Χίος, Πέμπτη 14 Νοεμβρίου

Μια ωραία έκπληξη από "Σκηνοβάτες" και Ξενώνα στο Ομήρειο

Τετ, 16/10/2019 - 07:32

Να μπορείς να εντάσσεις μέσα στην κοινωνία αλλά και στο θέατρο, ανθρώπους που μέχρι και χτες θεωρούνταν απόβλητοι είναι από μόνο του μια πολύ μεγάλη επιτυχία. Και ευτυχώς, τα τελευταία χρόνια, χάρις στις συντονισμένες προσπάθειες που γίνονται, τα μέχρι χτες θεωρούμενα αδύνατα, όχι μόνο έχουν γίνει δυνατά αλλά έχουν επεκταθεί χάρη στις επίμονες και φιλότιμες προσπάθειες κάποιων. Και είναι μεγάλη έκπληξη να διαπιστώνεις ότι όχι μόνο είναι δυνατά αλλά ότι πιθανά υπάρχουν και περιθώρια βελτίωσης για την ένταξη των ανθρώπων με ψυχικά προβλήματα στην καθημερινότητά μας.

   Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας ήταν η 10η Οκτωβρίου και διοίκηση του Νοσοκομείου, που έχει την επιμέλεια και φροντίδα του Ψυχιατρικού ξενώνα, και ο σκηνοθέτης Γιώργος Παυλιδάκης σκέφτηκαν να την τιμήσουν αναλόγως. Και ο τελευταίος κατάφερε, με υπομονή και επιμονή, να κάνει ένα βήμα παραπέρα δίνοντας την ευκαιρία σε τέσσερις τροφίμους του ξενώνα να συμμετάσχουν σε μια θεατρική παράσταση. Ήταν κάτι πολύ τολμηρό εκ μέρους του και του αξίζει ένα μεγάλο μπράβο για την προσπάθειά του.

   Οι «Σκηνοβάτες» που συστήθηκαν το 2016, μέχρι τώρα έχουν οκτώ θεατρικά έργα στο ενεργητικό τους και είναι βγαλμένοι από τα σπλάχνα του θεατρικού εργαστηρίου του ΔΗΠΕΘΕ. Είναι μια θεατρική ομάδα που μας έχει εκπλήξει αρκετές φορές μέχρι τώρα ανεβάζοντας έργα, κυρίως ξένων συγγραφέων, τα οποία όμως συνάδουν με την ελληνική πραγματικότητα και καθημερινότητα.

   Έτσι και το πρόσφατο «Εδώ δεν συμβαίνει τίποτα ποτέ» από το έργο του Alfred Zehri «Το έκτο πάτωμα» μπορεί να διαδραματίζεται στη δεκαετία του ‘30 στη Γαλλία, αλλά τις ίδιες καταστάσεις βίωναν και στην Ελλάδα και παντού με ελάχιστες παραλλαγές, ακόμα και σήμερα. Μπορεί τώρα πια να μην υπάρχουν οι παλιές γειτονιές και οι αυλές στις οποίες νοικιάζονταν δωμάτια, όμως οι συμπεριφορές και η νοοτροπία μας, παρά το ότι έχουν περάσει τόσα χρόνια, δεν έχουν αλλάξει… Με τα κουτσομπολιά, την περιέργεια να είναι στην ημερήσια διάταξη!  

Η καθημερινότητα

   Στο στόχαστρο του συγγραφέα μπαίνει η καθημερινότητα των ανθρώπων που ζουν στο 6ο πάτωμα μιας πολυκατοικίας (εμείς δεν είχαμε πολυκατοικίες τότε αλλά αυλές)  στο Παρίσι την περίοδο του Μεσοπολέμου, ανθρώπων όμως που θα μπορούσαν να ζουν οπουδήποτε και οποτεδήποτε. Παρακολουθούμε τη ζωή αυτών των συγκατοίκων να ξετυλίγεται μέσα από τους έρωτες, τις συγκρούσεις, τα πάθη, αλλά και τα όνειρά τους, που τους δίνουν τη δύναμη να αντέξουν τη σκληρή καθημερινότητα.

   Ο Γιώργος Παυλιδάκης μπορεί να είναι απόλυτα ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα της παράστασής του, όπως ικανοποιημένοι μείναμε και όλοι εμείς που την παρακολουθήσαμε. Κατάφερε να δώσει με έμφαση την περιρρέουσα ατμόσφαιρα του έργου και είχε την τύχη να πλαισιωθεί και από ηθοποιούς, ερασιτέχνες μεν αλλά με συναίσθηση της αποστολής του, οι οποίοι ανταποκρίθηκαν κατά τον καλύτερο τρόπο στις απαιτήσεις της παράστασης. Βέβαια άλλοι σε μεγαλύτερο και άλλοι σε μικρότερο βαθμό, αλλά όλοι με αγάπη και πάθος γι αυτό που κλήθηκαν να υπηρετήσουν.

   Εκείνοι που εντυπωσίασαν για μια φορά ακόμα ήταν ο Δημήτρης Μπαχάς στον «φευγάτο» Καλλιτέχνη και η Μαρία Αυγουστίδη στο ρόλο της αεικίνητης αλαφροΐσκιωτης συζύγου, αποδεικνύοντας το πηγαίο υποκριτικό ταλέντο τους. Μέγαιρα πραγματική η Δώρα Ανανιάδου, «κατίνα» η Μίτση Λεγάτου, χαριτωμένη και ναζιάρα η Γωγώ Μανίκα, απελευθερωμένη η Μαρία Φαράτζη, σοβαρός ο Γιώργος Κερμπάτσος, δον Ζουάν ο Αντώνης Λευϊτικός, γλυκιά η Εριέττα Περδικάρη. Την ομάδα συμπλήρωναν οι Μιχάλης Μαρής, Γιώργος Κατσέλης, Δέσποινα Ξύδα και Γιάννης Παπαναστασίου.

   Η παράσταση επαναλαμβάνεται απόψε στις 8 στο Ομήρειο.

Τετ, 13/11/2019 - 16:53

Τον Απρίλιο του 2016 η Ιωάννα Θεοδωράτου παρουσίασε το πρωτόλειο έργο της ‘Αύγουστος Οίνος’, μυθιστόρημα και  έκδοση Ωκεανίδα για να προσθέσει στην εργογραφία της δυο χρόνια μετά και τονΑπρίλη του 2018 ακόμη ένα μυθιστόρημα-το παρουσιαζόμενο- Στο ΚΑΣΤΡΟ ΠΟΥ ΣΤΟΙΧΕΙΩΣΑΜΕ, έκδοση και αυτό Ωκεανίδα.

Στο Κάστρο που στοιχειώσαμε.

Ογκώδες. Μυθιστόρημα που τελειώνοντας το σκέφτηκα ότι ένας έμπειρος συγγραφέας μαζεύοντας όλα τα ακούσματα που  μετέφερε η Ι.Θ., στο μυθιστόρημα της θα έγραφε μια μισή σε  όγκο εξαίρετη νουβέλα. Όμως η συγγραφέας ‘τολμά’ να περάσει το υλικό της σε μυθιστόρημα.

Μυθιστόρημα. Η εξιστόριση ενός μύθου.

Μόνο που στο Κάστρο της Ιωάννας δεν έχουμε να κάνουμε μόνο με μύθο αλλά  και με ένα από τα πιο τραγικά γεγονότα της Νεολληνικής Ιστορίας. Την Μικρασιατική Καταστροφή. Ιστορικό λοιπόν το υπόβαθρο του μυθιστορήματος της.

1922. Φωτιά και τσεκούρι. Τα Μικρασιατικά παράλια οριστικά χάνουν την Ελληνικότητα αιώνων. Πρόσφυγες που τα καταφέρνουν να βρούν ότι είδους πλεούμενο μπορούν ,περνούν στα απέναντι των Μικρασιατικών ακτών Ελληνικά νησιά. Ένα από αυτά  και η Χίος.

 Νήσος Χίος και  το Κάστρο στην καρδιά της πόλης. Χώρος  χρήσης -πριν την απελευθέρωση της νήσου- των Οθωμανών. Εδώ θα εγκατασταθούν πολλοί Μικρασιάτες. Η όλη εξέλιξη και πορεία του προσφυγικού στοιχείου στη Χίο έχει γεμίσει χιλιάδες σελίδες . Εμείς ‘στεκόμαστε’ στη δουλειά τη Ιωάννας. Ναι, είναι αυτό το βιβλίο για πολλούς λόγους αξιοπρόσεκτο κι όσα πολυσέλιδα πονήματα του είδους έχετε διαβάσει αξίζει τον κόπο η ανάγνωση του γιατί με εξέπλιξε η ικανότητα της Ιωάννας στην λακωνική αναφορά των ιστορικών γεγονότων σε συνδιασμό με την λυρική καταγραφή των γεγονότων της μυθιστορίας.

Μια οικογένεια από την Σμύρνη με ένα κοριτσάκι-την ηρωίδα του βιβλίου, την Ελισσώ- μετά την καταστροφή της Μ. Ασίας καταλήγουν πρόσφυγες στην Χίο. Και στο Κάστρο. Από εδώ ξεκινάει η ιστορία της μυθιστορίας της Ιωάννας με ιστορικό δηλαδή υπόβαθρο από την τοπική ιστορία της πατρίδας της.

Και η συνέχεια του μυθιστορήματος που χρονικά φτάνει μέχρι το σήμερα εκτυλίσεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στη Χίο με πολύ ρομαντισμό, περιπέτεια και την ταυτόχρονη παρουσίαση και των επόμενων δραματικών –μετά την Μικρασιατική Καταστροφή- ιστορικών γεγονότων.

Είναι ιστορικό το μυθιστόρημα το αναλυόμενο; Όχι.Περιπέτεια; Ίσως. Το βέβαιο-μελετώντας το ,είναι ότι σε παρασύρει η καλή γραφή του στην άκοπη ανάγνωση του γιατί η συγγραφέας διαθέτει αφηγηματικές αρετές, οι περιγραφές της διαθέτουν το κατάλληλο ρεαλιστικό στοιχείο , οι ρομαντικές εικόνες συγκινούν και το κυριότερο οι χαρακτήρες των ηρώων της είναι ολοκληρωμένοι.

Ευφράδεια στη διατύπωση και σταθερός αφηγηματικός ρυθμός που ‘στολίζουν’ τις περιγραφόμενες εικόνες όσο και τον ψυχισμό των ηρώων της με –‘τολμώ’ να πώ-, μία υποβόσκουσα ποιητικότητα που με την σειρά της η νεαρή συγγραφέας ‘τολμά’ να βάλει σε πεζό λόγο.

Εδώ να σημειώσω ότι η Χία -με ρίζες και από Κεφαλλονιά- συγγραφέας μας έχει αρκετό δρόμο μπροστά της για να βρεθεί ‘σε ίση ευθεία’ με τους ήδη διακεκριμένους συμπατριώτες της λόγιους και γενικά τους λογοτέχνες αυτου του είδους λόγου .δηλαδή των Ιστορικών μυθιστορημάτων. Και δεν εννοώ ηλικιακά. Ποιοτικά.Η συγγραφέας είναι ακόμη στο στάδιο του ‘ψαξίματος’.

Παρόλα αυτά το ‘ψάξιμο’ της Ιωάννας στο χώρο του μυθιστορήματος μου θυμίζει-αχνά- τον αυθαίρετο προσωπικό κι αυτόνομο μυθιστορηματικό τρόπο του Τσεζάρε Παβέζε γιατί η Ιωάννα   δεν ακολουθεί τις επιταγές του κατεστημένου όπως οι περισσότεροι σύγχρονοι της-πολυσέλιδα βιβλία  δήθεν ιστορικού υποβάθρου με ερωτικές σκηνές των ηρωίδων να καλύπτουν το 1/3 της ύλης- αλλά διεισδύει στην ουσία των ανθρωπίνων σε συσχετισμό με τα ιστορικά γεγονότα.

Το : ‘Στο ΚΑΣΤΡΟ ΠΟΥ ΣΤΟΙΧΕΙΩΣΑΜΕ’ , ξαφνιάζει ευχάριστα τα λογοτεχνικά μας νερά και ξεγελάει τον αναγνώστη δίνοντας του περισσότερα από ότι περιμένει. Κι ενώ θα μπορούσε να είναι μία μισού μεγέθους νουβέλα,  και  ενώ-πράγματι- υπάρχουν σχετικές αδυναμίες λόγω της απειρίας της συγγραφέως σε αυτού του είδους τα μυθιστορήματα όπου και διαπρέπουν πολλοί νεοέλληνες συγγραφείς αυτό δεν αναιρεί τα πολλά θετικά του βιβλίου πού ήδη  σας τα εξέθεσα και σαφώς πολλοί θα το διαβάσετε απνευστί. Του αξίζει.

ΙΩΑΝΝΑ ΘΕΟΔΩΡΑΤΟΥ

                   Στο

          ΚΑΣΤΡΟ

                ΠΟΥ

ΣΤΟΙΧΕΙΩΣΑΜΕ

Εκδόσεις ΩΚΕΑΝΙΔΑ/2018.

Κείμενο

Τασσώ Γαΐλα

Αρθρογράφος-Ερευνήτρια