Από τη θάλασσα, στο χωράφι και στο κοπάδι. Ποιος θα μείνει να παράγει;

Πέμ, 08/10/2026 - 13:27

Είμαι γιος ψαρά. Όλα τα παιδικά και εφηβικά μου καλοκαίρια τα πέρασα μέσα στο καΐκι του πατέρα μου και του θείου μου. Μεγάλωσα μαζί τους στη θάλασσα και έμαθα από μικρός τι σημαίνει να εξαρτάται μια οικογένεια από ένα μικρό σκαρί, από τον καιρό και από την ψαριά της ημέρας. Έζησα από κοντά την αγωνία, την κούραση, αλλά και την περηφάνια των ανθρώπων που βγάζουν το μεροκάματο με τα τίμια χέρια τους.

Γι’ αυτό σήμερα, βλέποντας τους ψαράδες σε απόγνωση και τα καΐκια τους δεμένα στα λιμάνια, αντικρίζω ανθρώπους που παλεύουν να κρατήσουν τη δουλειά τους κάτω από όλο και πιο αντίξοες συνθήκες. Τα ψάρια έχουν λιγοστέψει, τα έξοδα είναι δυσβάστακτα και η επιβίωση γίνεται οριακή. Μαζί τους όμως κινδυνεύει να χαθεί ένας ολόκληρος τρόπος ζωής και μια παράδοση αιώνων.

Και δεν είναι μόνο οι ψαράδες, είναι οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι. Είναι αυτοί που παράγουν τον φυσικό πλούτο της χώρας και στο τέλος δυσκολεύονται να ζήσουν από τον μόχθο τους. Το κόστος παραγωγής συνεχώς εκτινάσσεται, οι τιμές των καυσίμων και των εφοδίων είναι απαγορευτικές, τα χρέη συσσωρεύονται και η αγωνία για το αύριο έχει γίνει πια καθημερινότητα.

Αυτό δεν συνέβη τυχαία. Είναι το αποτέλεσμα μιας πολιτικής που στρέφεται ενάντια στους ανθρώπους της παραγωγής, δίνοντας ζωτικό χώρο στις μεγάλες οικονομικές δυνάμεις και εξοστρακίζοντας τους μικρούς παραγωγούς. Ο ψαράς, ο αγρότης και ο κτηνοτρόφος δεν ξεκινούν από την ίδια αφετηρία με εκείνους που διαθέτουν τα κεφάλαια να εισάγουν φτηνή παραγωγή και να την μεταπωλούν πανάκριβα.

Παράλληλα δεν μπορούμε να αγνοήσουμε το έγκλημα που ξεκίνησε με τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης: την καταστροφή των παραδοσιακών ξύλινων αλιευτικών σκαφών. Τα σκαριά που για αιώνες ταξίδευαν στις θάλασσές μας, τις τελευταίες δεκαετίες οδηγούνται στην καρατόμηση. Πρόκειται για μια εγκληματική απώλεια. Μαζί με τα σκάφη διαλύεται η τέχνη του καραβομαραγκού, η ιστορία του τόπου μας και η κληρονομιά μιας ολόκληρης γενιάς.

Όταν εξολοθρεύεται ο πρωτογενής τομέας, δε χάνεται απλώς ένα επάγγελμα. Αφανίζεται η ίδια η παραγωγική συγκρότηση της χώρας. Γι’ αυτό στέκομαι δίπλα στον αγώνα τους. Γιατί πιστεύω ακράδαντα πως ο άνθρωπος που παράγει τον πλούτο, πρέπει να έχει το πρώτο και κύριο δικαίωμα στη ζωή και στη δουλειά του.

Άλλες απόψεις: του Γιάννη Ν. Παληού