Η αναβάθμιση του αεροδρομίου Χίου δεν μπορεί να μετατραπεί σε αποκλεισμό του νησιού, τονίζει η Ένωση Ομογενών Χίου, και συμπληρώνει ότι αυτό είναι και εθνικά επικίνδυνο. Παράλληλα ζητά να εντατικοποιηθούν οι εργασίες με διπλές βάρδιες και να υπάρχει σαφή δέσμευση για ολοκλήρωση του έργου και ρήτρα 10.000 ευρώ για κάθε ημέρα αδικαιολόγητης καθυστέρησης. Τέλος, ζητά, μεταξύ άλλων, να παρουσιαστεί εγκαίρως συγκεκριμένο επιχειρησιακό σχέδιο, σε συνεργασία με το ΕΚΑΒ, το Νοσοκομείο Χίου, το Υπουργείο Υγείας και τους αρμόδιους φορείς, ώστε να είναι σαφές πώς θα αντιμετωπίζονται τα επείγοντα περιστατικά κατά τη διάρκεια των εργασιών.
Ακολουθεί η ανακοίνωσή της:
"Η Ένωση Ομογενών Χίου εκφράζει την έντονη ανησυχία της για τις εξελίξεις σχετικά με τις εργασίες αναβάθμισης του Αεροδρομίου Χίου «Όμηρος» και την προγραμματισμένη διακοπή λειτουργίας του από τις 15 Νοεμβρίου 2026 έως τις 15 Μαρτίου 2027, σύμφωνα με τη σχετική NOTAM.
Αναγνωρίζουμε την αναγκαιότητα αναβάθμισης των αεροδρομιακών υποδομών του νησιού μας. Πρόκειται για ένα σημαντικό έργο που μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη και στη βελτίωση της αεροπορικής σύνδεσης της Χίου. Η εκτέλεσή του, όμως, πρέπει να συνοδεύεται από σοβαρό σχεδιασμό, επαρκή προετοιμασία, συνεχή επίβλεψη και συγκεκριμένες εγγυήσεις για την έγκαιρη ολοκλήρωσή του.
Η ανησυχία μας εντείνεται από τις πληροφορίες που έχουν μεταφερθεί από την πλευρά του αναδόχου, σύμφωνα με τις οποίες υπάρχει ενδεχόμενο οι εργασίες να μην έχουν ολοκληρωθεί ούτε έως τις 15 Μαρτίου 2027.
Εφόσον αυτό ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, προκύπτουν σοβαρά ερωτήματα για το χρονοδιάγραμμα, την οργάνωση των εργασιών, την επάρκεια των διαθέσιμων συνεργείων και την ευθύνη όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
Η Χίος δεν μπορεί να αφεθεί αντιμέτωπη με έναν πολύμηνο αποκλεισμό, χωρίς αξιόπιστο χρονοδιάγραμμα και σαφείς δεσμεύσεις για την επαναλειτουργία του αεροδρομίου της.
Η αναβάθμιση είναι αναγκαία. Η παρατεταμένη απομόνωση ενός ακριτικού νησιού, όμως, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως αναπόφευκτη συνέπεια ενός δημόσιου έργου, χωρίς να έχουν εξαντληθεί όλες οι δυνατότητες περιορισμού των επιπτώσεων.
1. Διπλοβάρδιες τώρα – Να αξιοποιηθεί κάθε διαθέσιμη ημέρα
Η Ένωση Ομογενών Χίου ζητά να εξεταστούν και να εφαρμοστούν άμεσα όλα τα νόμιμα και τεχνικά εφικτά μέτρα επιτάχυνσης των εργασιών.
Η λύση δεν μπορεί να είναι απλώς να κλείσει το αεροδρόμιο για τέσσερις μήνες και να περιμένουμε να δούμε πότε θα ολοκληρωθεί το έργο.
Προτείνουμε την εφαρμογή ενός εντατικού προγράμματος εργασιών που θα περιλαμβάνει:
- Διπλές βάρδιες, ώστε να αυξηθούν ουσιαστικά οι ώρες παραγωγικής εργασίας.
- Τουλάχιστον τέσσερις επιπλέον ώρες εργασίας ημερησίως, εφόσον το επιτρέπουν οι τεχνικές συνθήκες και οι απαιτήσεις ασφάλειας.
- Εργασία καθημερινά, συμπεριλαμβανομένων των Κυριακών και των αργιών, όπου αυτό επιτρέπεται από την ισχύουσα νομοθεσία και είναι τεχνικά ασφαλές.
- Επαρκή συνεργεία, προσωπικό, μηχανήματα και υλικά, ώστε να αποφεύγονται καθυστερήσεις λόγω ελλιπούς οργάνωσης.
- Συγκεκριμένο πρόγραμμα επιτάχυνσης από τον ανάδοχο, με μετρήσιμα ορόσημα και τακτική αξιολόγηση της προόδου από την αρμόδια επιβλέπουσα υπηρεσία.
Ζητούμε από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και την αρμόδια υπηρεσία να εξετάσουν άμεσα αυτές τις δυνατότητες και να απαιτήσουν από τον ανάδοχο συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την έγκαιρη παράδοση του έργου.
Η εντατικοποίηση δεν πρέπει να γίνει εις βάρος της ποιότητας ή της ασφάλειας. Πρέπει, όμως, να αξιοποιηθεί κάθε διαθέσιμη δυνατότητα, ώστε η διακοπή της λειτουργίας του αεροδρομίου να διαρκέσει όσο το δυνατόν λιγότερο.
Οι διπλοβάρδιες και η εργασία σε διευρυμένο ωράριο πρέπει να εξεταστούν τώρα, όχι όταν θα έχει ήδη χαθεί πολύτιμος χρόνος.
2. Ρήτρα 10.000 ευρώ για κάθε ημέρα αδικαιολόγητης καθυστέρησης
Η Ένωση Ομογενών Χίου ζητά να υπάρξει σαφής λογοδοσία για την τήρηση του χρονοδιαγράμματος και την εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεων του αναδόχου.
Για τον λόγο αυτό, προτείνουμε να προβλεφθεί, εφόσον είναι νομικά και συμβατικά εφικτό, οικονομική ρήτρα ύψους 10.000 ευρώ για κάθε ημέρα αδικαιολόγητης καθυστέρησης πέραν της νόμιμης και συμβατικής προθεσμίας ολοκλήρωσης και παράδοσης του έργου.
Ζητούμε από την αρμόδια επιβλέπουσα υπηρεσία να διευκρινίσει επισήμως:
- Ποιες ρήτρες καθυστέρησης προβλέπονται ήδη στη σύμβαση.
- Ποιες είναι οι προϋποθέσεις ενεργοποίησης και επιβολής τους.
- Εάν υπάρχουν ήδη ενδείξεις ότι το χρονοδιάγραμμα κινδυνεύει να μην τηρηθεί.
- Ποιες νόμιμες δυνατότητες υπάρχουν για την εφαρμογή των προβλεπόμενων κυρώσεων ή για την ενίσχυση των συμβατικών εγγυήσεων, όπου αυτό επιτρέπεται.
Η πρόταση των 10.000 ευρώ ανά ημέρα αποτελεί αίτημα της Ένωσης Ομογενών Χίου για αποτελεσματική προστασία του δημοσίου συμφέροντος και αποτροπή αδικαιολόγητων καθυστερήσεων. Δεν υποκαθιστά τις ήδη ισχύουσες συμβατικές διατάξεις ούτε προϋποθέτει ότι η συγκεκριμένη ρήτρα υπάρχει ήδη στη σύμβαση.
Δεν είναι δυνατόν οι κάτοικοι, οι επαγγελματίες, οι επισκέπτες και οι Χιώτες της Διασποράς να επωμίζονται τις συνέπειες μιας ενδεχόμενης καθυστέρησης, χωρίς διαφανή ενημέρωση και σαφή προσδιορισμό των ευθυνών.
Όποιος αναλαμβάνει την ευθύνη ενός τόσο κρίσιμου έργου οφείλει να λογοδοτεί για την τήρηση των συμβατικών του υποχρεώσεων.
3. Γιατί επιλέχθηκε μια περίοδος που περιλαμβάνει Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά;
Η προγραμματισμένη διακοπή λειτουργίας του αεροδρομίου από τις 15 Νοεμβρίου 2026 έως τις 15 Μαρτίου 2027 περιλαμβάνει τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά, περίοδο κατά την οποία πολλοί πολίτες πραγματοποιούν οικογενειακά και επαγγελματικά ταξίδια.
Η επιλογή αυτής της περιόδου δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο αξιολογήθηκαν επαρκώς οι κοινωνικές, οικονομικές και συγκοινωνιακές συνέπειες.
Εξετάστηκαν όλες οι δυνατότητες διαφορετικής οργάνωσης των εργασιών; Μελετήθηκε η δυνατότητα περιορισμού του χρόνου διακοπής μέσω διπλοβαρδιών και διευρυμένου ωραρίου; Υπήρξε ολοκληρωμένη αξιολόγηση των επιπτώσεων στις μετακινήσεις των κατοίκων, στην αγορά, στον τουρισμό και στην ομογένεια;
Ζητούμε συγκεκριμένες και τεκμηριωμένες απαντήσεις.
Δεν υποστηρίζουμε ότι ένα τόσο σημαντικό έργο μπορεί να εκτελεστεί χωρίς περιορισμούς ή χωρίς προσωρινές δυσκολίες. Υποστηρίζουμε, όμως, ότι ο σχεδιασμός οφείλει να εξαντλεί κάθε ρεαλιστική δυνατότητα περιορισμού τους, ιδίως όταν αφορά την αεροπορική σύνδεση ενός ακριτικού νησιού.
4. Η ασφάλεια των πολιτών και οι επείγουσες αεροδιακομιδές είναι προτεραιότητα
Για τη Χίο, η αεροπορική σύνδεση δεν είναι πολυτέλεια. Είναι ζήτημα δημόσιας υγείας, ασφάλειας και ισότιμης πρόσβασης σε υπηρεσίες που δεν είναι πάντοτε διαθέσιμες στο νησί.
Ιδιαίτερα κρίσιμο είναι το ζήτημα των επειγουσών αεροδιακομιδών.
Ζητούμε να παρουσιαστεί εγκαίρως συγκεκριμένο επιχειρησιακό σχέδιο, σε συνεργασία με το ΕΚΑΒ, το Νοσοκομείο Χίου, το Υπουργείο Υγείας και τους αρμόδιους φορείς, ώστε να είναι σαφές πώς θα αντιμετωπίζονται τα επείγοντα περιστατικά κατά τη διάρκεια των εργασιών.
Το σχέδιο πρέπει να περιλαμβάνει τις διαθέσιμες εναλλακτικές λύσεις, τις διαδικασίες ενεργοποίησής τους και τον συντονισμό των υπηρεσιών για την ταχεία μεταφορά ασθενών, όταν αυτή κρίνεται ιατρικά αναγκαία.
Η προστασία της ανθρώπινης ζωής δεν μπορεί να αφεθεί σε αυτοσχεδιασμούς της τελευταίας στιγμής.
5. Η ομογένεια δικαιούται να γνωρίζει πότε και πώς θα επιστρέψει στην πατρίδα της
Η Ένωση Ομογενών Χίου εκπροσωπεί τους δεσμούς της Χίου με χιλιάδες συμπατριώτες μας που ζουν στις Ηνωμένες Πολιτείες, στον Καναδά, στην Αυστραλία και σε άλλες χώρες.
Οι Χιώτες της Διασποράς οργανώνουν τις επισκέψεις τους μήνες νωρίτερα, εκδίδουν εισιτήρια, προγραμματίζουν ανταποκρίσεις και συντονίζουν τις οικογενειακές και επαγγελματικές υποχρεώσεις τους.
Η αβεβαιότητα για την επαναλειτουργία του αεροδρομίου μπορεί να προκαλέσει ακυρώσεις, πρόσθετες δαπάνες, απώλεια ανταποκρίσεων και μεγάλη ταλαιπωρία, ιδιαίτερα για όσους ταξιδεύουν από μακρινές χώρες.
Η ομογένεια δεν μπορεί να ενημερώνεται εκ των υστέρων για αλλαγές που επηρεάζουν ουσιαστικά τη δυνατότητά της να επισκεφθεί την πατρίδα της.
Ζητούμε την έγκαιρη ενημέρωση των αεροπορικών εταιρειών, των ταξιδιωτικών πρακτορείων, των ταξιδιωτών και των οργανωμένων συλλόγων της ομογένειας για το πρόγραμμα των εργασιών και κάθε μεταβολή που επηρεάζει τις πτήσεις.
Οι Χιώτες του εξωτερικού δεν ζητούν προνόμια. Ζητούν το αυτονόητο: να γνωρίζουν εγκαίρως πώς θα μπορούν να επισκεφθούν την πατρίδα τους.
Η διατήρηση των δεσμών της Χίου με τον απανταχού Χιακό Ελληνισμό αποτελεί σημαντικό κοινωνικό και πολιτιστικό κεφάλαιο, το οποίο οφείλουμε να προστατεύουμε έμπρακτα.
6. Τα αιτήματα της Ένωσης Ομογενών Χίου
Η Ένωση Ομογενών Χίου ζητά από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, την αρμόδια επιβλέπουσα υπηρεσία και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς:
- Την τήρηση του χρονοδιαγράμματος της NOTAM, με προβλεπόμενη ημερομηνία επαναλειτουργίας την 15η Μαρτίου 2027, υπό την προϋπόθεση της ολοκλήρωσης των αναγκαίων εργασιών και της πλήρωσης των απαιτήσεων ασφαλούς λειτουργίας.
- Την άμεση δημοσιοποίηση της πραγματικής προόδου του έργου, των εργασιών που απομένουν και των κινδύνων που ενδέχεται να επηρεάσουν την ολοκλήρωσή του.
- Την εξέταση και εφαρμογή διπλοβαρδιών, τουλάχιστον τεσσάρων επιπλέον ωρών εργασίας ημερησίως και εργασίας τις Κυριακές και τις αργίες, όπου αυτό είναι νόμιμο, τεχνικά εφικτό και ασφαλές.
- Την υποβολή συγκεκριμένου σχεδίου επιτάχυνσης από τον ανάδοχο, με επαρκή συνεργεία, προσωπικό, εξοπλισμό και μετρήσιμα ορόσημα.
- Την επίσημη διευκρίνιση για το ενδεχόμενο καθυστέρησης πέραν της 15ης Μαρτίου 2027, εφόσον ισχύουν οι πληροφορίες που έχουν μεταφερθεί από την πλευρά του αναδόχου, καθώς και για τα μέτρα αντιμετώπισης που προβλέπονται.
- Την πρόβλεψη ή ενεργοποίηση, όπου επιτρέπεται, οικονομικής ρήτρας 10.000 ευρώ για κάθε ημέρα αδικαιολόγητης καθυστέρησης, σύμφωνα με το εφαρμοστέο νομικό και συμβατικό πλαίσιο, και τη δημοσιοποίηση των σχετικών διευκρινίσεων.
- Τη διασφάλιση των επειγουσών αεροδιακομιδών, με συγκεκριμένο επιχειρησιακό σχέδιο και συντονισμό των αρμόδιων υγειονομικών και αεροπορικών φορέων.
- Την έγκαιρη ενημέρωση των αεροπορικών εταιρειών και του επιβατικού κοινού, ώστε να περιοριστούν οι ακυρώσεις, οι πρόσθετες δαπάνες και η ταλαιπωρία των ταξιδιωτών.
- Την τακτική ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας και της οργανωμένης ομογένειας για την πρόοδο των εργασιών, το χρονοδιάγραμμα και κάθε εξέλιξη που επηρεάζει την αεροπορική σύνδεση του νησιού.
- Τη διαφανή λογοδοσία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων και των συμβατικών τους υποχρεώσεων, για την επίβλεψη, την εκτέλεση και την έγκαιρη ολοκλήρωση του έργου.
7. Η Χίος δεν μπορεί να πληρώνει το τίμημα ενός ανεπαρκούς σχεδιασμού
Η αναβάθμιση του Αεροδρομίου Χίου πρέπει να αποτελέσει επένδυση στο μέλλον του νησιού και όχι αιτία παρατεταμένης συγκοινωνιακής απομόνωσης.
Η Πολιτεία οφείλει να αντιμετωπίζει τις ανάγκες των ακριτικών νησιών με την πρόβλεψη, τη διαφάνεια και την υπευθυνότητα που απαιτούν οι ιδιαίτερες συνθήκες τους.
Οι αρμόδιοι φορείς οφείλουν να απαντήσουν με σαφήνεια στα εύλογα ερωτήματα της κοινωνίας, να απαιτήσουν από τον ανάδοχο συγκεκριμένο σχέδιο επιτάχυνσης και να αξιοποιήσουν κάθε νόμιμο μέσο για την τήρηση του χρονοδιαγράμματος.
Η Ένωση Ομογενών Χίου δεν αμφισβητεί την ανάγκη εκτέλεσης του έργου. Ζητά, όμως, να διασφαλιστεί ότι η υλοποίησή του θα γίνει με τρόπο που περιορίζει τις επιπτώσεις στην καθημερινότητα των κατοίκων, στην ασφάλεια των πολιτών, στην οικονομία και στους δεσμούς του νησιού με την ομογένεια.
Δεν αρκεί να κλείσει το αεροδρόμιο. Πρέπει να διασφαλιστεί ότι κάθε ημέρα που παραμένει κλειστό αξιοποιείται στο μέγιστο για την ολοκλήρωση του έργου.
Η Χίος χρειάζεται σύγχρονο αεροδρόμιο, ασφαλείς αεροδιακομιδές, αξιόπιστες συγκοινωνίες και έγκαιρη ενημέρωση. Χρειάζεται, πάνω απ’ όλα, έμπρακτη μέριμνα από την Πολιτεία και λογοδοσία από όσους έχουν την ευθύνη του έργου.
Η Χίος δεν μπορεί να μείνει αποκομμένη. Η ομογένεια δεν μπορεί να μένει στο σκοτάδι. Και κανένας αρμόδιος δεν μπορεί να αποφεύγει τις ευθύνες που του αναλογούν.
Για την Ένωση Ομογενών Χίου
Ο Πρόεδρος,
Παντελής Α. Μπουρνιάς"
