Τα ξόβεργα

Σάβ, 25/09/2021 - 07:11
Στη φωτό οι Πέτρος (αριστερά) και Αντώνης (δεξιά) Χαρίτος και στη μέση ο Καρανικόλας (Πατεράκι) στην παρασκευή ξόβεργων στην Πλάτσα. Αρχείο Βαγγέλη Χαρίτου.

Κάποτε, όχι και πολύ παλιά, τέτοια εποχή άρχισαν να στήνονται τα ξόβεργα πάνω στα οποία αιχμαλωτίζονταν τα πουλάκια. Το «σπορ» ανθούσε πολύ πιο παλιά γιατί ήταν το κρέας των φτωχών, αλλά όσο περνούσαν τα χρόνια, ευτυχώς, ξεθύμαινε, λόγω και οικολογικών ευαισθησιών. Για να φτάσουμε όμως στο στήσιμο των ξόβεργων πάνω στα κλαδιά των δέντρων προηγούταν και η σχετική προεργασία και προετοιμασία. Τυχαία προχτές έπεσα πάνω σε μια τέτοια περιγραφή της Σεβαστής Χαβιάρα - Καραχάλιου και αξίζει να θυμηθούμε πώς ξεκινούσε η «επιχείρηση».

Εν πρώτοις ήταν μία μεγάλη πήλινη λεκάνη. Και κάθονταν γύρω-γύρω αντάμα παιδιά και μεγάλοι και φτούσαν τον οξιό που ήταν ένας μικρός στρογγυλός καρπός. Δαγκάνανε με τα δόντια το φλούδι, κρατούσαν στο στόμα το γλοιώδες σπέρμα και έφτυναν το φλούδι. Και αφού γέμιζε το στόμα με 3-4 κουκούτσια, μαζί με το σάλιο, τα έφτυναν στη λεκάνη. Το φτύσιμο του οξιού πρέπει να γίνει γρήγορα για να μην «κόψει». Γι αυτό οι μάστορες πάντα παίρνανε πολλά παιδιά βοηθούς από τα οποία άλλα το διασκέδαζαν, άλλα όμως έφευγαν μακριά και έχαναν το διφραγκάκι που θα έπαιρναν…

Αφού φτούσαν τον οξιό, ο μάστορας έβαζε τις κανονικές δόσεις μέλι που το ήθελε αγνό και τοπικό και ζεστό νερό και άρχιζε να χτυπά το μείγμα που άφριζε και γέμιζε τη λεκάνη. Σε κάθε κυκλική κίνηση του χεριού του, πετούσε και μία χούφτα γυμνά κουκούτσια και το γύριζε με τέχνη και μαστοριά για να μην «κόψει».

Αφού λοιπόν το έφερνε στην κατάλληλη πυκνότητα τότε έπαιρνε τα ξυλίκια και με μία κίνηση αριστοτεχνική του χεριού τα άλειφε  από πάνω προς τα κάτω. Έτσι ώστε να τυλιχτεί ολόκληρη βέργα με μία χεριά οξιό και να μείνει προς τα κάτω γυμνό ένα μικρό μέρος, περίπου μισή παλάμη, για πιάσιμο. Τότε οι βοηθοί του τα στήνανε γύρω-γύρω στον τοίχο σε μέρος αερικό που να μην έχει ήλιο για να μην κρυώσει το μείγμα και τρέχει στο χώμα και αδυνατίσουν. Συνήθως μετά από δύο μέρες τα περνούσε και δεύτερο χέρι για να είναι χοντρά και να πιάνουν μεγαλύτερα πουλιά.

Του Δημήτρη Φρεζούλη

Στη φωτό οι Πέτρος (αριστερά) και Αντώνης (δεξιά) Χαρίτος και στη μέση ο Καρανικόλας (Πατεράκι) στην παρασκευή ξόβεργων στην Πλάτσα. Αρχείο Βαγγέλη Χαρίτου.

Σχετικά Άρθρα