Μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για την Ένωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου και τους χιλιάδες παραγωγούς της γνωστοποίησε το πρωί της Πέμπτης 8 Οκτωβρίου 2026, από το «Ράδιο Αλήθεια» και την εκπομπή «Καλημέρα Χίος», ο βουλευτής Χίου της Ν.Δ., Νότης Μηταράκης, ανακοινώνοντας την κατάθεση σε δημόσια διαβούλευση νομοθετικής διάταξης που αντιμετωπίζει το ζήτημα της φορολόγησης των πλεονασμάτων της Ένωσης, αλλά και τα εμπόδια συμμετοχής της σε εθνικά και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα.
Την εξέλιξη υποδέχθηκε με ιδιαίτερη ικανοποίηση ο πρόεδρος της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου, Γιώργος Τούμπος, ο οποίος, σε τηλεφωνική παρέμβασή του στην ίδια εκπομπή, χαρακτήρισε τη ρύθμιση εξαιρετικά θετική, επισημαίνοντας ότι δίνει λύση σε δύο από τα τέσσερα βασικά προβλήματα που απασχολούν εδώ και χρόνια την Ένωση.
Αναδρομική ισχύς από το 2020
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Νότης Μηταράκης, το πρόβλημα προέκυψε εξαιτίας του ιδιαίτερου νομικού καθεστώτος της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου, η οποία λειτουργεί ως δευτεροβάθμια συνεταιριστική οργάνωση. Η συγκεκριμένη ιδιότητα δημιούργησε ερμηνευτικά ζητήματα ως προς τη φορολογική μεταχείριση των πλεονασμάτων που διανέμονται στους παραγωγούς, με αποτέλεσμα η Ένωση να υποχρεωθεί στην καταβολή σημαντικών ποσών αναδρομικής φορολογίας. Όπως εξήγησε ο βουλευτής Χίου, μετά την ανάδειξη του προβλήματος πραγματοποίησε επαφές με την πολιτική ηγεσία των συναρμόδιων Υπουργείων, ζητώντας νομοθετική παρέμβαση που θα ξεκαθαρίζει οριστικά το καθεστώς λειτουργίας της Ένωσης στα συγκεκριμένα ζητήματα.
Η λύση αποτυπώνεται στο άρθρο 326 νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο τέθηκε ήδη σε δημόσια διαβούλευση. Στη διάταξη προβλέπεται ότι «η Ένωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου, ειδικά για τη διανομή πλεονασμάτων στα μέλη των πρωτοβάθμιων συνεταιρισμών της και για τη συμμετοχή σε χρηματοδοτικά προγράμματα από εθνικούς ή ευρωπαϊκούς πόρους, αντιμετωπίζεται ως πρωτοβάθμιος συνεταιρισμός.»
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η ισχύς της ρύθμισης προβλέπεται να είναι αναδρομική από το 2020, καλύπτοντας τόσο τα προηγούμενα οικονομικά έτη όσο και τη μελλοντική λειτουργία της Ένωσης. Ο κ. Μηταράκης εξέφρασε την εκτίμηση ότι η νομοθετική διαδικασία θα έχει ολοκληρωθεί πριν από τις 11 Νοεμβρίου 2026.
Γιώργος Τούμπος: «Είχαμε πολύ καιρό να ακούσουμε τόσο ευχάριστες ειδήσεις»
Ο πρόεδρος της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου, Γιώργος Τούμπος, πληροφορήθηκε την εξέλιξη κατά τη διάρκεια της εκπομπής, εκφράζοντας την ικανοποίησή του για τη νομοθετική πρωτοβουλία. Όπως ανέφερε, η διοίκηση της Ένωσης είχε περάσει ένα ιδιαίτερα δύσκολο διάστημα, καθώς το ισχύον φορολογικό πλαίσιο και οι σχετικές ερμηνείες δεν άφηναν περιθώρια διαφορετικών χειρισμών. Ο ίδιος αποκάλυψε ότι είχε επικοινωνήσει την προηγούμενη εβδομάδα με αρμόδιο διευθυντή της ΑΑΔΕ, από τον οποίο είχε ενημερωθεί πως βρισκόταν σε εξέλιξη προσπάθεια νομοθετικής διευθέτησης. Παράλληλα, αναγνώρισε την συμβολή του Νότη Μηταράκη, τονίζοντας ότι η πολιτική του παρέμβαση υπήρξε καθοριστική για την προώθηση της ρύθμισης. Ο κ. Τούμπος σημείωσε ότι η θετική αυτή εξέλιξη αποτελεί αποτέλεσμα τόσο της προσπάθειας και της σοβαρής λειτουργίας της Ένωσης όσο και της συνεργασίας με την πολιτεία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα οικονομικά στοιχεία που γνωστοποίησε ο πρόεδρος της Ε.Μ.Χ. Σύμφωνα με τον κ. Τούμπο, η Ένωση έχει ήδη καταβάλει περίπου 2,8 εκατομμύρια ευρώ για φορολογικές υποχρεώσεις που προέκυψαν από την αντιμετώπιση των πλεονασμάτων της. Ειδικότερα, ανέφερε ότι περίπου 2,2 εκατομμύρια ευρώ αφορούσαν προηγούμενες χρήσεις, ενώ επιπλέον 600.000 ευρώ καταβλήθηκαν για τη χρήση του 2025. Τα ποσά αυτά, όπως διευκρίνισε, έχουν εξοφληθεί πλήρως. Η καταβολή τους κρίθηκε αναγκαία στο πλαίσιο του ελέγχου που βρισκόταν σε εξέλιξη από ορκωτούς ελεγκτές, καθώς η διοίκηση όφειλε να συμμορφωθεί με τις φορολογικές υποχρεώσεις που είχαν προκύψει.
Μετά την ψήφιση της νέας διάταξης, η Ένωση προτίθεται να κινήσει τη διαδικασία διεκδίκησης της επιστροφής των χρημάτων από την ΑΑΔΕ, ακολουθώντας τις προβλεπόμενες διοικητικές διαδικασίες. Πρόκειται, συνεπώς, για μια εξέλιξη με σημαντικό οικονομικό αντίκτυπο, αν και η επιστροφή των ήδη καταβληθέντων ποσών δεν είναι αυτόματη και προϋποθέτει την ολοκλήρωση των σχετικών διαδικασιών.
Τι σημαίνει η ρύθμιση για την τσέπη του μαστιχοπαραγωγού
Ο Γιώργος Τούμπος αναφέρθηκε και στο οικονομικό όφελος που συνδέεται με τη διανομή των πλεονασμάτων στους μαστιχοπαραγωγούς. Όπως εξήγησε, το συνολικό πλεόνασμα που πρόκειται να διανεμηθεί για τη φετινή χρονιά ανέρχεται στα 19,6 ευρώ ανά κιλό μαστίχας, ενώ έχει ήδη καταβληθεί μέρος του ποσού. Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης έκανε λόγο για σημαντική πρόσθετη καταβολή ανά κιλό, παρουσιάζοντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τη δική του παραγωγή των 400 κιλών, για την οποία ανέφερε ότι αναμένει επιπλέον περίπου 8.500 ευρώ.Το παράδειγμα αυτό καταδεικνύει, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ένωσης, την μεγάλη οικονομική σημασία που έχει για τους παραγωγούς η δυνατότητα διανομής των πλεονασμάτων χωρίς την επιβάρυνση που είχε δημιουργήσει η φορολογική ερμηνεία. Το τελικό ποσό που αντιστοιχεί σε κάθε μαστιχοπαραγωγό εξαρτάται από την ποσότητα μαστίχας που έχει παραδώσει.
Ανοίγει ο δρόμος για ευρωπαϊκά προγράμματα
Η δεύτερη σημαντική διάσταση της νομοθετικής παρέμβασης αφορά τη δυνατότητα συμμετοχής της Ένωσης σε εθνικά και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα. Μέχρι σήμερα, η ιδιότητά της ως δευτεροβάθμιας συνεταιριστικής οργάνωσης δημιουργούσε ερωτήματα σχετικά με την επιλεξιμότητά της σε προγράμματα που απευθύνονταν σε πρωτοβάθμιους συνεταιρισμούς. Όπως εξήγησε ο Νότης Μηταράκης, παρότι το ζήτημα δεν είχε οδηγήσει απαραίτητα σε αποκλεισμό της Ένωσης, αποτελούσε έναν διαρκή κίνδυνο για την αξιοποίηση χρηματοδοτικών ευκαιριών. Με τη νέα διάταξη επιδιώκεται να αποσαφηνιστεί οριστικά το συγκεκριμένο καθεστώς.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην προτεινόμενη νέα μονάδα καθαρισμού μαστίχας, για την οποία η Ένωση έχει ήδη υποβάλει αίτηση χρηματοδότησης. Ο κ. Μηταράκης χαρακτήρισε το έργο κρίσιμο για το μέλλον της μαστιχοκαλλιέργειας, επισημαίνοντας ότι η παραδοσιακή διαδικασία καθαρισμού απαιτεί μεγάλο αριθμό εργατικών χεριών και σημαντικές ποσότητες νερού. Η αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών θα μπορούσε να μειώσει το κόστος παραγωγής, να περιορίσει την ανάγκη χειρωνακτικής εργασίας και να συμβάλλει στην αύξηση της παραγωγικής δυνατότητας. Ο ίδιος εξέφρασε την ελπίδα να υπάρξει θετική εξέλιξη για τη χρηματοδότηση της μονάδας μέσα στο 2026.
Το ζήτημα μετατροπής σε πρωτοβάθμιο συνεταιρισμό
Η προωθούμενη ρύθμιση επαναφέρει στο προσκήνιο βέβαια και τη συζήτηση για το ενδεχόμενο μετατροπής της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου σε πρωτοβάθμιο συνεταιρισμό. Ο Γιώργος Τούμπος υπενθύμισε ότι ήδη από τον Ιανουάριο του 2015 είχαν τεθεί τέσσερα βασικά ζητήματα που συνδέονταν με τη σημερινή οργανωτική δομή της Ένωσης. Αυτά αφορούσαν τη φορολόγηση των πλεονασμάτων, την πρόσβαση σε κοινοτικά χρηματοδοτικά προγράμματα, την ύπαρξη πρωτοβάθμιων συνεταιρισμών με περιορισμένο αριθμό ενεργών μελών και την αδυναμία αποτελεσματικού ελέγχου της παραγωγής από τους ίδιους τους συνεταιρισμούς. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ε.Μ.Χ., η νέα νομοθετική παρέμβαση αντιμετωπίζει τα δύο πρώτα προβλήματα, αφήνοντας ανοιχτά τα υπόλοιπα ζητήματα που σχετίζονται με την εσωτερική οργάνωση και λειτουργία του συνεταιριστικού συστήματος. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη ελέγχου της παραγωγής και αντιμετώπισης του παράνομου εμπορίου μαστίχας, επισημαίνοντας ότι οι πρωτοβάθμιοι συνεταιρισμοί οφείλουν να γνωρίζουν την πραγματική παραγωγική δραστηριότητα των μελών τους.
Από την πλευρά του, ο Νότης Μηταράκης ξεκαθάρισε ότι οποιαδήποτε απόφαση σχετικά με τη μελλοντική οργανωτική μορφή της Ένωσης ανήκει αποκλειστικά στα μέλη της.
Η νομοθετική ρύθμιση, εφόσον ψηφιστεί, αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό σταθμό για την Ένωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου, καθώς αντιμετωπίζει δύο χρόνια προβλήματα που επηρέαζαν τόσο τα οικονομικά της όσο και τον αναπτυξιακό της σχεδιασμό. Η δυνατότητα διεκδίκησης επιστροφής των φόρων που έχουν ήδη καταβληθεί, η αποσαφήνιση της φορολογικής μεταχείρισης των μελλοντικών πλεονασμάτων και η διασφάλιση της συμμετοχής σε χρηματοδοτικά προγράμματα δημιουργούν νέες προοπτικές για τον συνεταιρισμό – στολίδι όχι μόνο του νησιού αλλά και της χώρας μας. Για τους μαστιχοπαραγωγούς, η σημασία της εξέλιξης είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς συνδέεται άμεσα με το εισόδημά τους και με τη δυνατότητα της Ένωσης να επενδύσει στον εκσυγχρονισμό της παραγωγής. Το επόμενο καθοριστικό βήμα είναι η ψήφιση της διάταξης από τη Βουλή και η εφαρμογή της, ώστε η θετική αυτή νομοθετική πρωτοβουλία να μετατραπεί σε ουσιαστικό οικονομικό αποτέλεσμα για την Ένωση και τους παραγωγούς της Χίου.
