Όλοι μας παρακολουθούμε αμήχανα τους πολέμους που κάθε τόσο συμβαίνουν γύρω μας.
Στην Γάζα, στην Ουκρανία, στο Ιράν και σε αρκετά ακόμα μέρη της γης.
Αναρωτιόμαστε δικαιολογημένα «μα τόσο ανόητοι είναι αυτοί που τους κάνουν, αφού γνωρίζουν πόσο καταστροφικοί και ολέθριοι είναι»
Διαβάζοντας όλα τα παρακάτω καταλαβαίνουμε πάρα πολλά, τα οποία πρέπει να μας προσγειώνουν σε μια πραγματικότητα, την οποία καλό θα είναι να την λάβουμε πολύ σοβαρά υπόψη, να την αποδεχτούμε, να είμαστε έτοιμοι ανά πάσα στιγμή και να μας λυθούν οι δικαιολογημένες απορίες.
Ξεκινάμε
Γιατί ο πόλεμος δεν «τελειώνει» ποτέ;
Υπάρχει μια επίμονη αυταπάτη
Υπάρχει μια κατηγορία αφελών αριστερών αλλά και αφελών φιλελεύθερων που πιστεύει πως ο πόλεμος είναι… παρεξήγηση της ιστορίας:
οι πρώτοι τον αποδίδουν στον καπιταλισμό,
οι δεύτεροι στον κρατισμό.
Και οι δύο θεωρούν ότι με την έλευση των ουτοπιών τους – είτε κοινοκτημοσύνη, είτε άκρατη ελευθερία του εμπορίου – οι άνθρωποι θα ζουν αδερφωμένοι, χωρίς συγκρούσεις.
Η πραγματικότητα
Αμφότεροι λανθάνουν.
Ο πόλεμος δεν είναι επινόηση του καπιταλισμού, ούτε του κράτους, ούτε της αγοράς.
Ο πόλεμος υπάρχει πριν τη ζωή όπως την ξέρουμε και θα υπάρχει και μετά.
Η σύγκρουση είναι στοιχείο της φύσης, της βιολογίας, της εξέλιξης.
Καλό είναι να την αποφεύγουμε — αλλά η πάση θυσία αποφυγή οδηγεί σε θανάσιμα λάθη.
Η ιστορία τιμωρεί όποιον πιστεύει ότι η ειρήνη διαρκεί επειδή το θέλει.
Ο πόλεμος ως φυσικός νόμος
Οι αρχαίοι έβλεπαν τον πόλεμο ως μέρος της κοσμικής τάξης.
Ο Ηράκλειτος μιλούσε για τον «πόλεμο πατέρα πάντων»: η σύγκρουση γεννά ισορροπία, τάξη, κίνηση.
Χωρίς σύγκρουση, δεν υπάρχει μεταβολή.
Ο πόλεμος ως τιμή και αρετή
Στην ομηρική εποχή, ο πόλεμος ήταν το πεδίο του κλέους, της ανδρείας, της αθανασίας.
Ο Αχιλλέας επιλέγει βραχύ αλλά ένδοξο βίο: ο ήρωας ζει μόνο μέσα από την πολεμική αρετή.
Ο πόλεμος ως τραγωδία
Οι τραγικοί δείχνουν το άλλο πρόσωπο: προσφυγιά, σφαγές, χαμένες πόλεις, γυναικόπαιδα στη σκλαβιά.
Στις Τρωάδες, η πολεμική δόξα γίνεται στάχτη και κλάμα.
Ο πόλεμος είναι ευγενής για τους λίγους, καταστροφή για τους πολλούς.
Ο πόλεμος ως πολιτικός ρεαλισμός
Ο Θουκυδίδης απογυμνώνει την ανθρώπινη ψυχή: ο πόλεμος είναι «βίαιος διδάσκαλος».
Οι πόλεις πολεμούν για φόβο, τιμή, συμφέρον — το αθάνατο τρίπτυχο κάθε γεωπολιτικής σύγκρουσης.
Ο ρεαλισμός του παραμένει τρομακτικά σύγχρονος.
Η ειρήνη ως τελικός στόχος
Για τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, ο πόλεμος δεν είναι σκοπός αλλά μέσο.
Πολεμούμε για να μπορούμε να ζούμε ειρηνικά.
Η ειρήνη είναι το τέλος, ο πόλεμος το εργαλείο που προστατεύει το τέλος
Αυτά λοιπόν για τον πόλεμο που στην σημερινή εποχή έχουμε την δυνατότητα να τον βλέπουμε στα σπίτια μας ζωντανά μέσα από την τηλεόραση.