Η Σμαράγδα που δεν μπορούσε το…μη

Γιάννης Τζούμας
Πέμ, 11/06/2026 - 21:15

Θα ήθελα να την ξεπροβοδίσω με Καζαντζίδη και με τους στίχους της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου.

«Δυό πόρτες έχει η ζωή άνοιξα μια και μπήκα…»

Συνεπώς ένα περπάτημα είναι η ριμάδα, το θέμα είναι να το κάνεις όπως εσύ θες.

Και η Σμαράγδα Παπαστυλιανού, η Ολυμπιακάρα, η Μικρασιάτισσα, η Αναβατούσαινα, έκανε ακριβώς αυτό, έζησε ελεύθερη, έκανε αυτό που γούσταρε, γιατί από μικρή μάλωσε με ένα πράγμα, με τη λέξη… μη.

Διάλεξα αυτή τη φωτογραφία της με τον άλλο στυλοβάτη και ήρωα του Αναβάτου, τον Γιώργη Φιστέ και σας καλώ έτσι σαν νάμαστε στην κηδεία της το Σάββατο στις 5.00 μ.μ. στο αγαπημένο της χωριό, να την θυμηθούμε ξανά μέσα από αυτά που μου είπε ένα πρωϊνό στον Ανάβατο το 2014.

Έγραψα τότε γι’ αυτήν και ισχύουν όλα κατά γράμμα.

«Έκανε ζωή κοσμοπολίτικη, στην Αθήνα, το Παρίσι, την Ιταλία, είχε δική της 750άρα μηχανή, οδήγησε τις πιο ακριβές μάρκες αυτοκινήτων, η Σμαράγδα Παπαστυλιανού, με καταγωγή των γονιών της από τον Ανάβατο, έδωσε μια στη ζωή συνειδητά και ...γύρισε σελίδα. Άφησε τα πάντα και εγκαταστάθηκε πριν 23 χρόνια στον Ανάβατο. Έκτοτε ζει εκεί, 365 μέρες το χρόνο, "ερημίτισσα" με άποψη, μας μίλησε για τη ζωή της, υποστηρίζοντας ότι η μοναξιά είναι μέσα μας και όχι στο χώρο»

Αλήθεια μπορούμε να το φιλοσοφήσουμε; «Η μοναξιά είναι μέσα μας και όχι στον χώρο».

Θυμάμαι ότι συνομιλώντας μαζί της αναρωτήθηκα δεκάδες φορές. Μα τι λέει τώρα το άτομο; Φεύγοντας μου έδωσε ένα γλυπτό της, που για χρόνια το είχα ως διακοσμητικό στοιχείο της εκπομπής «Αυτοπροσώπως» γιατί κάθε του ψηφίδα ήταν και μια διάσταση ζωής ενός ελεύθερου ανθρώπου.

Έγραψα τότε και το θυμίζω και σήμερα, γιατί επαναλαμβάνω ισχύουν κατά κεραία.

«Τι κρύβει ένας άνθρωπος μέσα του; Τι βιβλίο έχει γραφτεί με τη ζωή του; Τι είναι εκείνο που τον κάνει, αν τον κάνει, να αλλάξει, όχι σελίδα, αλλά να το πετάξει στην άκρη γράφοντας ένα άλλο; Η Σμαράγδα Παπαστυλιανού, είναι μια τέτοια ασυνήθιστη περίπτωση. Κοσμοπολίτισσα, ομορφογυναίκα στα νιάτα της, γλυκιά εβδομηντάρα σήμερα (το 2014) έζησε τη ζωή της και άμα λέμε έζησε, ρούφηξε όλες τις στάλες της απόλαυσης που βρέθηκαν στο διάβα της. Ντίβα, ζωγράφος, ντεκορατέρ, σαλόνια, Παρίσια, σπίτια, αυτοκίνητα σωρό, ό,τι ήθελε το είχε, ό,τι γούσταρε το απόλαυσε, μέχρι που δεν απέμεινε τίποτα άλλο… από το να πει στα 49 της χρόνια, πάω τώρα ερημίτισσα στον Ανάβατο. Από τότε ζει εκεί, 365 μέρες το χρόνο επί 23 χρόνια, σήμα κατατεθέν του Αναβάτου, με τις κοτούλες της, τις γάτες της, το χωραφάκι της, με αμέτρητα βιβλία συντροφιά, ζωγραφίζοντας πίνακες, πέτρες, βιτρό, κάνοντας γλυπτά, ωραιότατα λικέρ, φανατική φυσιολάτρης, αντικαπνίστρια αφού κάπνισε στη ζωή της τον μισό... Καρέλλια, κοντολογίς η Σμαράγδα τα τούμπαρε όλα, κρατώντας μόνο δυο πράγματα από το παρελθόν. Τον Ολυμπιακό… γνωστή θρησκεία και την μικρασιατική καταγωγή της. Ο παππούς της βλέπετε, το 1881 μετά τον «Χαλασμό» αφήνοντας τα ερείπια του Αναβάτου, για τη Σμύρνη, όπου έγινε παπάς του Αγίου Νικολάου, έζησε τον άλλο χαλασμό της μικρασιατικής καταστροφής. Σ’ αυτόν τον Άγιο των ναυτικών, έκτισε πρώτα σπίτι στη Νίκαια, σήμερα είναι η Μητρόπολη Νικαίας και μετά σπίτι για την οικογένειά του, την οποία φρόντιζε πάντα να την έχει δεμένη με τον Ανάβατο, όπου και βρήκε καταφύγιο η εγγονή του. Συνεπώς κύριοι, ακολουθεί συνέντευξη από την εγγονή του κτήτορα της Μητροπόλεως Νικαίας, πρώην ντίβα και νυν ερημίτισσα, Σμαράγδα Παπαστυλιανού. Και μόνο όσα λέει στον τίτλο και τον υπότιτλο, είναι φιλοσοφία ζωής, μην χάσετε και την υπόλοιπή της. Εξ άλλου η ίδια ομολογεί ειλικρινέστατα ότι έτσι θα ‘θελε να την ξαναζήσει, αν ήταν όμως ξανά 30 χρονών… Μόνο που ξανά στη ζωή, με το χρόνο, δεν υπάρχει.»

Δείτε το σχετικό βίντεο

https://www.alithia.gr/tv/aytoprosopos/aytoprosopos-smaragda-papastylian...

Σχετικά Άρθρα