Χωρίς κανένα ιδιαίτερο πρόλογο, δημοσιεύουμε την παρακάτω κραυγή διαμαρτυρίας του Ωδείου Αιγέας και στην ουσία δύο καλλιτεχνών συμπατριωτών μας με ήθος και προσφορά, που έχουν μεγαλώσει γενιές μουσικών, με ότι σημαίνει αυτό, στο νησί μας.
ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΩΔΕΙΟΥ ΑΙΓΕΑΣ Για τον Πολιτισμό και τη Διαφάνεια στη Χίο
ΠΡΟΣ Τον Δήμαρχο Χίου
Τα Μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου
Την Αντιδημαρχία Πολιτισμού και τις αρμόδιες υπηρεσίες του Δήμου Χίου
Τα Τοπικά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης
Κοινοποίηση: Προς τους πολίτες της Χίου.
Με την παρούσα ανοιχτή επιστολή αισθανόμαστε την ανάγκη να εκφράσουμε τον έντονο προβληματισμό και την απογοήτευσή μας για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται διαχρονικά οι πολιτιστικές προτάσεις που καταθέτουμε προς τον Δήμο Χίου. Εδώ και σαράντα χρόνια υπηρετούμε αδιάκοπα τον πολιτισμό της Χίου μέσα από το Ωδείο Αιγέας. Στα χρόνια αυτά δεν περιοριστήκαμε στη μουσική εκπαίδευση. Δημιουργήσαμε μεγάλες μουσικές παραγωγές, συνεργαστήκαμε με καταξιωμένους μουσικούς, τραγουδιστές, χορωδούς και δημιουργούς από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό και αποδείξαμε έμπρακτα ότι η Χίος μπορεί να φιλοξενεί πολιτιστικές εκδηλώσεις υψηλού επιπέδου, αντάξιες της ιστορίας και της πολιτιστικής της παράδοσης.
Σήμερα, με αφορμή τη συμπλήρωση σαράντα χρόνων συνεχούς παρουσίας και προσφοράς, προχωρούμε και σε ένα ακόμη σημαντικό βήμα: στην ίδρυση του μη κερδοσκοπικού Πολιτιστικού Συλλόγου Αποφοίτων και Φίλων Ωδείου Αιγέας. Σκοπός του είναι να ενώσει αποφοίτους, φίλους του Ωδείου και ανθρώπους του πολιτισμού, ώστε να συμβάλει ακόμη πιο ενεργά στην πολιτιστική ανάπτυξη της Χίου μέσα από συναυλίες, εκπαιδευτικές δράσεις, αφιερώματα, εκδόσεις, κοινωνικές και φιλανθρωπικές πρωτοβουλίες. Θα περίμενε, λοιπόν, κανείς ότι ένας αναγνωρισμένος εκπαιδευτικός και πολιτιστικός φορέας, που συμπληρώνει σαράντα χρόνια αδιάλειπτης λειτουργίας και προσφοράς στον τόπο, θα αποτελούσε για τον Δήμο Χίου έναν φυσικό συνεργάτη.
Δυστυχώς, η πραγματικότητα που βιώνουμε είναι τελείως διαφορετική. Τα τελευταία δυόμισι χρόνια καταθέσαμε πολλές ολοκληρωμένες προτάσεις για συναυλίες και πολιτιστικές δράσεις, μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, προσωπικών συναντήσεων και συνεχούς επικοινωνίας με τους αρμόδιους. Οι περισσότερες από αυτές δεν έλαβαν ποτέ καμία απάντηση. Όσες τελικά πραγματοποιήθηκαν, υλοποιήθηκαν χωρίς καμία οικονομική στήριξη από τον Δήμο Χίου, πέρα από την παροχή της αιγίδας του. Αξίζει επίσης να διευκρινιστεί ότι, όπου παραχωρήθηκαν δημοτικοί χώροι για την πραγματοποίηση των εκδηλώσεων, η παραχώρηση δεν έγινε προς το Ωδείο Αιγέας, αλλά προς τους κατά περίπτωση συλλόγους και φορείς με τους οποίους συνεργαστήκαμε για τη συνδιοργάνωσή τους.
Οι εκδηλώσεις αυτές είχαν ξεκάθαρο πολιτιστικό και, σε αρκετές περιπτώσεις, φιλανθρωπικό χαρακτήρα, με μοναδικό στόχο την προσφορά στην τοπική κοινωνία. Όλο το οικονομικό βάρος ανέλαβαν οι ίδιοι οι συντελεστές — μουσικοί, τεχνικοί, σκηνοθέτες και συνεργάτες — προσφέροντας ουσιαστικά εθελοντικά την εργασία, τον χρόνο και την τέχνη τους. Η απάντηση που λαμβάναμε ήταν πάντοτε η ίδια: «Δεν υπάρχουν χρήματα». Την ίδια όμως χρονική περίοδο, μέσα από επίσημες συνεντεύξεις Τύπου και δημόσιες ανακοινώσεις της Δημοτικής Αρχής, πληροφορούμασταν ότι εγκρίνονταν δαπάνες πολλών χιλιάδων ευρώ για τη διοργάνωση άλλων συναυλιών και πολιτιστικών εκδηλώσεων.
Δεν αμφισβητούμε το δικαίωμα του Δήμου να στηρίζει πολιτιστικές δράσεις. Αυτό όμως που εύλογα αναρωτιόμαστε είναι με ποια αντικειμενικά και διαφανή κριτήρια κρίθηκε ότι για τις δικές μας ολοκληρωμένες προτάσεις «δεν υπήρχαν χρήματα», ενώ για άλλες εκδηλώσεις υπήρχαν διαθέσιμοι πόροι. Πως επιλέγεται ποιες προτάσεις αξίζουν οικονομικής στήριξης και ποιες απορρίπτονται ή αγνοούνται χωρίς καμία αιτιολόγηση. Το ερώτημα αυτό γίνεται ακόμη πιο εύλογο όταν οι προτάσεις που καταθέτουμε βασίζονται σε αποδεδειγμένη εμπειρία, σε πολυετή προσφορά και σε παραγωγές που έχουν ήδη δικαιωθεί από την καθολική αποδοχή του κοινού. Τα παρακάτω παραδείγματα αποτελούν μόνο ένα μικρό μέρος της καλλιτεχνικής μας δραστηριότητας των δύο τελευταίων ετών:
• «100 Χρόνια Μίμης Πλέσσας – Ένας Αιώνας Τραγούδια» Μια μεγάλη συναυλία, η οποία γέμισε ασφυκτικά το θέατρο Καστρομηνά και άφησε εξαιρετικές εντυπώσεις. Μέρος των εσόδων διατέθηκε στη ΛΕΦΕΔ, ως ελάχιστη αναγνώριση της προσφοράς της κατά τη μεγάλη πυρκαγιά του 2025. Στη συνέχεια προτείναμε στον Δήμο Χίου να επαναληφθεί η συναυλία με καθαρά φιλανθρωπικό σκοπό, ώστε να συγκεντρωθούν χρήματα για την ενίσχυση των πυρόπληκτων κατοίκων της Αμανής. Όλοι οι μουσικοί, οι τραγουδιστές, οι χορωδοί και οι τεχνικοί αποδέχθηκαν να συμμετάσχουν αφιλοκερδώς. Το μόνο που ζητήσαμε από τον Δήμο ήταν να καλύψει τα έξοδα μετακίνησης τεσσάρων καλλιτεχνών που κατοικούν εκτός Χίου. Η πρόταση αυτή δεν προχώρησε ποτέ.
• «Επιτάφιος – Μέρα Μαγιού» Η μουσικοποιητική παράσταση που παρουσιάστηκε το 2024 και επαναλήφθηκε το 2025 σε συνεργασία με τον Σύλλογο Φιλολόγων Χίου, απέσπασε εξαιρετικές κριτικές και συγκίνησε βαθιά το κοινό. •
«Τι είναι αυτό που το λένε αγάπη» Το αφιέρωμα στα 100 χρόνια του Ελληνικού Ελαφρού Τραγουδιού, πραγματοποιήθηκε αποκλειστικά για φιλανθρωπικό σκοπό. Όλα τα έσοδα διατέθηκαν για τη στήριξη μιας εικοσάχρονης συμπολίτισσάς μας που αντιμετωπίζει σοβαρότατο πρόβλημα υγείας
Κάθε μία από αυτές τις παραγωγές γνώρισε μεγάλη επιτυχία και απέδειξε ότι όταν υπάρχει όραμα, σωστή οργάνωση και αγάπη για τον πολιτισμό, οι Χιώτες ανταποκρίνονται και στηρίζουν έμπρακτα ποιοτικές πολιτιστικές πρωτοβουλίες. Ιδιαίτερη απορία μάς προκαλεί και η στάση του Δήμου απέναντι στο Ωδείο Αιγέας. Κάθε φορά που οι προτάσεις μας κατατίθεντο μέσω του Ωδείου, μας γνωστοποιούνταν ότι ο Δήμος δεν συνεργάζεται με επιχειρήσεις, καθώς μια τέτοια συνεργασία θα μπορούσε να θεωρηθεί διαφήμιση ιδιωτικού φορέα. Για τον λόγο αυτό, μάλιστα, μας ζητήθηκε ακόμη και η αφαίρεση του λογοτύπου του Ωδείου μας από το διαφημιστικό υλικό.
Με κάθε σεβασμό, δυσκολευόμαστε να αποδεχθούμε αυτή τη λογική και η συγκεκριμένη αιτιολόγηση δημιουργεί εύλογα ερωτήματα, καθώς από δημόσια διαθέσιμα στοιχεία, μεταξύ άλλων και μέσα από τη «Διαύγεια», προκύπτει ότι ο Δήμος Χίου έχει προχωρήσει και σε άλλες συνεργασίες με ιδιωτικές επιχειρήσεις ή επαγγελματίες για τη διοργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων και συναυλιών. Το Ωδείο Αιγέας δεν είναι απλώς μία ιδιωτική επιχείρηση. Είναι ένας αναγνωρισμένος από το ελληνικό κράτος εκπαιδευτικός και πολιτιστικός φορέας, με σαράντα χρόνια αδιάλειπτης προσφοράς στη μουσική παιδεία της Χίου. Χιλιάδες μαθητές έχουν περάσει από τις αίθουσές του, πολλοί από αυτούς ακολούθησαν επαγγελματική πορεία στη μουσική, ενώ δεκάδες πολιτιστικές παραγωγές έχουν πραγματοποιηθεί με πρωτοβουλία του, εμπλουτίζοντας ουσιαστικά την πολιτιστική ζωή του τόπου. Σε πολλούς Δήμους της Ελλάδας, τα αναγνωρισμένα ωδεία αποτελούν σταθερούς συνεργάτες της τοπικής αυτοδιοίκησης για συναυλίες, εκπαιδευτικές δράσεις και πολιτιστικές εκδηλώσεις. Δεν αντιμετωπίζονται ως επιχειρήσεις προς αποκλεισμό, αλλά ως πολύτιμοι πολιτιστικοί φορείς.
Δεν θέλουμε προνομιακή μεταχείριση ούτε ζητούμε να εγκρίνονται όλες οι προτάσεις μας. Θέλουμε ο Δήμος να αξιολογεί όλες τις πολιτιστικές προτάσεις με αντικειμενικά, διαφανή και ίσα κριτήρια, να υπάρχει ουσιαστικός διάλογος με τους δημιουργούς και να παρέχονται σαφείς απαντήσεις που αφορούν το πολιτιστικό συμφέρον της Χίου. Ο πολιτισμός δεν μπορεί να λειτουργεί με σιωπή ή αδιαφορία. Οφείλει να στηρίζεται στη διαφάνεια, στην αξιοκρατία, στη λογοδοσία και στον σεβασμό προς όλους όσοι αποδεδειγμένα εργάζονται επί δεκαετίες για την πολιτιστική ανάπτυξη του τόπου. Η επιστολή αυτή δεν αφορά μόνο το Ωδείο Αιγέας ούτε μόνο τους ανθρώπους που την υπογράφουν. Αφορά κάθε δημιουργό, κάθε πολιτιστικό φορέα και κάθε ενεργό πολίτη που πιστεύει ότι η πολιτιστική πολιτική ενός Δήμου πρέπει να διέπεται από διαφάνεια, αξιοκρατία, ίσες ευκαιρίες και σεβασμό προς όσους προσφέρουν στον τόπο τους.
Χωρίς διάθεση για αντιπαράθεση αναμένουμε από τον Δήμο Χίου μία δημόσια, σαφή και τεκμηριωμένη απάντηση στα ζητήματα που θέτουμε, γιατί πιστεύουμε ότι ο δημόσιος διάλογος γύρω από τον πολιτισμό πρέπει να χαρακτηρίζεται από διαφάνεια, σεβασμό και λογοδοσία.
Με εκτίμηση, Μαρία Καλαγκιά Διευθύντρια του Ωδείου Αιγέας Αντιπρόεδρος του υπό ίδρυση Πολιτιστικού Συλλόγου Αποφοίτων & Φίλων του Ωδείου Αιγέας
Γιώργος Μισετζής Ιδρυτής του Ωδείου Αιγέας Πρόεδρος του υπό ίδρυση Πολιτιστικού Συλλόγου Αποφοίτων & Φίλων του Ωδείου Αιγέας
