Έτσι πολέμησαν στη Χίο οι παππούδες μας

Πέμ, 28/10/2021 - 07:33

Τι ξέρουμε για το 1940;

Τι έγινε στη Χίο;

Πως πολέμησαν οι παππούδες μας;

Ας το προσεγγίσουμε όσο πιό απλά γίνεται.

Τα πανελλαδικά γεγονότα είναι γνωστά. 

Ο Ιωάννης Μεταξάς Πρωθυπουργός της χώρας απαντά με ένα στεντόρειο ΟΧΙ στο τελεσίγραφο του Μουσολίνι να δώσει η Ελλάδα γή και ύδωρ.

Τι γίνεται όμως την ίδια περίοδο στο νησί μας;

Δήμαρχος ήταν ο Καλβοκορέσης Λεωνής με πρόεδρο Δ.Σ. τον Ανδρέα Λεμό. Νομάρχης Χίου ήταν ο Θεμιστοκλής Αθανασιάδης Νόβας.

Για τη Χίο το 1940 σημαδεύτηκε με τη δημιουργία του Ιστορικού Αρχείου (στεγάζεται εντός της Βιβλιοθήκης Κοραή) και την ίδρυση Ταχυδρομείου στο Πυργί. Τη θεμελίωση του Δημοτικού σχολείου των Αρμολίων και την αποπεράτωση των κοινοτικών καταστημάτων Μεστών και Βέσσας.

 Ακόμα με την κατασκευή του δρόμου Χίου-Λιμένα Μεστών. Η Απλωταριά μετονομάζεται σε οδό Ιωάννου Μεταξά και η παραλιακή ασφαλτοστρώνεται  από το Λιμενικό Ταμείο. Η πόλη αποκτά ένα ακόμα κέντρο πολυτελείας και προόδου, το κινηματοθέατρο «Ρεξ», του οποίου τα εγκαίνια έγιναν στις 24 Μαρτίου 1940. 

Τον ίδιο χρόνο γίνεται η χωροθέτηση του τόπου απόρριψης των απορριμμάτων της πόλης στις περιοχές Παναγίας Βοηθείας και Αγίου Ματθαίου, καθώς και  η δημιουργία δασικών συνεταιρισμών για την εκμετάλλευση και την προστασία του δασικού πλούτου της Χίου. Επίσης γίνεται η κρατικοποίηση των ιαματικών λουτρών Κεράμου με μερίμνα του Υπουργείου Οικονομικών.  Επίσης αρχίζει να λειτουργεί η Χωρέμειος Ταπητουργική Σχολή στα Νένητα, και η Ελλάδα αποκτά διάδοχο του Θρόνου με τη  γέννηση του Παύλου, που επιφέρει την  πρώτη απόφαση για διανομή δελτίων άρτου και τροφίμων. 

Λίγες μέρες αργότερα έρχεται η είδηση του τορπιλισμού της Έλλης στο λιμάνι της Τήνου που σκορπά θλίψη και οργή στο λαό, ο οποίος από τις αρχές του Σεπτέμβρη ψυχανεμίζεται ότι κάτι κακό έρχεται. Στις 16 Οκτωβρίου 1940 η γενική απογραφή που διενεργείται δείχνει ότι ο πληθυσμός της Ελλάδας ανέρχεται σε  7.344.860 κατοίκους και της Χίου σε 75.853.

Στις 28 Οκτωβρίου 1940 η Ελλάδα μπαίνει στον πόλεμο.  Η Χίος υποδέχεται τα νέα με ογκώδες συλλαλητήριο στην πλατεία ΒουνακίουΟι επίστρατοι, επιβιβάζονται στα βαπόρια για το μέτωπο και απ αυτούς περίπου 1000 άντρες, (αναφορά Λοχαγού Γαλανούδη Φαν. του 23ου Σ.Π.) εντάσσονται κυρίως στο 23ο Σύνταγμα πεζικού της 13ης Μεραρχίας.

Σταθμός του Συντάγματος αι Σάππαι, μέχρι τις 5 Νοεμβρίου, εν συνεχεία και μέχρι της 11ης Νοεμβρίου οι περιοχές της Φλώρινας και μετά και έως τις 17 Νοέμβρη η Κρυσταλλοπηγή.    

 Το σύνταγμα είχε διοικητή τον Συνταγματάρχη Ευστάθιο Ρόκκο και αργότερα τον Συνταγματάρχη Μπαρμπάνο Αριστοτέλλη. Υποδιοικητή τον Αντισυνταγματάρχη Κυβέλο Γεώργιο. Διοικητή 1ου Τάγματος τον Ταγματάρχη Βενιέρη και αργότερα τον Ταγματάρχη Δήμου Δημ. Διοικητή του 2ου Τάγματος τον Ταγματάρχη Γκιών. Διοικητή του 3ου Τάγματος τον Ταγματάρχη Παπαγεωργίου και αργότερα τον Ταγματάρχη Ψαλλιδάκο Βασ.

Από κακή συνεννόηση (λάθος υποχώρηση), το 23ο Σύνταγμα, την νύχτα της 19ης Νοεμβρίου παγιδεύτηκε με αποτέλεσμα να χαθούν 30 παλληκάρια και να τραυματιστούν 100. Ο Διοικητής Ευστάθιος Ρόκκος, θεωρείται υπεύθυνος, δικάζεται, καταδικάζεται και αυτοκτονεί.

Το Σύνταγμα των Χίων πρωτοστάτησε στην κατάληψη πολλών υψωμάτων γιατί είχε άντρες με μεγάλη συνοχή, εργατικούς και γενναίους. Είχαν άριστο ηθικό και σπάνια δήλωναν ασθένεια. Οι διαβιβάσεις και ο οπτικός τηλέγραφος λειτουργούσαν άψογα. Οι ασύρματοι χρησιμοποιούνταν μόνο για ακρόαση. Οι επιχειρήσεις ήταν απολύτως επιτυχημένες χωρίς την στοιχειώδη προπαρασκευή. Με πενιχρά μέσα δια της αποδοτικότητας και επιδεξιότητας των ανδρών του, δημιούργησαν υποδειγματικά σημεία στηρίγματος και κέντρα αντιστάσεως. (αναφορά του Διοικητού του 23 ου Σ.Π. Αριστ. Μπάρμπανου Υποστρ ε.α)   

     Μετά την 6ην Απριλίου το Σύνταγμα των Χίων αντιμετώπισε τους Γερμανούς.  Την 16ην Απριλίου το Σύνταγμα διέκοψε τον αγώνα του. Κατά τις επιχειρήσεις του στο Ορεστικό Άργος, το 1ο Τάγμα του 23ου Συντάγματος εγκαταλελειμμένο, δέχθηκε επίθεση από 30 γερμανικά αεροπλάνα καθέτου εφορμήσεως και χιλιάδες βλήματα από τις βολές του Γερμανικού πυροβολικού με αποτέλεσμα να κυκλωθεί και να αιχμαλωτισθεί.  H Χίος κατελήφθη από τους Γερμανούς στις 4 Μάη του 1941 που την κράτησαν μέχρι τις 10 /09/1944.

Σχετικά Άρθρα