Γιατί ξεχωρίζω την Καρδαμυλίτισσα μάνα;
Γιατί είναι γυναίκα και μάνα ναυτικών, που πάει να πεί, για μας που ξέρουμε, και μάνα και… πατέρας και γυναίκα και… άντρας. Πάει να πεί… θεριό.
Γι’ αυτό ξεχωρίζω την κυρά Βαρβάρα των Άνω Καρδαμύλων, που έφυγε χθες απ’ την ζωή στα 89 της χρόνια, από τον κορωνοϊό, που είμαι σίγουρος αν τον είχε από πριν μπροστά της θα τούκανε… πλάκα και θα τον ξεγελούσε.
Πλην όμως την ξεγέλασε ο ίδιος, μέσω αυτού, που τον έφερε στην πόρτα της, γιατί η κυρά Βαρβάρα από την πόρτα της, την στενάδα της και την μικρή γειτονιά της, δεν ξεμυτούσε.
Την γνώρισα μόλις τον Οκτώβρη όταν πραγματοποιούσαμε το ρεπορτάζ με το ΟΧΙ που ανάβουν οι Καρδαμυλίτες στον Μαργαρίτη και την Γριά.
Στο τέλος πριν φύγουμε, επειδή γνωρίζω ότι οι αυθεντικές μνήμες είναι μοναδικές, ζήτησα από την Κούλα Κουντουρούδα, την Πρόεδρο του ΦΟΚ και την Μαρία Φύκαρη, να με πάνε σε όσους γνωρίζουν το έθιμο από παλιά.
Α, είπαν με μια φωνή οι τετραπέρατες Καρδαμυλίτισσες, θα σε πάμε στην κυρά Βαρβάρα, στο χωριό, την μάνα του καπ. Αλέκου του Καραμούζου.
Σκέφτηκα αν έχει πάρει ο γιός από την… μάνα, είναι η περίπτωση μας. Να διευκρινίσω εδώ ότι τον καπ. Αλέκο, που τον γνωρίζω, είναι η επιτομή του Καρδαμυλίτη. Αν θέλετε να πάω… λίγο πιο πίσω, αν του φορέσεις… σανδάλια και χλαμύδα, έρχεται απευθείας από την Αρχαία Ελλάδα. Μικρός το δέμας, αλλά πανέξυπνος, όλος νεύρο και ενεργητικότητα, χιουμορίστας και αυτοσαρκαστικός, αποφασιστικός, συναισθηματικός, με Δωρική κοψιά και το βλέμμα του… Οδυσσέα, στην άλλη άκρη της γής να τον αφήσεις, θα επιβιώσει και θα εμφανιστεί ξανά μπροστά σου.
Όντως δεν έκανα λάθος. Παρά το προχωρημένο της ώρας η κυρά Βαρβάρα, ξύπνησε, χτενίστηκε, σενιαρίστηκε και στήθηκε μπροστά στην κάμερα, λες και είχαμε δώσει ραντεβού από… πάντα.
Άρχισε να λέει για το έθιμο, αλλά τι να μας κάνει εμάς το… έθιμο. Η κυρά Βαρβάρα ήταν από μόνη της… μια κατηγορία. Ένα ρώταγα, πέντε απάνταγε, μια πάσα εγώ δυό εκείνη, ένα γκολ εγώ, τρία εκείνη, από κοπελούδα που θυμόταν το έθιμο, γινόνταν 75χρονη του σήμερα, και όποτε της θύμιζα ότι μού έκρυβε μια δεκαετία και κάτι ψιλά, διερευνούσε την δική μου ηλικία, σε σημείο να σταματήσω, να μην βγούμε στο τέλος… συμμαθητές.
Σε αυτού του είδους τα ρεπορτάζ έχω ένα… μυστικό. Κοιτάζω τον εικονολήπτη. Όσο έβλεπα τον Κωστή Αναγνώστου απέναντι μου, να κοντεύει να σκάσει από τις ατάκες και το πηγαίο χιούμορ της, να προσπαθεί με την κάμερα να πιάσει τις πιο απίθανες… μπαλιές της, ήξερα πως… γράφουμε ιστορία.
Και έτσι έγινε, τα όσα είπε η κυρά Βαρβάρα Καραμούζου, για το έθιμο του ΟΧΙ στα Καρδάμυλα, είναι πλέον καταγεγραμμένα και εκεί ανήκουν.
Αυτό που δεν θα γίνει είναι το ραντεβού, που δώσαμε τον Οκτώβρη του 2021 να ανεβούμε παρέα στο ύψωμα της Γριάς να ανάψουμε τους φανούς.
«Για δε, μου είπε, εν εξαίρεις το μονοπάτι. Θα παγαίνω εγώ μπροστά να σου δείχνω, θα τα καταφέρεις, μια… ηλικία έχομεν».
Επιτρέψτε μου, αντί υστερογράφου, να αφιερώσω στην μνήμη της τα παρακάτω, που έγραψε γι’ αυτήν ο γιός της καπ. Αλέκος Καραμούζος.
"Πίκρα, πόνος, θλίψη και οργή είναι τα συναισθήματα που νοιώθω για την άδικη απώλεια του πιο αγαπημένου προσώπου μου, που δεν ήταν άλλο από την μητέρα μου.
Η είδηση του χαμού σου καλή μου μάνα, έπεσε σαν ατομική βόμβα σε όλα τα Καρδάμυλα και σε όλους όσους σε γνώριζαν.
Κανένας δεν περίμενε ότι θα έφευγε τόσο άδικα από κοντά μας ένας τόσο ζωντανός και καλός άνθρωπος.
Ναι μάνα. Ο θάνατός σου ήταν άδικος.
Οσο κι αν ψάξω δεν μπορώ να βρω άνθρωπο πού δεν αγαπούσες και δεν σε αγαπούσε.
Ήσουνα το πιο αγαπητό πρόσωπο του χωριού μας.
Εσύ μας έμαθες να αγαπούμε τον συνάνθρωπο.
Εσύ μας έμαθες να αγαπούμε την Πυραμά.
Εσύ μας έμαθες τι θα πει αλτρουϊσμός.
Σε όλη σου την ζωή ήθελες μόνο να προσφέρεις χωρίς ποτέ να ζητήσεις κάτι για τον εαυτό σου.
Αυτή η ανιδιοτελής προσφορά σου ήταν και η αιτία του να φύγεις τόσο άδικα από κοντά μας.
Η ζωή σου ήταν ένας άθλος.
Γνώρισες προσφυγιά, πείνα, πόλεμο, φτώχεια, ανέχεια.
Ποτέ όμως δεν βαρυγκώμησες και πάντα έβλεπες την ζωή με αισιοδοξία.
Στα Καρδάμυλα ήλθες παιδί 18 χρονών και δημιούργησες με τον πατέρα μας μια αξιοπρεπή και αγαπητή οικογένεια.
Αρχές Δεκεμβρίου ήθελες πολύ να σε πάω στην Πυραμά να φιλήσεις τον Άγιο Γιάννη.
Όταν σε πήγα φίλησες την εικόνα του Αγίου και μετά χαιρέτησες το πατρικό σου σπίτι. Τότε ένοιωσα ότι αποχαιρετάς...
Την τελευταία σου μέρα μόλις σηκώθηκες από το κρεβάτι της αρρώστιας πήγες στο εικονοστάσι σου και αφού φίλησες τις εικόνες πήρες μαζί σου την εικόνα του Μυστικού Δείπνου για να την έχεις αγκαλιά.
Όλα αυτά για μένα ήταν σημάδια ότι φεύγεις...
Κάπως έτσι είχε φύγει και η μάνα σου...
Μεγάλωσες τέσσερα παιδιά που σε αγαπούσαν και μια μάντρα εγγόνια που σε λάτρευαν.
Εσύ μαζί με τον πατέρα μας δημιουργήσατε μια οικογένεια πρότυπο.
Πάντα ένοιωθα περήφανος για τούς γονείς που είχα και πάντα δήλωνα μαμάκιας για την μάνα μου.
Ναι ήμουνα μαμάκιας γιατί είχα εσένα μάνα.
‘Οταν σε έπαιρναν από το σπίτι για να σε βάλουν στο φορείο, χαμογελούσες σε όλο τον κόσμο και έλεγες ευχαριστώ, προβληματισμένη για τον μπελά που μας έβαλες.
Ποτέ σου δεν ήθελες να πικράνεις κανέναν.
Μέχρι την τελευταία σου στιγμή χαμογελούσες.
Καλή μου μάνα. Εκεί απάνω δώσε χαιρετίσματα στο Πατέρα μας.
Ο Πατέρας μου έλεγε ότι δεν μας αφήσατε χρήματα αλλά ένα όνομα για το οποίο δεν θα ντραπούμε ποτέ.
Ναι μάνα. Όλοι είμαστε περήφανοι για τους γονείς που είχαμε.
Θα κάνομε τα πάντα να μην χαλάσομε την καλύτερη κληρονομιά που μας αφήσατε και αυτή είναι το όνομά σας.
Καλό Παράδεισο μάνα και καλή αντάμωση."
