Εκδήλωση για τους φονικούς σεισμούς του 1881

Δείτε τις Φωτογραφίες
Πέμ, 22/03/2018 - 05:34
Η κεντρική ομιλήτρια Αθηνά Ζαχαρού - Λουτράρη

Μία εκδήλωση αφιερωμένη στη μνήμη των σεισμών του 1881 στη Χίο πραγματοποιήθηκε  το απόγευμα της Τετάρτης 21 Μαρτίου 2018 στο αναγνωστήριο της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκς Χίου Κοραής σε συνδιοργάνωση της Βιβλιοθήκης με την Περιηγητική Λέσχη Χίου.

Η γνωστή φιλόλογος και συγγραφέας Αθηνά Ζαχαρού Λουτράρη, έκανε εκτενή και πολύ ζωντανή αναφορά στα γεγονότα του φονικού εκείνου σεισμού, μέσα από γραπτές πηγές της εποχής που διασώθηκαν. Στην ομιλία της πρόσθεσε κι άλλη τόση ζωντάνια η προβολή διαφανειών του Περικλή Παπαχατζιδάκη, που απαθανάτισε σημεία και  ανθρώπους που πλήγησαν τότε από τον καταστροφικό σεισμό. Το αρχείο των διαφανειών αυτών παραχωρήθηκε στη Βιβλιοθήκη του Κοραή από την Περιηγητική Λέσχη Χίου, στην οποία το είχε προσφέρει ο ίδιος ο φωτογράφος Περικλής Παπαχατζιδάκης, που απαθανάτισε πολλά και ποικίλης φύσεως σημαντικά γεγονότα της εποχής του.

                 Την εκδήλωση προλόγισαν, ο εκπρόσωπος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Χίου Ψαρών και Οινουσσών Γιάννης Χονδρέλης, που τόνισε ότι ο Μητροπολίτης κ.Μάρκος και η Ιερά Μητρόπολη Χίου συγχαίρουν τους διοργανώτες και την ομιλήτρια για την πρωτοβουλία και την πραγματοποίηση αυτης της εκδήλωσης που αφορά αυτό το τόσο αξιοσημείωτο και σοβαρό ιστορικό γεγονός, η Πένυ Τασσοπούλου Πρόεδρος της Περιηγητικής Λέσχης Χίου, που είπε ότι η Περιηγητική Λέσχη Χίου με χαρά παραχώρησε το αρχείο του Περικλή Παπαχατζιδάκη στην Βιβλιοθήκη Κοράη, όπως έχει κάνει και στο παρελθόν με άλλα ιστορικά κειμήλια και στοιχεία για την ανάδειξή τους στο πλατύ κοινό, αλλά και για την ασφάλεια των ιδίων των κειμηλίων και τέλος η Προϊσταμένη της Βιβλιοθήκης Άννα Χαζίρη είπε μεταξύ άλλων ότι η Δημόσια Κεντρική Ιστορική Βιβλιοθήκη Χίου ''Κοραής'' χαίρεται που τιμά με αυτή την εκδήλωση τους χιλιάδες νεκρούς των φονικών σεισμών της Χίου του 1881, κατά τους οποίους έχασαν τη ζωή τους πάνω από τέσσερις χιλιάδες άνθρωποι, εφτά χιλιάδες τραυματίστηκαν και μετατράπηκαν σε απέραντα ερείπια η πόλη της Χίου και πολλά νότια χωριά του νησιού.

                 Η ομιλία της κ.Λουτάρη που ακολούθησε ήταν βασισμένη σε μαρτυρίες της εποχής, στις φωτογραφίες του Λευκώματος των σεισμών του 1881 που υπάρχει στη Βιβλιοθήκη και σε χειρόγραφα σχετικά με τους σεισμούς που βρέθηκαν στη συλλογή εγγράφων του Κωνσταντίνου Κανελλάκη. Παρουσιάστηκαν διαφάνειες του Περικλή Παπαχατζιδάκη από το Λεύκωμα των σεισμών του 1881 με τις φωτογραφίες των αδελφών Καστάνια και παρουσιάστηκε έκθεση του αυθεντικού Λευκώματος της Βιβλιοθήκης, μαγνητοταινιών του Φιλίππου Αργέντη, όπου περιλαμβάνοται και μαρτυρίες επιζώντων, που κάποιες από αυτές ακούστηκαν κιόλας κατά την προβολή των φωτογραφιών. Με τη φωνή της Αθηνάς Ζαχαρού Λουτράρη οι παριστάμενοι πήραν μια καλή γεύση από περιγραφές ανθρώπων, που έζησαν τα τραγικά γεγονότα του σεισμού της Χίου του 1881. Οι μαρτυρίες αυτές είναι  από την έκθεση χειρογράφων της πρόσφατης έκδοσης του έργου του Κ. Κανελλάκη.

                    Κάτω από τον γενικό τίτλο της εκδήλωσης που ήταν ''Μνήμη σεισμών 1881'' υπήρχε και ένας υπότιτλος ''Άνθρωποι στα ερείπια'' και ακριβώς αυτό ήταν εκείνο που φάνηκε μέσα από τις φωτογραφίες, τα ηχητικά ντοκουμέντα και την παρούσιαση που πραγματοποίησε με την εύστοχη ομιλία της η Αθηνά Ζαχαρού Λουτράρη.

                     Ακούστηκε σε μαγνητοταινία μια ηλικιωμένη γυναίκα, που ήταν κοριτσάκι τότε, να διηγείται πως βρήκε μέσα στα ερείπια τη νεκρή αδερφή της ύστερα από τρία χρόνια που την έψαχνε και πως η μητέρα της τρελάθηκε ύστερα από τα φοβερά αυτά γεγονότα. 'Η άλλη περίπτωση όπου δύο αδελφές εγλωβισμένες μέσα στα ερείπια συνομιλούσαν επί μέρες, χωρίς να μπορούν να δουν η μία την άλλη, μέχρι που η μία από τις δύο ξεψύχησε και ενώ η επιζήσασα την καλούσε, εκείνη δεν απαντούσε πια. Από μαρτυρίες γιατρών, που συνέτρεξαν τα τραγικά περιστατικά του σεισμού, αναφέρθηκε μεταξύ άλλων η περίπτωση μιας μητέρας, που τέσσερα παιδιά της έχασαν τη ζωή τους στο σεισμό και προσήγαγε το πέμπτο,  ένα μικρό κορίτσι με κατεστραμένη κνήμη για ιατρική περίθαλψη, επισημαίνεται από το ιατρικό προσωπικό πόσο σπαρακτικά κραύγαζαν και οι δύο μάνα και κόρη όταν κατάλαβαν ότι θα της κόψουν το πόδι. Αναφέρθηκε επίσης η περίπτωση νηπίου, που ανασύρθηκε από τα ερείπια ύστερα από έξι ημέρες, που έμεινε κάτω από αυτά, και ότι όταν το παιδί προσήχθη στο ιατρικό κέντρο ήταν καλά και αμέσως έφαγε με όρεξη ''ξηρόν άρτον''.

                      Τα περιστατικά δεν έχουν τέλος, αυτό που επεσήμανε στο τέλος της ομιλίας της η  Αθηνά Ζαχαρού Λουτράρη και που αξίζει να το κρατήσουμε και να το θυμόμαστε είναι ότι η εξίσωσης ήταν καθόλικη. Κανεναν δεν έσωσε ούτε η κοινωνική του θέση ούτε η καλή οικονομική του κατάσταση. Αναφέρθηκε η περίπτωση μιας πλουσιώτατης χήρας που κραύγαζε κάτω από τα ερείπια ''σώστε με σας παρακαλώ θα σας ανταμείψω πλουσιοπάροχα'' όλοι την την άκουγαν όμως κανείς δυστυχώς δεν μπορούσε να την βοηθήσει. Όπως αναφέρουν γραπτά κείμενα της εποχής, μάλον οι φτωχοί άνθρωποι που ζούσαν μεσα στους δρόμους ήταν οι πιο τυχεροί από ολους γιατί είχαν όλα τους τα υπάρχοντα επάνω τους.

                       Όμως κι ο πλούτος είναι μία συμπυκνωμένη δύναμη και μπορεί να βοηθήσει πολύ σε επείγουσες και κρίσιμες καταστάσεις και εκεί αξίζει να δίνεται προς στήριξη των ανθρώπων. Πρώτος στη λίστα γα την οικονομική στήριξη των πληγέντων και την αντιμετώπιση της κατάστασης αναφέρεται σε σχετικό έγγραφο της εποχής ο Βασιλέας και αμέσως μετά ο Ανδρέας Συγγρός, που συνέδραμε στην αποκατάσταση της καταστροφής με ένα πραγματικά τεράστιο χρηματικό ποσό.

                        Εφημερίδες της εποχής έγραψαν τελικά σχολιάζοντας το καθολικό της καταστροφής και την αδυναμία του ανθρώπου να την αποφύγει το "γεννηθήτω το θέλημα Σου''

                        Ας μείνουμε στη ρήση του Σοφοκλή ''πολλά σημαντικά απο τα ανθρώπινα ουδέν αξιοθαύμαστο'' κατέληξε η Αθηνά Λουτράρη, κλείνοντας με έναν αισιόδοξο στίχο του Διονύσιου Σολωμού και με αφορμή την παγκόσμια ημέρα ποίησης ''Το χάσμα που άνοιξε ο σεισμός ευθύς εγέμισε άνθη''    

                  

Εκδήλωση για τους σεισμούς του 1881
Εκδήλωση για τους σεισμούς του 1881
Εκδήλωση για τους σεισμούς του 1881

Σχετικά Άρθρα