Θησαυροί στα σεντούκια της Χίου

Σάβ, 13/08/2022 - 06:44

Αυτή η έκθεση δεν έχει εισαγωγικά κείµενα να προετοιµάζουν τον επισκέπτη. Οδηγός της είναι η λογοτεχνία. Αποσπάσµατα από εµβληµατικά κείµενα, όπως το µυθιστόρηµα «Στου Χατζηφράγκου» του Κοσµά Πολίτη, εµπνευσµένο από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Αλλά και κομμάτια από κείμενα των Ηλία Βενέζη, Στράτη Μυριβήλη, Διδούς Σωτηρίου. Επιπλέον, μαρτυρίες ανθρώπων που βίωσαν την τραγωδία, τον ξεριζωμό, το ταξίδι στην Ελλάδα, την προσαρμογή.

Συγκινητική είναι η νέα περιοδική έκθεση με τίτλο «Απέναντι» του Μουσείου Μαστίχας Χίου του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς, που βρίσκεται στα Μαστιχοχώρια, νοτίως του νησιού. Αναμοχλεύει αναμνήσεις και συναισθήματα. Μάρτυρας τα σχόλια στο βιβλίο επισκεπτών και οι αριθμοί: σε 14 ημέρες που άνοιξε στο κοινό, είχε 5.000 και πλέον επισκέπτες, από του οποίους οι 910 είναι ξένοι. Κάποιοι από απέναντι…

Ενα αστικό νυφικό, προικιά όπως δύο αδελφών, της Κυριακής και της Κατίγκως, που έφεραν μεσοφόρια και λευκά πουκάμισα, κεντημένα με το μονόγραμμά τους, το Κ, όμως δεν παντρεύτηκαν ποτέ. Γράμματα από το μέτωπο, χειροποίητα τάματα, μαθητικά τετράδια, το κλειδί της εξώθυρας ενός σπιτιού, μια λατέρνα, δελτία ταυτότητας, όπως του Δημήτρη Σμυρνιούδη ο οποίος μετέφερε τα αρχεία των Ελληνικών Ταχυδρομείων Σμύρνης στη Χίο.

Ο όμορφος ξυλόγλυπτος Επιτάφιος του Ι. Ν. Αγίας Παρασκευής Κρήνης έφτασε με καΐκι από το Τσεσμέ. Και το ομοίωμα ενός καραβιού που βλέπει το κοινό, είναι ολόιδιο με εκείνο που κουβαλούσαν τα παιδιά στην απέναντι πλευρά όταν έλεγαν τα κάλαντα. Οσο για τη ραπτομηχανή που ξέβρασε η θάλασσα στην παραλία Βροντάδο, στον προσφυγικό καταυλισμό Δασκαλόπετρας, έχει και αυτή τη δική της ιστορία.

Είναι όμως εκείνες οι φωτογραφίες σε φυσικό μέγεθος των προσφύγων που καταφθάνουν στο παλιό λιμάνι της Χίου με τους μπόγους στα χέρια και την απόγνωση στο βλέμμα, που όταν περιηγείται δίπλα τους ο επισκέπτης, νιώθει να μοιράζεται τον πόνο μαζί τους.

Πέντε ενότητες με τη ζωή των προσφύγων πριν, κατά τη διάρκεια της τραγωδίας και μετά, με αντικείμενα και ιερά κειμήλια που πρόσφεραν τα προσφυγικά σωματεία της Χίου, τοπικοί φορείς, ιδιώτες συλλέκτες. Είναι ένας από τους λόγους που συγκινεί τόσο αυτή η έκθεση: είναι γεμάτη αλήθειες και βιώματα. Τελεί υπό την αιγίδα του ΥΠΠΟΑ και της Ομοσπονδίας Προσφυγικών Σωματείων Ελλάδος και αποκαλύπτει το προσφυγικό στοιχείο στη Χίο και όσα μπόλιασε στην τοπική ιστορία.

Γιώτα Συκκά, Καθημερινή

Σχετικά Άρθρα