Χίος, Δευτέρα 20 Ιανουαρίου

Ο Θεός… ήλιος δια στόματος Μανώλη Γεωργούλη

Δείτε το ΒίντεοΔείτε τις Φωτογραφίες
Κυρ, 25/08/2019 - 10:20

Ένας Ηλιακός Φυσικός, ένας καθηγητής που κοσμεί την επιστήμη του και τιμά το νησί μας σε διεθνές επίπεδο, ο Μανώλης Γεωργούλης, είχε τη δυνατότητα το βράδυ του Σαββάτου 24/8/19, στους φιλόξενους χώρους του Μουσείου Μαστίχας, καλεσμένος του Συλλόγου Αστρονομίας Χίου, να αναλύσει με απλό και κατανοητό τρόπο την πολύπλοκη όντως επιστήμη του, αφού αυτή ούτε λίγο ούτε πολύ σχετίζεται με ένα… Θεό, τον Ήλιο.

Ίσως ο επίλογος του Καθηγητή, που με εκατοντάδες άλλους συναδέλφους του σε όλο τον κόσμο ψάχνουν τα… μυστικά του Ήλιου, με ό,τι πιο σύγχρονο διαθέτει σήμερα η επιστήμη σε διεθνές επίπεδο, να τα είπε όλα, με μια ρήση των αρχαίων προγόνων μας, που βλέποντας τον Ήλιο μόνο με τα μάτια και μάλλον με επιφύλαξη ότι είναι… Θεός, απεφάνθησαν πριν 2.500 χρόνια ότι αυτός κάθε μέρα είναι… νέος.

Σε αυτό καταλήγουν σήμερα οι Ηλιακοί αλλά και όχι μόνο φυσικοί όλου του κόσμου μελετώντας το ηλιακό σώμα, χωρίς το οποίο απλούστατα δεν θα υπήρχε ζωή.

Ο Μ. Γεωργούλης με απλό τρόπο και λόγο και τη χρήση διαφανειών εξήγησε τη λειτουργία του Ήλιου σε σχέση με τη ζωή μας αλλά και με τις διαστημικές έρευνες και αποστολές, τις προσπάθειες που γίνονται για την παρατήρησή του, τη συμπεριφορά του που επηρεάζει όλο το πλανητικό μας σύστημα, τη σχέση του με τη μαγνητική δραστηριότητα, την ακτινοβολία του και τις εκρήξεις του, τέλος την αναγκαιότητα πρόγνωσης του διαστημικού καιρού, στοιχείο απαραίτητο και για τη ζωή μας στη γη και την εξερεύνηση του διαστήματος, που ο Μ. Γεωργούλης την βλέπει να γίνεται στο μέλλον μάλλον από ρομπότ παρά από ανθρώπους, που θεωρούνται ως ον το πλέον ευάλωτο και αδύναμο.

Για παράδειγμα, είπε ο Μ. Γεωργούλης, επειδή γιορτάσαμε πρόσφατα τα 50 χρόνια από την ημέρα που ανθρώπινο πόδι πάτησε πάνω στο φεγγάρι, αυτό έγινε από… τύχη.

Αν η αποστολή γινόταν 15 μέρες πριν, λόγω των ηλιακών εκρήξεων, που τότε δεν μπορούσαν να προβλεφθούν, κάτι που κάνει σήμερα η διαστημική πρόγνωση καιρού, η ακτινοβολία θα ήταν τόσο δυνατή, που μόλις θα έβγαιναν οι αστροναύτες από το διαστημόπλοιο, θα διαπερνούσε τις στολές τους, θα πέθαιναν ακαριαία σε… ζωντανή μετάδοση και το κυριότερο χωρίς να ξέρουμε γιατί.

Φαντάζεστε, συμπλήρωσε ο Μ. Γεωργούλης, τι παραφιλολογία θα αναπτυσσόταν και αν θα τολμούσε κανείς να μιλήσει ξανά για διαστημική αποστολή;

Περισσότερα, που δεν μπορούν να αποδοθούν σε ένα άρθρο παρακολουθήστε τα από την ομιλία του Μ. Γεωργούλη, που θα μεταδοθεί προσεχώς στην ΑΛΗΘΕΙΑ ΤV.

 

Ποιος είναι ο Μανώλης Γεωργούλης

Γεννήθηκε στη Συκιάδα της Χίου το 1969. Αποφοίτησε από το Τμήμα Φυσικής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης το 1993. Η διπλωματική του εργασία κατατέθηκε στο Εργαστήριο Αστρονομίας του Τομέα Αστροφυσικής, Αστρονομίας και Μηχανικής του Τμήματος Φυσικής και είχε τίτλο «Σχηματισμός Γαλαξιών και Μελέτη της Μεγάλης Κλίμακας Δομής του Σύμπαντος». Το 1994 ξεκίνησε τη διδακτορική του διατριβή στο ίδιο Τμήμα, με τίτλο «Χωροχρονική Εξέλιξη Σύνθετων Κέντρων Δράσης – Μηχανισμοί Έκλυσης Ενέργειας στο Ηλιακό Στέμμα», την οποία ολοκλήρωσε επιτυχώς το 2000. Τη στρατιωτική του θητεία υπηρέτησε κατά το διάστημα Μάρτιος 1998 – Φεβρουάριος 2000.

Από το Δεκέμβριο του 2000 έως τον Μάρτιο του 2003 εργάστηκε ως Μεταδιδακτορικός Ερευνητής στο Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής του Πανεπιστημίου Johns Hopkins, στην Πολιτεία του Maryland των ΗΠΑ. Το Μάρτιο του 2003 προήχθη σε Κύριο Μέλος του επιστημονικού προσωπικού του Εργαστηρίου (Senior Professional Staff Physicist), θέση την οποία διατήρησε έως τον Ιούλιο του 2009. Από το Σεπτέμβριο του 2009 έως και τον Οκτώβριο του 2012 κατείχε θέση Εντεταλμένου Ερευνητή στο ΚΕΑΕΜ της Ακαδημίας Αθηνών οπότε και προήχθη σε Κύριο Ερευνητή, θέση την οποία κατέχει ως σήμερα.

Από το 2011 είναι Εθνικός Εκπρόσωπος στην Επιτροπή Προγράμματος Επιστήμης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος. Επίσης έχει χρηματίσει Αντιπρόεδρος (2011 – 2014) και κατόπιν Πρόεδρος (2014 – 2017), του Τμήματος Ηλιακής Φυσικής της Ευρωπαϊκής Φυσικής Εταιρείας , Αντιπρόεδρος (2014 – 2016) και κατόπιν Γραμματέας (2016 – 2018) της Ελληνικής Αστρονομικής Εταιρείας, Μέλος της Εθνικής Αστρονομικής Επιτροπής και της Επιτροπής Επιστημών Διαστήματος της Ακαδημίας Αθηνών, Μέλος της Εθνικής Επιτροπής Εκπροσώπησης στη Διεθνή Επιτροπή για τη Διαστημική Έρευνα (COSPAR) και συντονιστής αρκετών ερευνητικών προγραμμάτων των NASA, Αμερικανικού Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, Γραφείου Επιστημονικών Ερευνών της Αμερικανικής Αεροπορίας, Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος, Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας και Επιτροπής Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών.

Κατά το διάστημα 2007 – 2009 υπηρέτησε ως Επιστημονικός Υπεύθυνος της προτεινόμενης στη NASA διαστημικής αποστολής Solar Climate Explorer και ως Αναπληρωτής Επιστημονικός Υπεύθυνος της διαστημικής αποστολής Parker Probe Plus της NASA, μεταξύ άλλων συμμετοχών σε επιστημονικές ομάδες αμερικανικών και ευρωπαϊκών διαστημικών αποστολών. Είναι επίσης μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής (Steering Committee) της διαστημικής αποστολής JUICE του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος, η οποία είναι η πρώτη μεγάλη αποστολή του οδικού χάρτη «Κοσμικός Ορίζοντας» του Οργανισμού.

Στον επιστημονικό τομέα είναι μέλος της Ελληνικής Αστρονομικής Εταιρείας (1995), της Αμερικανικής Ένωσης Γεωφυσικών (2001), του Τμήματος Ηλιακής Φυσικής της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρείας (2003), της Ευρωπαϊκής Φυσικής Εταιρείας (2008) και της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης (2012).

Οι ερευνητικές του δραστηριότητες αφορούν στην ηλιοφυσική και στην πρόγνωση της εκρηκτικής ηλιακής δραστηριότητας. Συγκεκριμένα, έχει εργαστεί και δημοσιεύσει σε θέματα εφαρμογής της έννοιας της Κρίσιμης Αυτο-Οργάνωσης στις ηλιακές εκλάμψεις, στατιστικής των εκλάμψεων, θέρμανσης του ηλιακού στέμματος, φαινομένων έκλυσης ενέργειας μικρής κλίμακας στη χαμηλή ηλιακή ατμόσφαιρα, εφαρμογών της μαγνητοϋδροδυναμικής σε παρατηρήσεις ηλιακών μαγνητικών πεδίων, ανάλυσης και ερμηνείας ηλιακών παρατηρήσεων, πρόγνωσης ηλιακών εκλάμψεων, διάδοσης ηλιακών εκτινάξεων στεμματικής μάζας στην ηλιόσφαιρα και σε εξωπλανητικά συστήματα, καθώς επίσης και πρακτικών υπολογισμών κλασσικών φυσικών παραμέτρων όπως η μαγνητική ενέργεια και η μαγνητική ελικότητα στο ηλιακό στέμμα.

Έχει τιμηθεί με υποτροφία διδακτορικής διατριβής από το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών (1996 – 2000) ως πρωτεύσας σε πανελλήνιο διαγωνισμό για υποψήφιους διδάκτορες, υποτροφία Erasmus της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (1996 – 1997), Βραβείο Ειδικού Επιτεύγματος για την επινόηση και δημοσίευση καινοτόμων μεθόδων επεξεργασίας του ηλιακού μαγνητικού πεδίου (2007), Δίπλωμα Αναγνώρισης Εξαίρετης Συνεισφοράς στην σύνταξη και κατάθεση προτάσεων διαστημικών αποστολών στη NASA (2008) και Υποτροφία Marie-Curie της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (2010 – 2014). Από το 2013 είναι Επίτιμο Μέλος του Συλλόγου Φίλων Αστρονομίας Χίου.

Συμμετέχει σε πληθώρα εκλαϊκευτικών δραστηριοτήτων, στις οποίες περιλαμβάνονται εκλαϊκευτικές ομιλίες, συγγραφή άρθρων ενημέρωσης και γνώμης, καθώς και συνεντεύξεις σε όλα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Επιπλέον, είναι συγγραφέας του εκλαϊκευτικού βιβλίου «Ηλιακές Εκλάμψεις – Διαστημικός Καιρός» της σειράς «Μικρές Εισαγωγές» των Εκδόσεων Παπαδόπουλος (2018).

Έχει συγγράψει ή συμμετάσχει στη συγγραφή δεκάδων επιστημονικών άρθρων σε περιοδικά με κριτή και σε πρακτικά συνεδρίων ή ειδικούς τόμους, με συνολικό αριθμό άρθρων που υπερβαίνει τα 100, ενώ έχει επιμεληθεί της συγγραφής τεσσάρων ειδικών τόμων σε περιοδικά με κριτή. Έχει πλήθος ετεροαναφορών στο επιστημονικό του έργο ενώ ο βιβλιομετρικός του δείκτης (h-index) είναι τουλάχιστον 26. Κατατάσσεται στο κορυφαίο 5% των επιστημόνων όλων των ειδικοτήτων που περιλαμβάνονται στη βάση δεδομένων ResearchGate.

Πληροφορίες για βασικά ερευνητικά προγράμματα τα οποία συντονίζει μπορούν να αναζητηθούν στους συνδέσμους:

Μεταξύ των κυριότερων επιστημονικών του άρθρων περιλαμβάνονται τα παρακάτω:

  • Vlahos, L., Georgoulis, M., Kluving, R. & Paschos, P.: “The Statistical Flare”, Astronomy & Astrophysics 299, 897 (1995). Βιβλιογραφικός κώδικας: 1995A&A...299..897V
  • Georgoulis, M. K., Einaudi, G. & Velli, M.: “Statistical Properties of Magnetic Activity in the Solar Corona”, Astrophysical Journal 497, 957 (1998). DOI: 10.1086/305486
  • Georgoulis, M. K., Rust, D. M., Bernasconi, P. N. & Schmieder, B.: “Statistics, Morphology and Energetics of Ellerman Bombs”, Astrophysical Journal 575, 506 (2002). DOI: 10.1086/341195
  • Georgoulis, M. K.: “A New Technique for a Routine Azimuth Disambiguation of Solar Vector Magnetograms”, Astrophysical Journal Letters 629, L69 (2005). DOI: 10.1086/444376
  • LaBonte, B. J., Georgoulis, M. K. & Rust, D. M.: “Survey of Magnetic Helicity Injection in Regions Producing X-class flares”, Astrophysical Journal 671, 955 (2007). DOI: 10.1086/522682
  • Georgoulis, M. K. & Rust, D. M.: “Quantitative Forecasting of Major Solar Flares”, Astrophysical Journal Letters 661, L109 (2007). DOI: 10.1086/518718
  • Georgoulis, M. K., Rust, D. M., Pevtsov, A. A., Bernasconi, P. N. & Kuzanyan, K.: “Solar Magnetic Helicity Injected into the Heliosphere: Magnitude, Balance and Periodicities over Solar Cycle 23”, Astrophysical Journal Letters 705, L48 (2009). DOI: 10.1088/0004-637X/705/1/L48
  • Georgoulis, M. K.: “Are Solar Active Region with Major Flares More Fractal, Multifractal, or Turbulent than Others?”, Solar Physics 276, 161 (2012). DOI: 10.1007/s11207-010-9705-2
  • Aschwanden, M. J., Crosby, N. B., Dimitropoulou, M., Georgoulis, M. K., et al.: “25 Years of Self-Organized Criticality: Solar and Astrophysics”, Space Science Reviews 198, 47 (2016). DOI: 10.1007/s11214-014-0054-6
  • Patsourakos, S., Georgoulis, M. K., Vourlidas, A., et al.: “The Major Geoeffective Solar Eruptions of 2012 March 7: Comprehensive Sun-to-Earth Analysis”, Astrophysical Journal 817, article id. 14 (2016). DOI: 10.3847/0004-637X/817/1/14
  • Patsourakos, S. & Georgoulis, M. K.: “A Helicity-Based Method to Infer the CME Magnetic Field Magnitude in Sun and Geospace: Generalization and Extension to Sun-Like and M-Dwarf Stars and Implications for Exoplanet Habitability”, Solar Physics 292, 89 (2017). DOI: 10.1007/s11207-017-1124-1
  • Georgoulis, M. K.: “The Ambivalent Role of Field-Aligned Electric Currents in the Solar Atmosphere”, Invited AGU Monograph in Electric Currents in Geospace and Beyond (Eds., A. Keiling, O. Marghitu and M. Wheatlnd), J. Wiley & Sons (2018), in press

 

 

 

 

Σχετικά Άρθρα

Κυρ, 19/01/2020 - 20:08

Στο 1,8% του κοινοτικού ΑΕΠ, δηλαδή σε ποσοστό που ισοδυναμεί με περίπου ένα έτος οικονομικής ανάπτυξης στην ΕΕ, εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί ο καθαρός αντίκτυπος της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στην ενωμένη Ευρώπη για την περίοδο ως το 2025, ενώ μέχρι το 2030 υπολογίζεται ότι μπορεί να φτάσει στο εντυπωσιακό 13,5%, σύμφωνα με τα αποτελέσματα υπό κατάρτιση έρευνας της Κομισιόν, σε συνεργασία με τη "McKinsey". Ως το 2025 οι ρυθμοί θα είναι συγκριτικά πιο αργοί, καθώς το κόστος μετάβασης στην εποχή της ΤΝ και των εφαρμογών της στην καθημερινότητα είναι αρκετά μεγάλο, ενώ οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών, τα οποία πιθανώς θα οδεύσουν προς τη νέα εποχή σε τρεις ταχύτητες, θα πρέπει να επιδείξουν γενναιότητα στη δρομολόγηση σχετικών πολιτικών και τη χρηματοδότησή τους, καθώς το τίμημα για όσους μείνουν πίσω θα είναι υψηλό.

Την πρόκληση αυτή θα πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψη και η Ελλάδα, καθώς η νέα εποχή θα μπορούσε κάλλιστα να σηματοδοτήσει την έναρξη του "brain gain" για τη χώρα, με την επιστροφή υψηλά εξειδικευμένων στελεχών, που θα ήθελαν να εργαστούν στην πατρίδα τους πάνω σε τεχνολογίες αιχμής, σε μια περίοδο που οι δεξιότητες γύρω από την ΤΝ λείπουν παγκοσμίως και οι χώρες εξελίσσονται σε "κυνηγούς" ανθρώπινου ταλέντου, για να προλάβουν το τρένο της πέμπτης βιομηχανικής επανάστασης.

Τα παραπάνω προκύπτουν από όσα επισήμανε, σε συνέντευξή της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η Δάνα Ελευθεριάδου, επικεφαλής της ομάδας Προηγμένων Τεχνολογιών και Ψηφιακού Μετασχηματισμού στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή (DG GROW) και μέλος της Ομάδας Ψηφιακών Ηγετών του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF).

Σύμφωνα με έρευνα της PwC, που επικαλείται η κυρία Ελευθεριάδου, ο αντίκτυπος της ΤΝ παγκοσμίως εκτιμάται ότι θα ανέλθει στα 13,3 τρισ. ευρώ ώς το 2030, με τις ΗΠΑ και την Κίνα να απολαμβάνουν ενδεχομένως τη μερίδα του λέοντος, αλλά και την Ευρώπη να παραμένει με αξιώσεις στο "παιχνίδι". Ισχυρό ατού για την Ευρώπη αποτελεί η ισχυρή βιομηχανία προϊόντων και υπηρεσιών της, που χάρη στη ραγδαία ανάπτυξη των δικτύων 5G στην επόμενη πενταετία και τη σταδιακή πραγμάτωση του Ιντερνετ των Πραγμάτων (ΙοΤ), θα μπορεί να αξιοποιήσει μεγάλο όγκο βιομηχανικών δεδομένων από τις διασυνδεμένες συσκευές, σένσορες και ρομπότ για την εκπαίδευση συστημάτων ΤN, "κάνοντας το άλμα". Όπως επισημαίνει από τις Βρυξέλλες η κα Ελευθεριάδου, η νέα Επιτροπή, υπό την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει δεσμευθεί να αδράξει δυναμικά αυτή την πρόκληση.

 

Προς επενδύσεις 20 δισ. ευρώ ετησίως για έρευνα και καινοτομία στην ΤΝ το 2021-2027

«Για πρώτη φορά, το θέμα της προετοιμασίας της Ευρώπης για την ψηφιακή εποχή φτάνει στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας» σημειώνει, επισημαίνοντας ότι τους τελευταίους 20 μήνες η Επιτροπή υιοθέτησε τρεις στρατηγικές για την ΤΝ. Επιπλέον, μέσα στις πρώτες 100 ημέρες της νέας Επιτροπής, ετοιμάζεται νέα στρατηγική για την ΤΝ και τα Δεδομένα, η οποία αναμένεται να υιοθετηθεί στις 19 Φεβρουαρίου.

Αυτονόητα, η ανάγκη του "περάσματος" στη νέα εποχή κινητοποιεί υψηλά κεφάλαια: στο διάστημα που μεσολάβησε από την παρουσίαση της πρώτης κοινοτικής πολιτικής για την ΤΝ (Απρίλιος 2018) ώς το τέλος του 2020, η Κομισιόν ανέλαβε δεσμεύσεις για δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις ύψους τουλάχιστον 20 δισ. ευρώ (για ανάπτυξη έρευνας και καινοτομίας στην ΤΝ). Εν αναμονή δε, του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2021-2027, που θα πρέπει να ενσωματώσει προβλέψεις και για τη "δύσκολη" εξέλιξη του Brexit, ο αντίστοιχος στόχος διαμορφώνεται σε επενδύσεις άνω των 20 δισ. ευρώ ετησίως, συμπεριλαμβανομένων των νέων ευρωπαϊκών προγραμμάτων, εθνικών πόρων και φιλόδοξων ιδιωτικών επενδύσεων.

 

Η ΕΕ έχει το 1/4 του παγκόσμιου δυναμικού σε ΤΝ, κοντά στις ΗΠΑ και πιο μπροστά από την Κίνα

Κατά πολλούς, η Ευρώπη είναι "δυσκίνητη", σε σχέση με τις ΗΠΑ ή την Κίνα, στο να δημιουργήσει τις κατάλληλες προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της ΤΝ και την εμπορική εκμετάλλευσή της ή να αναπτύξει δεσμούς με τους παράγοντες της αγοράς, που θα έδιναν ώθηση στο όλο εγχείρημα. Ισχύει;

«Σε συνέδρια και συζητήσεις, συνήθως το κλίμα είναι αρνητικό για την Ευρώπη: ακούω πως "έχασε ήδη το παιχνίδι" ή πως "δεν έχει καμία πιθανότητα να κερδίσει". Δεν συμφωνώ. Πρώτον, έχουμε πάρα πολύ ισχυρή βιομηχανία, είμαστε ηγέτες σε αυτό, είτε μιλάμε για αυτοκίνητα είτε για υγεία, τουρισμό και γεωργία. Στη ρομποτική είμαστε ηγέτες παγκοσμίως. Αυτή η βιομηχανική υπέροχή μετατρέπεται σε νέα ευκαιρία όσον αφορά τα βιομηχανικά δεδομένα. Δεδομένου ότι η ΤΝ και η Μηχανική Μάθηση χρειάζονται δεδομένα για να εκπαιδευτούν, στην Ευρώπη τα συστήματα Artificial Intelligence έχουν πολλά δεδομένα να αντλήσουν από αυτή την ισχυρή βιομηχανία» σημειώνει η Δάνα Ελευθεριάδου και αναφέρει ότι η ΕΕ έχει υψηλό αριθμό φορέων, ερευνητών, επιστημόνων, νεοφυών επιχειρήσεων και βιομηχανιών που δραστηριοποιούνται στην ΤΝ.

«Έχοντας το ένα τέταρτο του παγκόσμιου δυναμικού σε ΤΝ (25%), είμαστε μόλις λίγο πίσω από τις ΗΠΑ (28%) και προηγούμαστε ελαφρώς σε σχέση με την Κίνα (23%). Επίσης, είμαστε πολύ δυνατοί σε επίπεδο ευρεσιτεχνιών στην ΤΝ» υπογραμμίζει.

 

Το «μεγάλο στοίχημα» των ανεκμετάλλευτων βιομηχανικών δεδομένων

Κατά την Δάνα Ελευθεριάδου, το κομμάτι στο οποίο η Ευρώπη μπορεί να γίνει πολύ ισχυρή σχετίζεται με τα βιομηχανικά δεδομένα. «Όταν μιλάμε για τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες σε ΗΠΑ και Κίνα, καλό είναι να γνωρίζουμε ότι όλες αυτές οι βαθιά καινοτομικές επιχειρήσεις στηρίζονται σε μεγάλο όγκο προσωπικών δεδομένων των χρηστών, κάτι που δημιουργεί πολλά προβλήματα. Αυτό που μέχρι σήμερα είναι εντελώς ανεκμετάλλευτο είναι τα βιομηχανικά δεδομένα, που προκύπτουν από το ΙοΤ και από όλες τις διασυνδεμένες συσκευές και τα βιομηχανικά ρομπότ, από τους σένσορες στις έξυπνες πόλεις, για το κυκλοφοριακό, τους φωτεινούς σηματοδότες, τα συστήματα ενέργειας, τα συστήματα βιομηχανικής παραγωγής κτλ. Μόνο το 1% αυτών των δεδομένων αξιοποιείται στην Ευρώπη και παγκοσμίως. Και θεωρώ ότι επειδή τα βιομηχανικά δεδομένα συνδέονται με τη βιομηχανική δύναμη της Ευρώπης, εκεί μπορούμε να κάνουμε τη διαφορά» σημειώνει.

Προσθέτει ότι η Κομισιόν βρίσκεται σε διάλογο με τις μεγάλες επιχειρήσεις, που έχουν σημαντικό όγκο βιομηχανικών δεδομένων, τα οποία κ συνήθως μοιράζονται, στη βάση συμβάσεων με άλλες επιχειρήσεις. Οι ΜΜΕ, αντίθετα, έχουν πολύ μικρότερου όγκου και πιο τμηματοποιημένα δεδομένα, τα οποία δεν μπορούν να αξιοποιήσουν αποδοτικά για την ανάπτυξη κι εκπαίδευση ΤΝ. «Συνεπώς, χρειάζεται να δούμε σοβαρά το θέμα της πρόσβασης σε αξιόλογα δεδομέναων (data sharing). Είμαστε ήδη σε διάλογο με τις επιχειρήσεις και η νέα πολιτική για τα Δεδομένα θα συνοδεύσει την πολιτική για την ΤΝ στις 19/2. Είμαι αισιόδοξη ότι τα βιομηχανικά δεδομένα και η γρήγορη αξιοποίηση τους είναι το κομμάτι στο οποίο μπορούμε να κάνουμε το άλμα» σημειώνει.

Κληθείσα να σχολιάσει την πιθανή επίπτωση της ΤΝ και της ρομποτικής στην αγορά εργασίας, επισημαίνει πως ενώ λιγότερο από το 5% των επαγγελμάτων εκτιμάται ότι θα αυτοματοποιηθεί πλήρως, περίπου το 60% αυτών θα δουν έως το 2030 την αυτοματοποίηση έστω κάποιου μέρος των δραστηριοτήτων τους, ενώ παράλληλα εντελώς νέες δραστηριότητες θα δημιουργηθούν κάτι που τελικά θα "μεταφραστεί" σε σημαντική μετακίνηση θέσεων εργασίας.

 

Frontrunners, ενδιάμεσες ταχύτητες και βραδυπορούντες. Η θέση της Ελλάδας

Ακούγεται μάλλον απίθανο να κινηθούν όλες οι χώρες με την ίδια ταχύτητα προς την εποχή της ΤΝ και της αυτοματοποίησης. Είναι όντως; "Oι χώρες της ΕΕ-28 δεν θα είναι όλες το ίδιο έτοιμες να υιοθετήσουν την TN και να εισπράξουν τα πιθανά οικονομικά οφέλη" εξηγεί το στέλεχος της Κομισιόν, παραθέτοντας στοιχεία από άλλη έρευνα της McKinsey, βάσει των οποίων τα κράτη-μέλη χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες, ως προς αυτό: πρώτον, στους frontrunners, αυτούς που προηγούνται στον αγώνα δρόμου και μέχρι το 2030 εκτιμάται ότι θα έχουν συσσωρεύσει στο ΑΕΠ τους κέρδος μέχρι και 17% από την υιοθέτηση της ΤΝ. Δεύτερον, σε όσους βρίσκονται στη μεσαία κατηγορία, με καθαρό κέρδος ώς 12,7% του ΑΕΠ και, τρίτον, στους late adapters, όσους θα ακολουθήσουν με καθυστέρηση (κέρδος μόλις στο 5% του ΑΕΠ). «Όσοι δεν κινηθούν γρήγορα, θα είναι πολύ δύσκολο να καλύψουν το χάσμα» προειδοποιεί.

Πού "βλέπει" τη θέση της Ελλάδας; «Πιστεύω πάρα πολύ στις ικανότητες της Ελλάδας και των επιστημόνων της σε θέματα ΤΝ και Μηχανικής Μάθησης. Kαι πιστεύω ότι η Ελλάδα θα πρέπει να σκεφτεί πολύ σοβαρά το θέμα των προοπτικών, που προσφέρουν αυτές οι νέες τεχνολογίες και να μπει στην ομάδα των frontrunners, θέτοντας ένα φιλόδοξο όραμα και, δρομολογώντας ανάλογες πολιτικές και χρηματοδότηση». Είναι αισιόδοξη ότι αυτό μπορεί να συμβεί στο σημερινό δημοσιονομικό περιβάλλον; «Πιστεύω ότι η Ελλάδα μπορεί να το καταφέρει και τελικά να πετύχει "brain gain", επιστροφή υψηλού επιπέδου εξειδικευμένων στελεχών, που έφυγαν στο εξωτερικό και θα επέστρεφαν στη χώρα για να εργαστούν στην πατρίδα τους πάνω σε cutting edge τεχνολογίες» λέει.

 

Οι ΜΜΕ στο επίκεντρο. Η έλλειψη ανθρώπινου ταλέντου από τα μεγαλύτερα εμπόδια στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Οι χώρες-"μαγνήτες" και η ανάγκη για re-skilling

Ό,τι είναι αναγκαίο, δεν είναι αναγκαστικά και εύκολο. Ποια είναι τα κυριότερα εμπόδια στον ψηφιακό μετασχηματισμό της Ευρώπης; «Αν επικεντρωθούμε στις ΜΜΕ -την πλειονότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων- αντιμετωπίζουμε τρία μεγάλα εμπόδια. Το πρώτο είναι η περιορισμένη πρόσβασή τους σε εφαρμογές ΤΝ. Πολλές επιχειρήσεις δεν θεωρούν το κόστος ως εμπόδιο για την ενσωμάτωση λύσεων ΤΝ, αλλά περισσότερο την έλλειψη γνώσης των δυνατοτήτων και των κατάλληλων δεδομένων για να εκπαιδεύσουν ένα σύστημα ΤΝ σύμφωνα με τις ανάγκες τους. Υπάρχουν τόσα πολλά προγράμματα που χρηματοδοτούν την ΤΝ στην ΕΕ, αλλά συχνά οι επιχειρήσεις δεν ξέρουν τι ακριβώς να ζητήσουν και πώς να αποκτήσουν πρόσβαση σε αυτό» επισημαίνει και προσθέτει: «Δουλεύουμε με ΜΜΕ και μεγάλες βιομηχανίες στο πλαίσιο του έργου “ΤΝ για ΜΜΕ σε στρατηγικούς τομείς”, ώστε να αναπτύξουμε στοχευμένα προγράμματα δράσεων και να ενδυναμώσουμε την ευρωπαϊκή αγορά για κρίσιμες εφαρμογές ΤΝ και κατά συνέπεια την ευρωπαϊκή τεχνολογική κυριαρχία».

Το δεύτερο μεγάλο εμπόδιο που καταγράφεται είναι η περιορισμένη πρόσβαση στις αναγκαίες δεξιότητες για την ΤΝ, σε μια περίοδο που δεν υπάρχει αρκετό ανθρώπινο ταλέντο σε αυτόν τον χώρο και που η τεχνολογική γνώση απαξιώνεται ταχύτατα.... «Ακόμα κι οι "κολοσσοί" δυσκολεύονται να βρουν στην αγορά τα skills που χρειάζονται, πόσο μάλλον οι μικρότερες επιχειρήσεις. Ασκείται πίεση στα πανεπιστήμια να παράγουν περισσότερους αποφοίτους με τέτοιες δεξιότητες και, σήμερα, τα μεγαλύτερα ταλέντα στον χώρο τα τραβούν χώρες-"μαγνήτες", κυρίως οι ΗΠΑ. Η έγνοια μας όμως σε επίπεδο χάραξης πολιτικής δεν έχει να κάνει μόνο με την παραγωγή νέου ταλέντου, αλλά και με το re-skilling του εργατικού δυναμικού, καθώς οι τεχνολογίες εξελίσσονται πάρα πολύ γρήγορα και αντίστοιχα γρήγορα αλλάζουν τα δεδομένα για την αγορά εργασίας και τη βιομηχανία. Δουλεύουμε με μεγάλες βιομηχανίες στο πλαίσιο του έργου "Skills for Industry", προσπαθώντας να δημιουργήσουμε blueprints (σχέδια) για τις δεξιότητες που απαιτούνται ανά τομέα, πχ, σε αυτοκινητοβιομηχανία, ναυτιλία ή τη βιομηχανία αλουμινίου» υπογραμμίζει.

 

Το 5G και γιατί η ΕΕ πρέπει να θέσει όρους ενόψει της μαζικής κατάθεσης δεδομένων στο μέλλον

Σε σχέση με τις εξελίξεις που αναμένεται να επιφέρει το 5G, επισημαίνει: «Τα δεδομένα είναι η απαραίτητη πρώτη ύλη για την ανάπτυξη νέων υπηρεσιών και προϊόντων, μέσω ΤΝ. Ωστόσο, η κύρια μελλοντική πηγή δεδομένων ανήκει στη βιομηχανία και στις σχέσεις μεταξύ επιχειρήσεων (Β2Β). Εδώ αναμένεται σημαντική αλλαγή τα επόμενα χρόνια, χάρη στο 5G: σήμερα το 80% των δεδομένων αποθηκεύεται πολύ συχνά εκτός Ευρώπης- στο cloud (ψηφιακό νέφος) και μόνο ένα 20% είναι αποθηκευμένο τοπικά, σε smartphones, συνδεδεμένα οχήματα κλπ. Χάρη στο 5G, το ποσοστό αυτό μπορεί ν' αντιστραφεί σε πέντε χρόνια, με το 80% των δεδομένων από όλα τα συνδεδεμένα αντικείμενα (ΙΙοΤ) να συγκεντρώνεται τοπικά και την επεξεργασία του να γίνεται επίσης εκεί όπου παράγονται. Η ΕΕ πρέπει να θέσει τους δικούς της όρους για να ωφεληθεί από την εκμετάλλευση και την αποθήκευση των μελλοντικών μαζικών δεδομένων. Αυτό είναι ένα στοίχημα που πρέπει να κερδίσουμε κι είμαι αισιόδοξη ότι θα το πετύχουμε. Αναμένουμε ότι το 5G θα αναπτυχθεί σε αρκετά μεγάλο βαθμό τα επόμενα 5-10 χρόνια κι έτσι θα γίνει εφικτή η σύνδεση δισεκατομμυρίων συσκευών, που θα παρέχουν πληθώρα δεδομένων για τις επιχειρήσεις και τη βιομηχανία, αλλά επίσης για τις έξυπνες πόλεις, τα έξυπνα σχολεία, σπίτια κι οχήματα, ενώ θα ενισχυθούν η υγειονομική περίθαλψη και η εκπαίδευση» επισημαίνει.

Ποιοι θα είναι οι τομείς, που πρώτοι θα βιώσουν τον μεγαλύτερο αντίκτυπο; «Θεωρώ πως είναι η αυτοκινητοβιομηχανία, η υγεία και γενικά οι υπηρεσίες, η γεωργία, η ενέργεια κι οι ανανεώσιμες πηγές της, στις οποίες θα έχουμε μεγάλη συμβολή της ΤΝ. Στους τομείς αυτούς θεωρώ πως όλα θα αλλάξουν στα επόμενα χρόνια, γρήγορα και ριζικά. Και πιστεύω ότι η ΕΕ θα παίξει ηγετικό ρόλο σε αυτές τις εξελίξεις» καταλήγει._

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ