρκικού πολέμου. Έλαβε μέρος και στους δυό Βαλκανικούς Πολέμους: στη Μακεδονία, στις μάχες από τα σύνορα μέχρι τη Θεσσαλονίκη, αλλά και στην Ήπειρο, στη μάχη του Δελβίνου, στη μάχη της Μανωλιάσσας και στη γιγαντομαχία του Μπιζανίου. Επίσης με την έκρηξη του ελληνοβουλγαρικού πολέμου επέστρεψε εκ νέου στη Θεσσαλονίκη, λαμβάνοντας μέρος στην αιχμαλωσία των Βουλγάρων αυτής της πόλης, στη μάχη του Αλμπακιού, στη μεγάλη και ένδοξη μάχη του Κιλκίς, στη μάχη Χαμζαλί, στη μάχη των Στενών της Κρέσνας και στην προέλαση μέχρι την Άνω Τζουμαγιά.

 

Καλίκης Γ. Νικόλαος. Αδελφός του προηγούμενου. Ήλθε επίσης από τη Φιλαδέλφεια της Αμερικής, με την έκρηξη του ελληνοτουρκικού πολέμου. Κατατάχθηκε στο Ανεξάρτητο Σύνταγμα των Κρητών και έλαβε μέρος σε όλους τους Μακεδονικούς και Ηπειρωτικούς αγώνες καθώς και στην ηρωική γιγαντομαχία του Μπιζανίου. Ύστερα από την εκπόρθηση του Μπιζανίου αφέθηκε στη φρουρά του Λιασκοβικίου έως ότου απολύθηκαν οι εθελοντές.

 

Μπουγδάνος Παντελής. Από τα Λειβάδια. Στρατιώτης της 8ης Μεραρχίας. Έλαβε μέρος σε όλες τις μάχες του Ηπειρωτικού αγώνα και στη συνέχεια σε όλες τις μάχες που σύναψε η 8η Μεραρχία μέχρι το τέλος των Βαλκανικών Πολέμων.

 

Αναστασάκης Θεμιστοκλής. Από το Βροντάδο. Στρατιώτης της 8ης Μεραρχίας. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους, στις μάχες όπου έδρασε η Μεραρχία του.

 

Κάβουρας Ιωάννης. Από το Βροντάδο. Στρατιώτης του Τάγματος των Γαριβαλδινών. Έλαβε μέρος στις μάχες της Ηπείρου, όπου έδρασαν οι Γαριβαλδινοί.

 

Μάσχας Κων/νος. Από τον Κάμπο. Ομοίως με τον προηγούμενο είχε καταταγεί στο Τάγμα των Γαριβαλδινών.

 

Παλαιούδης Νικόλαος.[4] Από τη Χίο. Στρατιώτης του 1ου Συντάγματος της 2ης Μεραρχίας. Έλαβε μέρος στην Ηπειρωτική εκστρατεία και φονεύθηκε κατά την ηρωική έφοδο κατά του Μπιζανίου.

   Σύμφωνα  με την Εφημερίδα «ΝΕΑ ΧΙΟΣ» της 3ης Ιουλίου 1914, η «εν Αγίω Μάρκω Βροντάδου Φιλεκπαιδευτική Αδελφότης των Αγίων Δώδεκα Αποστόλων» στις 30 Ιουνίου 1914 τέλεσε Μνημόσυνο υπέρ του Νικολάου Ι. Παλαιούδη.

   «Εις το μέσον του ναού, τη φροντίδι του διοικητικού συμβουλίου της αδελφότητος, είχε στηθεί κενοτάφιον εφ’ ου κατέθεσαν δίσκον κολλύβων υπέρ του ανδρείως εν Ηπείρω πεσόντος Νικολάου Ι. Παλαιούδη, μέλους της αδελφότητος. Εις δε το σημαιοστόλιστον και μυρσινοστόλιστον προαύλιον αυτού, επί οκρίβαντος μεγαλοπρεπώς δια κλάδων δάφνης, φοινίκων και άλλων ανθέων ευπρεπισμένου, είχεν αναρτηθή κακαλυμμένη δια της κυανολεύκου η εικών τού ενδόξου παλληκαριού.

Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας εψάλη η επιμνημόσυνος δέησις και μετά ταύτα, των ιερέων ενδεδυμένων τας ιερατικάς  αυτών στολάς και των ιεροψαλτών ψαλλόντων το ΄Ανδρός ήρωος υπερμάχου πατρίδος ευσεβώς πεσόντος αιωνία η μνήμη΄, ήλθεν εις το μέρος όπου η εικών του αθανάτου νεκρού.

Εκεί, ένθα εις δύο στοίχους εκατέρωθεν ήσαν παρατεταγμένοι οι εκ Βροντάδου στρατιώται του 3ου λόχου του Τάγματος της Πολιτοφυλακής Χίου υπό τον δεκανέα Σουσούρην, ο διευθυντής της Σχολής αγ. Μάρκου ελλογ. κ. Μάρκος Αγ. Βασιλάκης ανελθών εις τον οκρίβαντα απεκάλυψεν την εικόνα του παλληκαριού και εστεφάνωσε αυτήν ειπών τα εξής περίπου:

    ΄Αναπαύου αθάνατε νεκρέ! Αναπαύου της νέας Ελληνικής εποποιίας λεοντόθυμο παλληκάρι! Ναι αναπαύου, διότι εξετέλεσες το προς την πατρίδα ιερόν σου καθήκον, αναπαύου διότι εμπνεόμενος υπό του θείου έρωτος της Ελευθερίας ηγωνίσθης τον ενδοξότερον και αγιώτερον όλων των αγώνων αγώνα, τον αγώνα της πίστεως και της πατρίδος.

Δια του ενδόξου θανάτου σου κατέστης η δόξα, το καμάρι και το αγλάισμα όχι μόνον του ηρωοτόκου και ευάνδρου Βροντάδου μας αλλά και της μυροβλήτου Χίου απάσης. Ήνοιξας δια της λαμπράς ταύτης πράξεώς σου στάδιον μεγάλης δόξης και μεγάλου μέλλοντος. Η μεγάλη μας μητέρα, η τροπαιούχος και δαφνοστεφής Ελλάς, σοι προσφέρει το αιώνιον φίλημα της αθανασίας και εγγράφει το όνομά σου με χρυσά και ανεξίτηλα γράμματα εις τον Πανελλήνιον Πίνακα της δόξης, εκεί όπου έγραψεν τα ονόματα και των άλλων ενδόξων τέκνων της.

Η Χίος, η μυροβόλος και ευανθής πατρίς σου, από μακράν ραντίζει με μύρα και ραίνει με άνθη πολλά τον τάφον σού, του λεοντοκάρδου τέκνου της, τέκνου το οποίον την ετίμησεν και την εδόξασεν. Η πολυπαθής μεν αλλ’ αθάνατος Ήπειρος, η δευτέρα αύτη πατρίς σου υπέρ της οποίας έχυσες το τιμημένον αίμα σου, σφιγκτά σφιγκτά σ’ αγκαλιάζει και χύνει ευγνωμοσύνης δάκρυα προ του σιωπηλού τάφου σου. Η δε Φιλεκπαιδευτική Αδελφότης των Αγίων Δώδεκα Αποστόλων, της οποίας μέλος πιστόν και τίμιον διετέλεσας, ψάλλει ωδάς, παιάνας προς την ένδοξον και ακήρατον μνήμην σου και ευλαβώς δι’εμού στεφανώνει την εικόνα σου, αποτίουσα φόρον αϊδίου τιμής και ευγνωμοσύνης προς σε, τον αθάνατον νεκρόν.

Στρατιώται, τιμήσατε και σεις την Ελλάδα μας, την Χίον μας, τον Βροντάδον μας, καθ’ ον τρόπον ο ήρως Παλαιούδης, αυτό το αθάνατο παλληκάρι, ο λεβέντης, την ετίμησεν. Αυτός απέθανεν αλλά το παράδειγμά του θα ζη. Και τι λέγω ‘το παράδειγμά του θα ζη’. Αυτός ο ίδιος θα σας παρακολουθή αοράτως, αυτός θα παρουσιάζηται ενδεδυμένος με το χρυσοϋφαντον φόρεμα της δόξης, με το φόρεμα το οποίον ενδύει τον Έλληνα στρατιώτην ο προς την πατρίδα έρως. Αυτός, στρατιώται, αυτός καθ’ ην στιγμήν ξεσπαθωμένοι θα κτυπήσετε εις την απέναντί μας σκλάβα γην, στην τάλαινα Μικράν Ασίαν, όπου ο βάρβαρος οργιάζει, θα σας παρουσιασθή ως ο ισχυρός Άγγελος της Αποκαλύψεως, φωτεινός και λάμπων. Ναι, στρατιώται, τοιούτος θα σας παρουσιασθή ο ήρως Παλαιούδης, διότι τόσην λαμπρότητα περιβάλλεται μετά θάνατον εκείνος που θα σκοτωθή για την πατρίδα. Αυτόν θα ακούσετε εκείνην την ώραν που θα πατήσετε το πόδι σας στην Κρήνην, στ’ Αλάτσατα, στην Κάτω Παναγιά, Λιθρί, Μελί, Αγ. Παρασκευήν, Ρείς Δερέ, Καραμπουρνού, και τέλος εις όλα τα μέρη της Ιωνίας εις τα οποία φονεύει, απαγχονίζει, καρατομεί, στραγγαλίζει, ακρωτηριάζει, γλωσσοτομεί, ατιμάζει, βεβηλώνει, τουφεκίζει, χλευάζει, κατακρεουργεί, εκτυφλοί, ο άπιστος, ο βάρβαρος, ο αιμοβόρος Αγαρηνός.

Αυτόν λέγω θα ακούσετε, τον Παλαιούδη, να σας λέγη ‘συστρατιώται, τελειώσατε το έργον, σώσατε την Ιωνίαν, τρέξατε στην Αγιά Σοφιά για να τελέψη η πρώτη λειτουργία!’

 

                                                                                          ΜΙΧ. Ν. ΓΛΥΚΑΣ».

 

Απέσος Νικόλαος. Στρατιώτης από τη Χίο. Έλαβε μέρος στην Ηπειρωτική εκστρατεία και έπεσε κατά τις ηρωικές εναντίον του Μπιζανίου εφόδους. 

 

Γδύσης Αναστάσιος. Στρατιώτης του 8ου Ευζωνικού Τάγματος. Έλαβε μέρος στην Ηπειρωτική εκστρατεία. Τραυματίσθηκε στην επίθεση κατά του Μπιζανίου.

 

Σβόκος Παναγιώτης. Από τα Καρδάμυλα. Έλαβε μέρος στην Ηπειρωτική εκστρατεία.

 

Ταμβάκος Κων/νος. Από τη Χίο. Στρατιώτης του Αναξαρτήτου Συντάγματος υπό την αρχηγία του Αντωνίου Ηπίτη.

 

Σαλβάγος Κων/νος. Από τη Χίο. Στρατιώτης του προαναφερθέντος Συντάγματος.

 

Κανελλάκης Κ. Αλέξανδρος. Από τη Χίο. Στρατιώτης επίσης του Ανεξαρτήτου Συντάγματος. Έλαβε μέρος στη Μακεδονία  στην καταδίωξη του Μπεκήρ αγά, και στην Ήπειρο μαζί με τους δύο προηγούμενους στρατιώτες στις μάχες Γλυκή, Οκητά Γαρδίκη. Λόγω οξείας πνευμονίας στάλθηκε στο Νοσοκομείο και από εκεί στη Χίο.

 

Πασπάτης Ευάγγελος. Από τη Χίο. Στρατιώτης του Ανεξαρτήτου Τάγματος Φιλιακού. Έλαβε μέρος στον Ηπειρωτικό αγώνα.

 

Κλαδιάδης Ιωάννης. Από τη Χίο. Δεκανέας του Ανεξαρτήτου Τάγματος Φιλιακού.

 

Μοχλίδης Μιχαήλ. Από τη Χίο. Στρατιώτης του Ανεξαρτήτου Συντάγματος. Έλαβε μέρος   στον Ηπειρωτικό αγώνα.

 

Φράγγος Μάρκος. Από τα Καρδάμυλα. Έλαβε μέρος στον ελληνοτουρκικό πόλεμο και τραυματίσθηκε στη μάχη της Μανωλιάσσας.

 

Πατέρας Γεώργιος. Στρατιώτης από τις Οινούσσες. Έλαβε μέρος στον ελληνοτουρκικό πόλεμο.  

 

Τσιμπιρλής Γεώργιος. Στρατιώτης από τα Νένητα. Έλαβε μέρος στον Ηπειρωτικό αγώνα.

 

Δρόσος. Ε. Δρόσος. Από τη Χίο. Σπούδαζε στη Δρέσδη της Γερμανίας. Με την έναρξη του πολέμου έσπευσε στη φωνή της πατρίδας και έλαβε μέρος στον ελληνοτουρκικό πόλεμο σ’όλες τις μάχες της Ηπειρωτικής εκστρατείας καθώς και στη γιαγαντομαχία του Μπιζανίου. Με την κήρυξη του ελληνοβουλγαρικού πολέμου, μεταφέρθηκε με τη Μεραρχία του στα Μακεδονικά πεδία προς κατάληψη της Ξάνθης και της Γκιουμουλτζίνας, μαχόμενος στις μάχες του Νευροκοπίου.

 

Δρόσος Ε. Μιχαήλ. Από τη Χίο. Μεγαλύτερος αδελφός του προηγούμενου. Έλαβε μέρος στον Ηπειρωτικό αγώνα, στη μάχη της Σιάτιστας, Καιλαρίων, Γρεβενών καθώς και στην εκπόρθηση του Μπιζανίου όπου και τραυματίσθηκε σοβαρά. Στη συνέχεια, λόγω ασθένειας, αποσπάσθηκε μετά την ανάρρωσή του στην πολιτοφυλακή της πόλεως Χίου, όπου και παρέμεινε υπηρετώντας με βαθμό δεκανέως μέχρι την απόλυσή του. 

 

Παπαιωάννου Νικόλαος. Από το Λιθί. Στρατιώτης του 14ου πεζικού Συντάγματος της 8ης Μεραρχίας. Έλαβε μέρος στον ελληνοτουρκικό πόλεμο σε όλες τις μάχες του Μακεδονικού μετώπου, όπου έδρασε η Μεραρχία του. Στη συνέχεια πολέμησε στην  Ήπειρο, στη μάχη Πεστών, στη μάχη Πέντε Πηγαδιών και στη γιγαντομαχία του Μπιζανίου. Στην τελευταία αυτή μάχη τραυματίσθηκε στο κεφάλι, κατά την έφοδο στη θέση Αυγό.

 

Χανιώτης Ιωάννης. Από την Πυραμά. Υπηρέτησε στις επιχειρήσεις της Ηπείρου ως τραυματιοφορέας. Αποσπάσθηκε αργότερα στη φρουρά της Χίου όπου υπηρέτησε ως δεκανέας.

 

Γιαλούρης Μ. Αντώνιος. Από το Ριζάρι της Χίου. Κατατάχθηκε στο Ανεξάρτητο Σύνταγμα και έλαβε μέρος στις μάχες Αετορράχης, Πεστών, Μανωλιάσσας και Εμίν Αγά.

 

Παπά Σεργώνης Κων/νος. Από τα Μεστά. Στρατιώτης του 15ου Συντάγματος της 8ης Μεραρχίας. Έλαβε μέρος στον Ηπειρωτικό αγώνα και τραυματίσθηκε σοβαρά στο πόδι.

 

Μαυράκης Μιχαήλ. Από τα Λειβάδια. Στρατιώτης του 25ου πεζικού Συντάγματος της 9ης Μεραρχίας. Έλαβε μέρος σε όλες τις μάχες, όπου επιχείρησε η Μεραρχία του.

 

Γεωργιλής Σ. Παναγιώτης. Από τα Καρδάμυλα. Δεκανέας του 25ου Συντάγματος της 9ης Μεραρχίας. Έλαβε μέρος στον Ηπειρωτικό αγώνα.

 

Πασπάτης Ευάγγελος. Από τη Χίο. Στρατιώτης του 25ου Συντάγματος της 9ης Μεραρχίας.

 

Λύρας Α. Στέφανος. Από τις Οινούσσες. Υποδεκανέας του 23ου Συντάγματος της 5ης Μεραρχίας. Έλαβε μέρος και στους δυό πολέμους. Στον ελληνοτουρκικό πόλεμο προέλασε από τη Φλώρινα προς τα Γιάννενα ως πλαγιοφυλακή της 3ης Μεραρχίας και στη συνέχεια παρέμεινε ως φρουρά στην επαρχία της Κολωνίας. Στον ελληνοβουλγαρικό πόλεμο ήλθε με τη Μεραρχία του στις προφυλακές του Νάρεσι. Έλαβε μέρος στη μάχη Καραμπουρνάρ, στη γιγαντομαχία του Κιλκίς, στη μάχη Κάγιαλι, στην έξοδο των Στενών της Κρέσνας και στην έξοδο των Στενών της Τζουμαγιάς.

 

Λεμός Π. Γεώργιος. Από τις Οινούσσες. Έλαβε μέρος ως στρατιώτης στην Ηπειρωτική εκστρατεία. 

 

Μαντζαβίνος Σ. Μιχαήλ. Στρατιώτης από τις Οινούσσες. Έλαβε μέρος στην κατάληψη της Χίου, στη συνέχεια στις επιχειρήσεις της Ηπείρου.

 

Παπαμαύρος Βασίλειος. Από τη Βολισσό. Στρατιώτης του 7ου Συντάγματος της 2ης Μεραρχίας. Έλαβε μέρος και στους δύο πολέμους, όπου πολέμησε η Μεραρχία του.

 

 

 

[1] «Ημερολόγιο Βαλκανικών Πολέμων 1912-13, Φιλίππου Στεφ. Δραγούμη, ΔΩΔΩΝΗ 2006, σελ. 208»

[2] ό. π.

[3] Εφημ. «ΝΕΑ ΧΙΟΣ», 5ης Ιαν. 1914

[4] Εφημ. «ΝΕΑ ΧΙΟΣ», 3ης Ιουλίου 1914

Σχετικά Άρθρα