Τι λέτε μιλάνε οι… πέτρες;
Αλίμονο αν δεν μιλούσαν, αρκεί να μπορούμε να τις ακούσουμε, πόσο μάλλον όταν φέρουν και γραπτή ομιλία. Ε, τότε στέκεσαι με θαυμασμό, όχι μόνο μπροστά την Χιακή, στην περίπτωση μας διείσδυση, αλλά και την εξάπλωση της δυναμικής της χορηγίας ανά τους αιώνας.
Και εδώ μιλάμε για χιλιάδες χρόνια ελληνικής παρουσίας στην Μικρασία και αναφερόμαστε στην περιοχή βορείως στης Σμύρνης, δίπλα στον ποταμό Έρμο, που πριν την Μικρασιατική καταστροφή ζούσαν πάνω από 20.000 Έλληνες.
Εκεί λοιπόν ένας ψαγμένος ξεναγός θα σας οδηγήσει, στην Εκκλησία των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, κτισμένη το 1800, όπου φτάνοντας και εμείς… ξαναμείναμε με το στόμα ανοικτό. Στο προαύλιο κολώνες Ιωνικού ρυθμού, έξω ο χώρος περιτριγυρισμένος και φυλασσόμενος. Ένας φύλακας σε μόνιμη βάση, καθαρίζει, φροντίζει, δίνει πληροφορίες όταν δεν υπάρχει ξεναγός, γιατί τα έχουμε πει ξανά αυτά η Τουρκία είναι κράτος και όχι μπορντέλο (Θα το γράφουμε συνέχεια για να το εμπεδώσουμε. Σε όλο το ταξίδι μας, ο ξεναγός μας εκλέχθηκε τουλάχιστον δύο φορές αν έχει νόμιμη ταυτότητα ξεναγού). Ο Ναός αποτελεί μνημείο της πόλης, φυλάσσεται από τον Δήμο, εκεί πραγματοποιούνται πολιτιστικές εκδηλώσεις και κατά καιρούς Θείες Λειτουργίες, μετά από άδεια, που ζητά η Ορθόδοξη Μητρόπολη Σμύρνης. Εκεί στις 10 Μαΐου 2015, πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά μετά από 93 χρόνια Θεία Λειτουργία, χοροστατούντος του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου.
Εκεί λοιπόν μπαίνοντας μέσα, δεν ακούσαμε μόνο, μας μίλησαν γραπτά οι πέτρες ή σωστότερα ένα περίτεχνο βοτσαλωτό πάτωμα μιας δεξαμενής, στην οποία υπήρχε αγίασμα, όπου διαβάσαμε ότι έγινε «δι’ εξόδων του κυρ καπετάν Μιχάλη Παπαζή του Χίου» παρακαλούμε.
Ποιο ξεκάθαρα να μας το πει δεν μπορούσε. Άλλωστε όσο… ξεκαθάρισμα κι’ αν έγινε, οι Τούρκοι, οι νέοι πια ιδιοκτήτες, δεν μπορούν να ξεφύγουν από την ιστορία, που ακολουθεί και στοιχειώνει. Γι’ αυτό και οι εξυπνότεροι από αυτούς δεν της πάνε κόντρα, γιατί αυτό άλλωστε είναι χωρίς νόημα. Να λοιπόν τεράστιες διακοσμητικές κολώνες Ιωνικού ρυθμού στην βορειότερη της Μαινεμένης ιστορική Φώκαια, να και η παλιά Εκκλησία της Αγίας Ειρήνης, που σήμερα στεγάζει υπηρεσίες να και το παλιό ελληνικό Σχολείο, κλασικά δίπλα στην Εκκλησιά, σήμερα πάλι Σχολείο.
Εδώ παρακαλούμε σημειώστε την λεπτομέρεια, σε αυτό το μικρό οδοιπορικό της Ιωνίας, που βλέπουμε με πόσο ενδιαφέρον το αγκαλιάζετε.
Θα το γράψω όσο πιο κομψά γίνεται. Τι έκαναν παλιά οι παππούδες μας, με χορηγίες ή με προσωπική εργασία; Μπορεί να μην είχαν σπίτι να μείνουν, που λέει ο λόγος, αλλά έκτιζαν με τα καλύτερα υλικά τους την Εκκλησία και το Σχολείο τους. Ε, αυτό σήμερα το τηρούν οι… Τούρκοι. Μπορεί να δεις το όποιο δημόσιο κτίριο με ψεγάδια, αλλά όταν δεις κτίριο, ανεξάρτητα αν είναι σύγχρονο ή όπως στην περίπτωση μας τα παλιά ελληνικά Σχολεία, να λάμπει, στην κυριολεξία, αυτό είναι Σχολείο.
Κλασικά δε, έξω από το κάθε Σχολείο, από το κέντρο μέχρι το φτωχότερο χωριό, υπάρχει ένα άγαλμα του Κεμάλ, που τους θυμίζει πόσο υπερήφανος πρέπει να είναι κάποιος που είναι Τούρκος.
ΥΓ. Όποιος τολμά εξ’ ημών, ας πάει να κρεμάσει ξανά τα πορτρέτα των αγωνιστών του 1821 στα Σχολεία. Θα τον πουν με την μία, εθνικιστή και φασίστα. Καληνύχτα. Το οδοιπορικό μας συνεχίζεται τη Δευτέρα.
