Αγαπητή Αλήθεια και συμπολίτες,
Επιτρέψτε μου να μοιραστώ τις σκέψεις μου, για στρατηγικό σχεδιασμό για ανάπτυξη τουριστική του νησιού μας, χωρίς να έχω εξειδικευμένη γνώση τουριστικών θεμάτων.
ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
1. Πρέπει να μελετηθούν οι υπάρχουσες τουριστικές κλίνες και προγραμματισμό για μέλλον. Την υλοποίηση μελέτης φέρουσας ικανότητας τουριστικής ανάπτυξης, όπως προβλέπεται από τις προδιαγραφές των ΤΠΣ, στην Α φάση ανάλυσης, αλλά και από το Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου Τουρισμού, όπως έχει τεθεί σε διαβούλευση από τις 4 Ιουλίου 2024 ( σχέδιο ΚΥΑ, σελ 13, εδάφιο 13)!
2. ο υποκείμενος σχεδιασμός ΠΧΠ, τα ΤΠΣ και ΕΠΣ πρέπει να προσαρμοστούν με τις προβλέψεις του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για Τουρισμό, (σχέδιο ΚΥΑ, άρθρο 4, εδάφιο 4, σελ 10).
3.α) το χαρακτηρισμό και αντιμετώπιση των δημοτικών ενοτήτων Χίου και Αγίου Μηνά ως ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΜΕΝΕΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑ, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Ειδικού Χωροταξικού πλαισίου για τον τουρισμό, και τις απόψεις του Επιμελητηρίου Χίου παρατηρήσεις που κατέθεσε προς το ΥΠΕΚΑ με αρ. Πρωτ. 1358/ 30/8/2024., και του Φορέα Τουρισμού, όπως κατατέθηκαν αρχές Σεπτεμβρίου 2024, στη δημόσια διαβούλευση του σχετικού πλαισίου, και κοινοποιήθηκαν στην πολεοδομίας Χίου και μελετητές ΤΠΣ Χίου! και να αντιμετωπίζονται ως αναπτυσσόμενες με τις προτάσεις επιτρεπομένων χρήσεων! Και αντίστοιχα δικαιώματα τουριστικών καταλυμάτων στην πόλη, (βλ αναθεώρηση ειδικού χωροταξικού πλαισίου για τουρισμό, και παρέμβαση φορέα τουρισμού), πρακτικά δημοτικού, 195/2024.
3.β)την πρόκριση τουριστικής ανάπτυξης στην ύπαιθρο της Χίου, σύμφωνα με την προτεινόμενη κατάταξη του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για Τουρισμό, όπου κατατάσσει τις δημοτικές ενότητες Μαστιχοχωρίων, Ιωνίας, Αμανής και Καρδαμύλων και Ομηρούπολης, ως κατηγορία Δ, περιοχές προς ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ! Οι περιοχές Αμανής, Καρδάμυλων και Ομηρούπολης εντάσσονται στο δίκτυο natura 2000, , οπότε σύμφωνα με το ειδικό χωροταξικό πλαίσιο τουρισμού , ( κεφ Β, σελ 17, <<κατηγορίες χώρου με ιδιαίτερο καθεστώς>> ανήκουν στη ζώνη κινήτρων Προστατευόμενων περιοχών!
<<ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Στο νέο ειδικό χωροταξικό πλαίσιο τουρισμού που τέθηκε σε διαβούλευση τον Ιούλιο 2024, οι περιοχές Καρδαμύλων και Αμανής χαρακτηρίζονται ως περιοχές προς ήπια τουριστική ανάπτυξη, << με δυνατότητες ανάπτυξης, κατηγορία Δ>> και ενίσχυση αυτής της κατεύθυνσης , Νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, 2024, ΥΠΕΝ. ΧΡΗΣΗ 15). Απόσπασμα από την απόφαση 195/2025, δημοτικού συμβουλίου Χίου για ΕΠΜ Natura 2000. ). <<Μέτρο 3.1 Ανάπτυξη και προώθηση εξειδικευμένων μορφών τουρισμού (πολιτιστικός, εκκλησιαστικός, αναρριχητικός, φυσιολατρικός, οικοτουρισμός, κ.λπ>> εθνικό Σχέδιο Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή, ΕΣΠΚΑ, 2016, σελ. 52, Δράση 3.
3.γ) Zώνες τουρισμού (<<να προταθούν ορισμένου αριθμού οργανωμένοι υποδοχείς τουριστικών δραστηριοτήτων>> απόφαση 195/2024, εισήγηση Δημάρχου σελ. 27/43) στα νότια ανατολικά, όπως προβλέπεται από το περιφερειακό χωροταξικό Βορείου Αιγαίου,
4. Στο περιφερειακό, αλλά και στο νέο ειδικό χωροταξικό πλαίσιο τουρισμό, αναφέρεται ως κριτήριο η πρόκριση διαφορετικών μορφών τουρισμού που σέβονται την αειφορια, -τέτοιοι μπορούν να θεωρηθούν:
-
ο αγροτουρισμός,
-
ο γεωλογικός / σπηλαιολογικός τουρισμός,
-
ο εναλλακτικός τουρισμός,
-
ο θαλάσσιος τουρισμός,
-
ο θρησκευτικός/ εκκλησιαστικός,
-
ο καταδυτικός,
-
ο περιπατητικός,
-
ο πολιτιστικός τουρισμός, ( και λογοτεχνικός),
-
ο οινοποιητικός,
-
ο συνεδριακός/ αστικός,
-
ο φυσιολατρικός,
-
ο ιαματικός/ θερμαλιστικός,
-
και ο γαμήλιος τουρισμός.
5.α)
-
Στο περιφερειακό χωροταξικό Βορείου Αιγαίου (2019), η περιοχή νότιου άκρου της Χίου, στο χάρτη Π2ε, χαρακτηρίζεται ως τοπίο τουρισμού περιφερειακής σημασίας! Και σηματοδοτείται με μπλέ διακεκομμένη γραμμή όλη η σχετική ζώνη!
-
Επίσης στην ενότητα για το Τοπίο, άρθρο 13, σελ 2006, το νότιο άκρο της Χίου χαρακτηρίζεται ως ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΌ τοπίο περιφερειακής σημασίας, ζώνη 7.2 από τον Όρμο Ελάτας έως τον όρμο του Μέγα Λιμιώνα! (ΠΧΠ, άρθρο 13, σελ. 2007)
Επίσης εφαρμογή του άρθρου 16, ν. 4280/2014, σε αντικατάσταση των άρθρων 47 και 49 του ν. 998/1979, για ανάπτυξη τουριστικών χρήσεων πλησίων φθινόντων οικισμών”. ιδίως στις Δημοτικές ενότητες Καρδαμύλων και Αμανής. Συγκεκριμένα, στα παράλια των οικισμών Αμάδων, Βικίου, Τρυπών, Παρπαριάς, Αγιασμάτων/ Κεράμου.
Την ένταξη της ΑΜΑΝΗΣ, Καρδαμύλων και κεντρικό ορεινό τμήμα Ομηρούπολης ( οικισμοί Αναβάτου και Αυγωνύμων) στη ζώνη κινήτρων Προστατευόμενων περιοχών του Ειδικού χωροταξικού πλαισίου για τουρισμό( κεφ, Β, σελ 17, Ιουνίου 2024 ! - αναβίωση και αξιοποίηση ανενεργού οικιστικού αποθέματος και εγκαταλελειμένων οικισμών!
Γαμήλιος τουρισμός: Επίσης την ανάπτυξη σχετικών τουριστικών χρήσεων στις περιοχές Αγίου Ισιδώρου Συκιάδας Χίου. Ας ληφθεί υπόψη, ότι στη συγκεκριμένη περιοχή προϋπήρχε σχετική αδειοδοτημένη εγκατάσταση τουριστικής κατασκήνωσης, σε έκταση 11 στρεμμάτων. ΣΗΜΕΙΩΣΗ, το συγκεκριμένο ακίνητο ανήκει στην μονομετοχική εταιρεία ακινήτων Δήμου Χίου!
Αλλά και Αμανή, δημιουργία κτημάτων φιλοξενίας γαμήλιων εκδηλώσεων , για οινογευσία, σε παραδοσιακά αγροκτήματα!
Γεωλογικός/σπηλαιολογικός Τουρισμός: προσδιορισμός σημείων γεωλογικού/σπηλαιολογικού ενδιαφέροντος, geosites, αναγνώριση, προστασία, και πρόνοια επιτρεπομένων χρήσεων για προστασία, ανάδειξη, προβολή, και εξυπηρέτηση επισκεπτών και μελετητών. ( πρόταση Μάγκου Κ. γεωλόγου, όπως δημοσιεύθηκε στο περιοδικό / ιστοσελίδα Απλωταριά, 4 Νοεμ 2015 ) Συγκεκριμένα, τα Σπήλαια Συκιάς Ολύμπων Μαστιχοχωρίων, Αγίου Γάλακτος Αμανής, τα Μαύρα Βόλια Εμποριού ( υπολείμματα καλδέρας υποθαλάσσιου ηφαιστείου), τα παλαιά ορυχεία αντιμονίου στα Αγιάσματα Κεράμου, κλπ οφείλουμε εκτός από προστασία, να διευκολύνουμε με πρόνοια επιτρεπομένων χρήσεων: την ασφαλή , βιώσιμη πρόσβαση επισκεπτών, με δρόμο, χώρους στάθμευσης οχημάτων, αυτοκινήτων και πούλμαν, κέντρο προβολής των γεωμνημείων, περίπτερα εξυπηρέτησης κοινού, αναψυκτηρίων, μικρών καταστημάτων, ψηφιοποίηση, κέντρου γεωλογικών ερευνών, παραρτημάτων πιθανά του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης αλλά και Κέντρων Ερευνών πανεπιστημίων γεωλογικών ερευνών, κλπ
Θαλάσσιος τουρισμός: Ανάπτυξη θαλάσσιου τουρισμού, καθώς σύμφωνα με το ΣΧΟΟΑΠ Μαστιχοχώριων, β1φάση, σελ 48/275, <<για τη Χίο προωθείται ο τουρισμός με σκάφη αναψυχής, και εντάσσεται βάσει γεωγραφικών χαρακτηριστικών … κλπ στην αναφερόμενη <<Ζώνη Ναυσιπλοΐας Αναψυχής ( ΖΝΑ3): Κεντρικό και Ανατολικό Αιγαίο >>. Πρόβλεψη για ανάπτυξη των μαρίνων που προβλέπονται στο αναθεωρημένο ΠΧΠ Βορείου Αιγαίου, στις περιοχές Λημνιά Βολισσού, Καρδάμυλων, Λιμένα Μεστών, Κώμης, Αγιασμάτων, Κεραμείων/ Αγίου Μηνά, Μαρίνας πόλεως Χίου περιοχή Νοσοκομείου, κλπ
Θρησκευτικός τουρισμός: επιτρεπόμενη χρήση χώρων στάθμευσης οχημάτων, και τουριστικών λεωφορείων πλησίον θρησκευτικών μνημείων, μοναστηριών, ιδίως Νέας Μονής, Αγίου Μηνά, Μεγάλου Κωνσταντίνου, Μονής Μουνδών, Αγίας Μαρκέλλης, και σε όλες τις Μονές, Να επιτραπούν χρήσεις ανάπτυξης ζώνης πολιτισμού, αλλά και φιλοξενίας εντός αυτών.
Ιαματικός τουρισμός/ θερμαλισμού: αξιοποίηση γεωθερμίας, Αγιασμάτων Κεράμου, με δυνατότητα τουριστικών δομών εκτός ορίων οικισμού και μαρίνας, ( απόφαση Δ.Σ, 195/2024, σελ.40 /43, και 167/2025).
Καταδυτικός τουρισμός; Ανάπτυξη αντίστοιχων χρήσεις πχ καταδυτικά πάρκα, για θαλάσσιο τουρισμό.--( ΠΧΠ. 2019, σελ. ), αλλά και πρόνοια επιτρεπομένων χρήσεων, ακόμη και εντός ορίων οικισμών, επαγγελματιών και εταιρειών παροχής υπηρεσιών εναλλακτικού τουρισμού, όπως ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΤΑΔΥΣΕΩΝ, για δημιουργία γραφείων και υποδομών των σχετικών επαγγελματιών.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ, υπάρχουν ήδη δραστηριότητες καταδύσεων στις παράκτιες περιοχές, Δημοτικής ενότητας Χίου. Επίσης σύμφωνα με τη γνώμη δυτών, κατάλληλη περιοχή για ανάπτυξη ΚΑΤΑΔΥΤΙΚΟΎ ΠΑΡΚΟΥ είναι η περιοχή των Βρουλιδίων και του Εμποριού στο νότιο τμήμα του νησιού!
Απόσπασμα από την απόφαση 167/2025, δημοτικού συμβουλίου για ΕΠΜ natura 2000. : <<Β24 ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΙV): Καταδυτικός Τουρισμός: καταδυτικό πάρκο:<<4. Στον θαλάσσιο χώρο που παραχωρείται, επιτρέπεται η πόντιση πλοίων, παραδοσιακών πλοίων, ναυαγίων, πλωτών ναυπηγημάτων ή άλλων τεχνητών κατασκευών ή έργων τέχνης, όπως ελεύθερα τεχνητά υποβρύχια αξιοθέατα, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 3153/2003 (Α’ 153), το άρθρο 10 του ν. 4858/2021 (Α’ 220) και το άρθρο 8 του ν. 4688/2020 (Α’ 101).>>
Ας σημειωθεί ότι στην ΖΔΟΕ-10 Natura 2000, και ΠΖ-02 υπάρχουν ενάλιες αρχαιότητες, για αξιοποίηση στον καταδυτικό τουρισμό στους επισκέψιμους ενάλιους αρχαιολογικούς χώρους [άρθρα 6, 7, 9 και 14 του ν. 4688/2020 (Α΄ 101), και άρθρο 15, ν. 4858/2021.
Πεζοπορικός Κ Φυσιολατρικός Τουρισμός: Η έννοια πεζοπορική διαδρομή νήσου Χίου συνολικού μήκους 92 χιλιομέτρων,η οποία έχει ήδη υλοποιηθεί στο μεγαλύτερο μέρος από Λιθί μέχρι Αγιάσματα. Ιστοσελίδα Φίλοι Μονοπατιων Χίου, δελτίο τύπου 8 Οκτωβρίου 2021, https://www.
Να επιτρέπεται η ανάπτυξη πολυλειτουργικών αγροκτημάτων κατά μήκος αυτής της διαδρομής, για φιλοξενία κ εστίαση περιπατητών, αλλά και συντήρηση αυτού του δικτύου μονοπατιών! Όμοια για την ανάδειξη της διαδρομής μονοπάτια των μαστόρων της πέτρας στα Θυμιανά.
Πολιτιστικός τουρισμός: το παράδειγμα των Μεστών, ως πρότυπο ανάπτυξης τουρισμού στους παραδοσιακούς οικισμούς. Να υπάρξει πρόβλεψη επιτρεπομένων χρήσεων, τουριστικών καταλυμάτων, χώρων στάθμευσης οχημάτων, τουριστικών λεωφορείων, σταθμού φόρτισης ηλεκτροκίνητων οχημάτων, καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος, εκθέσεων, χώρων ενημέρωσης, κλπ για τις ανάγκες επισκεπτών και διαμενόντων στους παραδοσιακούς οικισμούς.
ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΠΑΡΚΑ: Επίσης πρόβλεψη για
-
το Κέντρο Ομηρικής Προβολής στη Δασκαλόπετρα, οικισμού Βροντάδου, Ομηρούπολης,
-
αλλά και σχετικές μελέτες για ανάπλαση και αξιοποίηση του Λωβοκομείου Χίου, δημοτικής ενότητας Χίου- υπάρχει σχετική μελέτη υπό εκπόνηση από την περιφέρεια Βορείου Αιγαίου.
-
Ομοίως να υπάρξει πρόβλεψη αντίστοιχων χρήσεων για το Μουσείο Μαστίχας του ΠΟ τραπέζης Πειραιώς, στην δημοτική ενότητα Μαστιχοχωρίων.
-
Και στην Ιωνία στην περιοχή Αγίου Γεωργίου ΣΤΕΙΡΑ! Όπου προβλέπεται η ίδρυση του νέου Λαογραφικού Μουσείου Καλλιμασιάς.
Συνεδριακός τουρισμός: Στην ΕΠΜ natura 2000 αναφέρεται ως επιτρεπόμενη χρήση ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΧΡΗΣΗ 9) στην περιοχή του οικισμού των Κουρουνίων . Επιπλέον αυτού, επειδή στα Καρδάμυλα υπάρχει μεγάλη ανάπτυξη της Ναυτιλίας, ως κύριας προωθητικής βιομηχανίας της περιοχής, με ναυτικό λύκειο Καρδαμύλων, τη Στέγη της Μαρίας του Ιδρύματος Τσάκος, επιθυμούμε την αναφορά σε επιτρεπόμενες χρήσεις προώθησης της ναυτικής εκπαίδευσης και επιστήμης, περιμετρικά των ορίων οικισμού Καρδαμύλων , εντός της ΖΒΔΦΠ-07, Natura 2000, αλλά και ΕΝΤΟΣ ορίων οικισμού Καρδάμυλων/ Μαρμάρου! Τέτοιες χρήσεις προτείνουμε τις χρήσεις ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ, κέντρου έρευνας; τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, πολιτιστικού κέντρου, εγκαταστάσεων κοινωνικής πρόνοιας-ξενώνων φιλοξενίας, τουριστικών μονάδων για εξυπηρέτηση συνεδριακού τουρισμού! . ΣΜΠΕ ΣΧΟΟΑΠ Καρδαμύλων, 2022, Ενότητα Α2, σελ. 8/22, ΣΚΟΠΟΙ…..<<ανάδειξη του ναυτικού χαρακτήρα της περιοχής..>> ΧΡΗΣΗ 09, ΧΡΗΣΗ 11.
Οινοποιητικός Τουρισμός: Επίσης σε περιοχές οινοπαραγωγής, Βόρεια κ νότια, βλ κτήμα Κεφάλα, κτήμα Πίττα ( κάμπος Βολισσού, Αριούσιος στα Κουρούνια, κτήμα Τριαντάφυλλου κάμπο Καλαμωτής) να υπάρχει η δυνατότητα αξιοποίησης οινοτουρισμού, σύμφωνα με νόμο "Άρθρο 22, νόμου 5121/ 2024, ΦΕΚ 106 Α/ 15-7-224, <<Τουριστικά καταλύματα για την εξυπηρέτηση του οινοτουρισμού - Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 25 ν. 4276/2014>>
«2. Κατά παρέκκλιση των ισχυουσών διατάξεων μέσα στα όρια των οινοποιητικών ή και *οινοπαραγωγικών εγκαταστάσεων* μπορούν να ιδρύονται τουριστικά καταλύματα και χώροι εστίασης. Το προηγούμενο εδάφιο ισχύει και για χώρους εστίασης εντός οινοποιητικών ή *οινοπαραγωγικών εγκαταστάσεων,* οι οποίοι βρίσκονται *μέσα σε Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου*!!!."
Οπότε σε ζώνες αμπελοκαλλιέργειας είτε εντός ΓΓΥΠ Κάμπου Βολισσού Αμανής, ζώνη Η1 ΖΟΕ, ΠΕΠ 17, ΣΧΟΟΑΠ Αμανής, είτε Κουρουνιων Αμανής (ΖΑΠΔ, ΣΧΟΟΑΠ Αμανής, ΦΕΚ ΑΑΠ 311, / 30/ 12/ 2016, σελ.3798) , είτε Κάμπου Καλαμωτής, να επιτρέπονται
_ γεωργική εκμετάλλευση
_ εγκαταστάσεις άμεσα συνδεδεμένες με αυτήν
Ρητά αποδεκτές εγκαταστάσεις:
-
οινοποιείο που εξυπηρετεί ίδιο ή τοπικό αμπελώνα
-
αποθήκες, εμφιαλωτήριο
-
χώρος γευσιγνωσίας εντός του οινοποιείου
-
υποστηρικτικές εγκαταστάσεις.
-
Ξενώνας ως αγροτουριστική υποδομή μικρής κλίμακας, Ενταγμένος λειτουργικά στο οινοποιείο, ο οποίος θα εξυπηρετεί:
-επισκέπτες γευσιγνωσίας
-εκπαιδευτικά προγράμματα
-οινοτουρισμό
-τον αγροτουριστικό χαρακτήρα.
εφόσον συνδέονται άμεσα με την πρωτογενή παραγωγή και δεν αλλοιώνουν τον γεωργικό χαρακτήρα της περιοχής.»
Τεκμηρίωση στη ΣΜΠΕ ότι:
δεν μειώνεται ουσιωδώς η καλλιεργήσιμη γη, αλλά ενισχύεται η βιωσιμότητα της γεωργικής δραστηριότητας!
Αυτές οι ταπεινές προτάσεις, προς αξιοποίηση στις χωροταξικές μελέτες και στρατηγικό σχεδιασμό Χίου.
Σπύρος Κάβουρας
