Ο μωβ ανθρωπισμός στην ποίηση του Κώστα Μαρδά

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ, ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ «ΜΕΛΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΟΙΗΣΗ»
Παρ, 07/11/2025 - 13:08

Χαρακτηριστικό του κάθε γνήσιου καλλιτέχνη είναι ότι σ’ όλη του την εργασία και σ’ όλη του την καλλιτεχνική παραγωγή τον απασχολεί ένα και μοναδικό θέμα. Αυτό τον παιδεύει, μ’ αυτό ασχολείται και γι’ αυτό γράφει σε διάφορες εκδοχές και παραλλαγές. Ο καθηγητής Γ. Σαββίδης έγραψε για τον Καβάφη λ.χ. ότι "Η ποίηση του Καβάφη είναι ένα μπριλάντι με 153 συν μία έδρες". Τηρουμένων των αναλογιών μπορεί κανείς να υποστηρίξει, χωρίς να κάνει λάθος, το ίδιο για κάθε γνήσιο και καθαρό καλλιτέχνη. Υπό αυτήν την οπτική το ίδιο μπορεί να ειπωθεί και για τον ποιητή Κώστα Μαρδά. Ο αναγνώστης του Μαρδά χωρίς μεγάλη δυσκολία μπορεί να εντοπίσει και να διαπιστώσει, ότι στο κέντρο της ποίησή του βρίσκεται ο άνθρωπος. Ο άνθρωπος με την οντολογική, τη θρησκευτική, την κοινωνική την πολιτική και λοιπές υποστάσεις του.

Οι ιδέες-πυρήνες του ποιητή κάποτε ελευθερώνουν στοιχειώδη σωματίδιά τους, συμπλέκονται με άλλα συγγενή ή μη στοιχεία σε άλλα περιβάλλοντα, αναπνέουν σ’ έναν διαφορετικό ποιητικό αέρα και δημιουργούν ένα διαφορετικό στη θέαση και τη λειτουργία σύμπαν. Παραθέτω δυο-τρία ενδεικτικά ασχολίαστα παραδείγματα που μπορούν να απασχολήσουν μελλοντικούς μελετητές του έργου του Μαρδά από τους τίτλους των Συλλογών του και των ποιημάτων τους:

Την πρώτη του Συλλογή ("Αθήνα με Θολό Ποτάμι") ο Μαρδάς τη χωρίζει σε τρία Μέρη. Το Πρώτο Μέρος που περιλαμβάνει ποιήματα της περιόδου 1977-2002 έχει για τίτλο "Κυριακές Μωβ". Εκεί βρίσκεται και το ποίημα με τίτλο "Μωβ".

 

                             Έρχεται πάλι Κυριακή

                             βουβή και βλεφαρούσα.

                             Φορώντας μοβ απόγευμα

                             και παιδικές φωνούλες…

 

Το "μωβ" συνεχίζει να χρωματίζει την ποίησή του μέχρι την τελευταία του Συλλογή, η οποία φέρει τον τίτλο "Χώμα Ελευθερίας Μωβ". Σ’ αυτήν την τελευταία Συλλογή ο αναγνώστης διαβάζει το ποίημα "Απολείποντας Ανάσταση Μωβ".

 

                             Μια μέρα θα συγκεντρωθούν

                             Όλοι οι πεθαμένοι

                                                …

                             Αν είναι να κυκλοφορούν

                             Μέσα στα μωβ των Κυριακών

 

Τον τίτλο της ποιητικής Συλλογής "Και τι είν’ ωρέ ο θάνατος μπρος στην ασυμμετρία" (Εκδόσεις Καμπύλη, 2001) τον έδωσε το ακροτελεύτιο ποίημα της Συλλογής "Αθήνα με Θολό Ποτάμι" το οποίο και τυπογραφικά σηματοδοτεί τη συνέχεια της παρουσίας του ποιητή.

Το δεύτερο μέρος της πρώτης ποιητικής Συλλογής φέρει τον τίτλο "Ατομική Θεολογία" και περιλαμβάνει ποιήματα από το 2002 έως το 2007. Εκεί διαβάζω το ποίημα "Σωματοδομή".

 

…Κι η μνήμη λούζεται

Δίχως μύες

Δίχως πόνο.

Και χωρίς θεούς.

Γυμνή θεολογία.

 

Ο τελευταίος στίχος του ποιήματος αυτού έδωσε τον τίτλο ολόκληρης Συλλογής ("Γυμνή Θεολογία" Εκδ. Βακχικόν, 2016).

         

Κι ένα παράδειγμα εκτός των τίτλων, που αφορά το βασικό υλικό της ποίησης, αφού η ποίηση γράφεται με λέξεις. Στην πρώτη του Συλλογή ο Μαρδάς τις αναζητά παντού:

 

                                      ΛΕΞΕΙΣ

……

                             Λέξεις ζητώ.

                             Να φέγγουν

                             Να σκοτώνουν

                             Να τρέχουν ως τ’ αστέρια.

                                      ……

                              

Και στην τελευταία του Συλλογή ("Χώμα Ελευθερίας Μωβ") αφήνει μια λέξη να ξεφύγει από το "έρκος των οδόντων" ενός μαθητή της Έκτης Δημοτικού

                                     

Η ΑΣΥΓΚΡΑΤΗΤΗ ΛΕΞΗ

                                                          ……

                             Αλλά ουδείς την άκουσε απ’ τη χαρά του...

 

Δεν έχω μετρήσει πόσοι ακόμα πυρήνες δημιουργούν ποιητικά σύμπαντα ή πόσες έδρες στραφταλίζουν στο μπριλάντι της Work in progress του Μαρδά για την υπόσταση του ανθρώπου. Αλλά… είμαι σίγουρος ότι ο μελλοντικός μελετητής θα σκοντάψει εμπρός σε θεούς και Καζαντζίδη.

Μενδετίτσα Φθιώτιδας, Νοέμβρης 2025

 

(ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΑΛΗΘΕΙΑΣ: Το χρώμα Μωβ στην αρχαιότητα συμβόλιζε την αυτοκρατορική αίγλη. Στην εκκλησιαστική ζωή παραπέμπει στην στο πένθος. Και στην σύγχρονη αντίληψη αναφέρεται στα ανθρώπινα κινήματα της διαφορετικότητας.)

 

 

 

Σχετικά Άρθρα