Αυτές οι… άγνωστες Σφαγές

Γιάννης Τζούμας
Δείτε τις Φωτογραφίες
Παρ, 03/04/2026 - 23:40

Συγχωρείστε μου την καθυστέρηση στην επικοινωνία, αλλά υπήρχε λόγος.

Ήμουνα από τους τυχερούς της διάλεξης του Καθηγητή Πανεπιστημίου Αθηνών Αριστείδη Χατζή στο Ομήρειο, το βροχερό απόγευμα της Παρασκευής, που μας δρόσισε με γνώσεις.

Πρώτα απ’ όλα να ευχαριστήσω τον Δήμο Χίου, τον ιστορικό Μιχάλη Βαρλά, επιστημονικό συνεργάτη του Δημάρχου και την Αναστασία Γαλάνη Αντιδήμαρχο Πολιτισμού, για την βραδιά, που μας χάρισαν και τις γνώσεις, που αποκτήσαμε για το αντικείμενο της παρουσίασης, που δεν ήταν άλλο από τις Σφαγές της Χίου το 1822, όπως τις είδε ο ξένος τύπος.

Ο Αριστείδης Χατζής, παραστατικότατος και γνωστός, θα έχουμε την ευκαιρία να τον ακούσουμε και να τον δούμε και τηλεοπτικά στην εκπομπή «Αυτοπροσώπως» στην ΑΛΗΘΕΙΑ ΤV, όπου δεν μιλάει μόνο για τις Σφαγές, έχει ήδη ένα βαρύ βιογραφικό.

Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου και Θεωρίας Θεσμών στο Τμήμα Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, τελειόφοιτος Νομικής με διδακτορικό στο Σικάγο και μεταπτυχιακές σπουδές στην ιστορία του νέου ελληνισμού στο Τμήμα ιστορίας του ΕΚΠΑ με επιβλέπουσα την Καθηγήτρια την Μαρία Ευθυμίου.

Διευθυντής του Εργαστηρίου Πολιτικής και Θεσμικής Θεωρίας και Ιστορίας των Ιδεών στο ΕΚΠΑ, με ευρύ συγγραφικό έργο εξειδικευμένο στην μελέτη της Ελληνικής Επανάστασης. Τακτικός συνεργάτης της εφημερίδας Καθημερινή, έχει λάβει υποτροφίες και ακαδημαϊκά βραβεία, με τις εργασίες του να δημοσιεύονται σε ελληνικά και ξένα επιστημονικά περιοδικά και διεθνείς συλλογικούς τόμους.

Με όπλο της γνώσεις αυτές αλλά και την απλότητα και την τεκμηρίωση, στην ουσία αυτό που έκανε είναι να αποδείξει για άλλη μια φορά, πόσα πολλά μπορεί ακόμα να μάθουμε από τον μεγάλο άγνωστο, που είναι η ιστορία μας, άρα, ο… εαυτός μας.

Αλήθεια, τι ξέρουμε για τις Σφαγές, πέρα από τον πίνακα του Ντελαγκρουά, την βιβλιογραφία και την έρευνα διαπρεπών ιστορικών και επιστημόνων, μεταξύ των οποίων και οι δικοί μας Αθηνά Ζαχαρού – Λουτράρη, Κωνσταντίνος Φραγκομίχαλος και άλλοι;

Ή για να το θέσουμε καλύτερα, πόσα ακόμα μπορούμε να μάθουμε;

Ο Αριστείδης Χατζής, στο Ομήρειο ξεδίπλωσε μπροστά μας αυτά που βρήκε η δική του ερευνητική ομάδα. Επιστολές Χιωτών στην Τεργέστη και το Λιβόρνο, που δίνουν ακριβή περιγραφή των Σφαγών. 2600 άρθρα στον Αγγλικό τύπο (συλλαμβάνουμε το μέγεθος;) και 1500 στις ΗΠΑ. Κατέδειξε γιατί η Χίος ήταν ξεχωριστή για τον πλούτο και τις γνώσεις των κατοίκων της, γιατί έλαμπε σαν διαμάντι στο στέμμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, γιατί ο Σουλτάνος εξεπλάγη για την συμμετοχή της, έστω και έμμεσα στην Επανάσταση, γιατί έκανε το μοιραίο επικοινωνιακό λάθος, γιατί οι Σφαγές της Χίου στην ουσία γίνονται ο επιταχυντής για την Επανάσταση του γένους, γιατί εξαιτίας τους ο Κανάρης κάνει την εκπληκτική για την εποχή και μοιραία επίσης για την Τουρκία κίνηση να τινάξει στον αέρα την Ναυαρχίδα του στόλου της, συμπεριλαμβανομένου και του Καρά Αλή.

Δεν είναι στόχος αυτού του σημειώματος να αναλύσουμε την ξεχωριστή διάλεξη. Τυχεροί όσοι την παρακολούθησαν, καταγράφηκε και από την ΑΛΗΘΕΙΑ ΤV για παρουσίαση στο ευρύ κοινό, υπάρχει και η τηλεοπτική συνέντευξη του Αριστείδη Χατζή, που θα ακολουθήσει, στόχος είναι να αναδειχθεί αυτό, που ήδη είπαν στην διάλεξη τόσο το Μχάλης Βαρλάς όσο και η Αναστασία Γαλάνη.

Να καταλάβουμε πόση αναγκαιότητα υπάρχει να ψάξουμε ερευνητικά τις Σφαγές και πόσα πολλά έχουμε να διδαχτούμε και να διδάξουμε από αυτές.

 

ΥΓ. Πόσοι φοιτητές ιστορίας θα μπορούσαν να ερευνούν το θέμα αυτό μέσα από πηγές, καταθέτοντας τις ας πούμε σε ένα ερευνητικό κέντρο, που να στεγάζεται στο παλιό ελαιοτριβείο της Βολισσού, δίνοντας ζωή στην Αμανή, πέραν του… Αυγούστου;

Σχετικά Άρθρα