Τραγωδία - Ναυάγιο Χίου

Τετ, 04/03/2026 - 21:14

Ένα μήνα μετά από το επεισόδιο με την βύθιση του φουσκωτού και τον θάνατο των 15 μεταναστών.

Υπάρχουν γεγονότα και ερωτήματα να απαντηθούν για

1)Τον ρόλο του σκάφους 1077 του Λιμενικού. Αν συγκρούστηκε εμβολίζοντας το φουσκωτό των μεταναστών ή αν την σύγκρουση την προκάλεσε το φουσκωτό.

2)Την κατάσταση των νεκρών και την αιτία θανάτου,  όπως βεβαιώνουν οι νεκροτομές προκλήθηκαν από βαριές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις χτυπήματα σε θώρακα-αυχένα-χέρια-πόδια και όχι από πνιγμό. Διασώστης δήλωσε ότι μέσα από το σκάφος μάζευαν σκοτωμένους από τραύματα και όχι πνιγμένους από την θάλασσα.

3)Το σκάφος κατά δήλωση του υπουργού κ. Θανάση Πλεύρη διέθετε θερμική κάμερα (ηλεκτροοπτικό αισθητήρα θερμικής απεικόνισης), η οποία αξιοποιείται υποστηρικτικά σε συνδυασμό με το ραντάρ για τον εντοπισμό και την αναγνώριση στόχων στη θαλάσσια περιοχή και όχι κάμερα καταγραφής εικόνας. Ωστόσο, στην προκειμένη περίπτωση, όπως δήλωσε ο κυβερνήτης του σκάφους, ο ειδικός αυτός εξοπλισμός δεν ενεργοποιήθηκε, καθώς «η χρήση του δεν κρίθηκε απαραίτητη» . Το πλωτό του Λιμενικού διέθετε κάμερες εμπρός/πίσω που δεν ήταν ενεργοποιημένες.

4)Το φουσκωτό των διακινητών φέρεται να εντοπίστηκε από κάμερα του Λιμενικού από την στεριά ενώ εκινείτο με μεγάλη ταχύτητα. Ο υπουργός δήλωσε ότι δεν υπάρχει υποχρέωση 24ωρης καταγραφής από κάμερες που είναι θερμικές για εντοπισμό στόχων αλλά που έχουν καταγραφικό. Δεν κατέγραψαν και δεν χρησιμοποιήθηκαν γιατί δεν προβλέπεται από τον κανονισμό, δεν υπάρχει λοιπόν καταγεγραμμένο υλικό. Η υπηρεσία Εξωτερικών Συνόρων της ΕΕ «δεν μπορεί να επιβάλει, και δεν έχει τον τρόπο τεχνικά να δεσμεύσει» αλλά έχει επανειλημμένα ζητήσει από τις ελληνικές Αρχές να λειτουργούν τα συστήματα βιντεοκαταγραφής. Συστηματικά οι ελληνικές Αρχές δεν εφαρμόζουν αυτές τις συστάσεις. Οι κάμερες αυτές θα έπρεπε να χρησιμοποιούνται για να καταγράφονται οι επιχειρήσεις, τόσο για την ασφάλεια του πληρώματος, όσο και για την ενημέρωση της Frontex και της ΕΕ σχετικά με τις τακτικές των διακινητών.

5)Αν πράγματι ο έχων το πηδάλιο του φουσκωτού ανέπτυξε μεγάλη ταχύτητα και έκανε αναστροφή για να ξεφύγει ενώ ήταν τόσο βαρυφορτωμένο, αγνοώντας τα προβλεπόμενα σήματα (ηχητικά-φωτεινά) που εξέπεμψε το σκάφος 1077.

6)Τραυματίας πρόσφυγας κατέθεσε αυτοπροσώπως, παρουσία διερμηνέα του νοσοκομείου, πως «δεν υπήρξε κανένα σήμα, καμία προειδοποίηση από το λιμενικό» και πως «το σκάφος πέρασε κυριολεκτικά πάνω από τη βάρκα τους που βρισκόταν κοντά στην ακτή πλέοντας με χαμηλή ταχύτητα».

Την απάντηση στις ερωτήσεις για τα αίτια δεν την έδωσε η ανέλκυση του φουσκωτού που διατάχθηκε με  παραγγελία της ανακρίτριας σε αίτημα της υπεράσπισης του προφυλακιστέου ως διακινητή. Δεν εντοπίστηκε από τους δύτες του Λιμενικού. Φυσικά είναι δύσκολο να εντοπιστεί το σχισμένο πλαστικό του φουσκωτού που μάλλον θα παρασύρθηκε. Μόνο ίσως να εύρισκαν ένα βαρύ εξάρτημα όπως την εξωλέμβια μηχανή.

Το σκάφος του Λιμενικού έχει βγει στην στεριά σε ιδιωτικό καρνάγιο(καλυμμένο με σκέπαστρο) για να εξεταστεί από εμπειρογνώμονες. Μην περιμένετε τίποτα ιδιαίτερα σημάδια στην γάστρα του, το πλοίο του Λιμενικού άλλωστε δεν συγκρούστηκε και με τίποτα ιδιαίτερα σκληρό ή μεταλλικό. Επέστρεψε στο λιμάνι της Χίου σχεδόν αλώβητο από μια εντυπωσιακής σφοδρότητας σύγκρουση. Από την μάλλον σχεδόν μετωπική σύγκρουση ζημιά είχαν τα δύο μπροστινά μπαλόνια

Τώρα για τις όποιες απαντήσεις σχετικά με τα αίτια πρέπει να λάβουμε υπ’ όψη

1)Τα σκάφη του Ελληνικού Ναυτικού και του Λιμενικού διαθέτουν σύστημα καταγραφής Voyage Data Recorder (VDRs) παρόμοιο με τα μαύρα κουτιά των αεροπλάνων. Ενώ οι κανονισμοί της SOLAS καθιστούν υποχρεωτική την χρήση VDRs στα εμπορικά πλοία >3000 GT, τα σκάφη του λιμενικού είναι υπό έρευνα σχετικά με την λειτουργία ή μη των συστημάτων αυτών στην διάρκεια επεισοδίων.

2) Το Λιμενικό έχει ερευνηθεί από το Ευρωπαϊκό δικαστήριο ανθρωπίνων δικαιωμάτων (ECHR) για τον θάνατο 11 μεταναστών στο Φαρμακονήσι το 2014 με νεκρά 8 παιδιά .

Στο ναυάγιο ανοικτά της Πύλου το 2023 με 600 νεκρούς το VDR του σκάφους 920 του Λιμενικού χάλασε και δεν κατέγραψε τίποτα από την επιχείρηση την νύχτα του μεγαλύτερου πολύνεκρου ναυαγίου της Μεσογείου για δεκαετίες. Αναγκάστηκαν να πουν ότι δεν λειτούργησαν οι κάμερες για να αποκρύψουν τα γεγονότα. ‘Οποια καταγραφή γίνεται είναι ανεπίσημη και καταστρέφεται. Καταδικαστική έρευνα για το Λιμενικό (Ombudsman’s Damning Report) εκδόθηκε στις 03/02/2025. Το Λιμενικό είναι υπό έρευνα για την μη λειτουργία καταγραφής των συνθηκών στην διάρκεια επεισοδίων. Το περιπολικό σκάφος ΛΣ 602 τον Οκτώβριο του 2024 εμβόλισε αλλεπάλληλες φορές βάρκα με πρόσφυγες στην Λέσβο προσπαθώντας ξεκάθαρα να τους βουλιάξει.

 

https://x.com/doroblancke/status/1850974772164751673?s=46

 

Δεν ξέρω αν έγινε ΕΔΕ και ποιο είναι το πόρισμα της. Ο κυβερνήτης κατ’ ελάχιστον θα έπρεπε να έχει παραπεμφθεί στο ναυτοδικείο με κατηγορία πρόκλησης ναυαγίου από πρόθεση και να αποταχθεί από το Λιμενικό ασχέτως αν είχε λάβει σχετικές διαταγές ή ενήργησε αυτοβούλως. Ο Στρατιωτικός Ποινικός Κώδικας ορίζει ρητά το πλαίσιο μέσα στο οποίο μια διαταγή είναι νόμιμη και πότε ο υφιστάμενος έχει το δικαίωμα ή την υποχρέωση να μην την εκτελέσει. Ο υφιστάμενος δεν οφείλει να εκτελέσει διαταγή που είναι έκδηλα παράνομη, Αν ο στρατιωτικός εκτελέσει μια διαταγή που γνώριζε ότι είναι παράνομη φέρει ποινική ευθύνη.

Παράνομη είναι η διαταγή που παραβιάζει το Σύνταγμα τους νόμους του κράτους τις διεθνείς συνθήκες που έχει υπογράψει η Ελλάδα ή τον Στρατιωτικό Ποινικό Κώδικα.

3) Το σύστημα VDR καταγράφει συνεχώς

Την Θέση του σκάφους (ημερομηνία / ώρα) με χρήση GPS - ταχύτητα – διεύθυνση πορείας σκάφους Gyro compass -συνομιλίες VHF – ραντάρ video– ήχους στην γέφυρα και στις βαρδιόλες – Echo sounder για μέτρηση του βάθους – Καταγραφή συναγερμών Alarms – Εντολές/ ανταπόκριση του πηδαλίου -Εντολές/ανταπόκριση στην μηχανή και προπέλα – ταχύτητα ανέμου (διεύθυνση / ένταση) .

Τα παραπάνω στοιχεία πληροφοριών καταγράφονται και χρησιμοποιούνται για την κατανόηση των συνθηκών των ατυχημάτων. Επίσης οι τελευταίες 12 ώρες καταγραφής αποθηκεύονται σε συσκευή αποθήκευσης. Σε περίπτωση βύθισης του σκάφους η συσκευή απελευθερώνεται και επιπλέει μέχρι να ανακτηθεί.

4) Δεν ισχύει ο ισχυρισμός του υπουργού κ.Πλεύρη ότι «δεν υπάρχουν πάνω στο σκάφος του Λιμενικού κάμερες, όπως υπάρχουν στην Αστυνομία». Αντίθετα υπάρχουν δύο προγράμματα που χρηματοδοτούν την εγκατάσταση αυτού του εξοπλισμού. Από το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας – ISF (2014–2020 & 2021–2027) και το Ταμείο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Συνόρων – BMVI (2021–2027). Η απουσία οπτικοακουστικού υλικού δεν αποτελεί απλή αστοχία, συνιστά αποδεικτικό κενό με κρατική ευθύνη.

5) Aν σημειωθεί ναυάγιο και απώλεια ανθρώπινων ζωών, επιλέγεται από το σωρό ένας επιζών που κατηγορείται ως διακινητής. Αλλοτε με απειλές και άλλοτε με δελεαστικές προσφορές, άλλοι επιζώντες υποχρεώνονται να καταθέσουν ότι πράγματι ήταν ο διακινητής. Οι πραγματικοί διακινητές ξέρουν τις αυστηρές ποινές και φεύγουν πριν οι βάρκες εισέλθουν στα ελληνικά ύδατα ή δεν επιβιβάζονται καθόλου, αναθέτοντας σε κάποιον πρόσφυγα το πηδάλιο, που ίσως πληρώνει μικρότερο κόμιστρο.

Ο Μαροκινός διακινητής/πλοηγός του φουσκωτού έχει ήδη   προφυλακιστεί με ποινές άμεσα εκτελεστέες / χωρίς η έφεση του να έχει αναστέλλουσα ισχύ και που υπαγορεύει ότι όποιος βρίσκεται στο πηδάλιο του σκάφους που μεταφέρει πρόσφυγες και μετανάστες, συλλαμβάνεται και καταδικάζεται ως διακινητής.

Κινδυνεύει με πρωτόδικη καταδίκη ρεκόρ και έχει μπροστά του ένα μαραθώνιο δικών αφού θα περάσει μεγάλο χρόνο στην φυλακή μέχρι να αποδειχθεί το αυτονόητο ότι είναι ένα ακόμη θύμα.

Η Διεύθυνση Προστασίας Θαλασσίων Συνόρων (ΔΑΠΘΑΣ), κατόπιν ανάλυσης στοιχείων σε συνεργασία με το Κεντρικό Λιμεναρχείο Χίου, καθώς και ανταλλαγής πληροφοριών μέσω των αρμόδιων διεθνών αρχών (INTERPOL), με τις τουρκικές αστυνομικές αρχές της Σμύρνης, συνέβαλε στον εντοπισμό και την ταυτοποίηση 8 μελών  εγκληματικής οργάνωσης η οποία δρούσε στη γείτονα χώρα  και που έστειλε το σκάφος του ναυαγίου στην Χίο. Συνέλαβαν 5 και σε 3 άλλους επιβλήθηκαν περιοριστικοί όροι. Στους συλληφθέντες είναι ο ιδιοκτήτης του σκάφους, οι ιδιοκτήτες και οδηγοί των οχημάτων που μετέφεραν τους αλλοδαπούς, καθώς και οι κάτοχοι των λοιπών οχημάτων (οχημάτων – προπομπών και γερανοφόρου οχήματος ρυμούλκησης του σκάφους προς το σημείο απόπλου από τις τουρκικές ακτές).  Ερευνώνται για 3 ακόμη περιστατικά παράνομης διακίνησης αλλοδαπών από τις τουρκικές ακτές προς νησιά του Ανατολικού Αιγαίου

9 επιζώντες από το ναυάγιο στην Πύλο έμειναν άδικα σχεδόν ένα χρόνο στη φυλακή σαν διακινητές.

Μετά απόφαση του αναθεωρητικού δικαστηρίου παραγγέλθηκε η ποινική δίωξη 4 κορυφαίων αξιωματικών και του αρχηγού του Λιμενικού. Η ηγεσία του Λιμενικού τελικά θα δικαστεί σε ευρωπαϊκό δικαστήριο και μένει να δούμε αν θα πρέπει να γίνει το ίδιο και για το ναυάγιο στην Χίο.

Σχεδόν 3 χρόνια φυλάκισης αναίτια πέρασαν στην φυλακή από το Σεπτέμβριο του 2020 δύο νεαροί Αφγανοί στην Μυτιλήνη(είχαν καταδικαστεί πρωτόδικα σε 50 χρόνια φυλάκισης ο καθένας).

Τελικά τον Δεκέμβριο του 2022 μετά από πολλές αναβολές αθωώθηκε ο ένας του δε άλλου η ποινή μετατράπηκε σε φυλάκιση 8 ετών και αποφυλακίστηκε.

Σομαλός πολιτικός πρόσφυγας καταδικάστηκε σε 142 χρόνια φυλακή για παράνομη μεταφορά το Δεκέμβριο του 2020, έμεινε στην φυλακή 2 χρόνια και 2 μήνες και τελικά στο εφετείο κρίθηκε ένοχος με ποινή 8 χρόνων αλλά αποφυλακίστηκε τον Ιανουάριο του 2023. Η  ταινία «142 χρόνια», είναι μια συγκλονιστική καταγραφή για τα γεγονότα και μια λιγότερο γνωστή πτυχή της ελληνικής δικαιοσύνης.

Πάνω από 2223 άτομα κρατούνταν για μεταφορά αλλοδαπών  στις φυλακές το Σεπτέμβριο του 2022, δηλαδή το 1/5 των συνολικά κρατούμενων.

6) Το Λιμενικό σε ανακοίνωση του ανέφερε ότι το φουσκωτό δεν είχε φώτα ναυσιπλοΐας!!!. Πάλι καλά που δεν ανέφεραν και την απουσία λιμένα νηολογίου, IMO number.

Είναι θράσος να υποστηρίζεται ότι το φουσκωτό δεν είχε φώτα, όπου είχαν στοιβαχτεί 40 άνθρωποι και που κατά πάσα πιθανότητα με το ζόρι επέπλεε – ποσό μάλλον ότι θα μπορούσε να αναπτύξει μεγάλη ταχύτητα.

Το Λιμενικό θα μπορούσε να δώσει αποδεικτικά στοιχεία βίντεο από τις κάμερες των σκαφών αν φυσικά λειτουργούσαν.

Συχνά προβάλλονται από ελληνικής πλευράς προσχηματικές δικαιολογίες για την μη χρήση καμερών, όπως η προστασία προσωπικών δεδομένων των προσφύγων. Τους απωθούμε αλλά ενδιαφερόμαστε για τα προσωπικά τους δεδομένα. Προσωπικά δεδομένα δεν μπορούν να καταγραφούν στα Data του VDRs -αλλά που δεν δούλευε ή είχε χαλάσει και αυτό όπως στην Πύλο. Φυσικά αν όλα τα συστήματα που θα έπρεπε να έχουν εγκατασταθεί και να λειτουργούν έχουν αποτύχει, τι το απλούστερο να γίνεται μια καταγραφή από ένα κινητό του πληρώματος του σκάφους. Καταγραφή που θα μπορούσε να είναι ζωντανή με μία κλήση Face Time στον αξιωματικό φυλακής στο Λιμεναρχείο – εκτός αν έχουμε πάλι να κάνουμε με τα προσωπικά δεδομένα. Φυσικά μπορούν να ερευνηθούν οι καταγεγραμμένες συνομιλίες μέσω VHF του περιπολικού με το Κέντρο Συντονισμού Έρευνας & Διάσωσης του Λιμενικού, ή με το Λιμεναρχείο Χίου και οι συνομιλίες των κινητών του πληρώματος. 

7) Από το 2015 έως το 2025, 3.148 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους ή αγνοούνται στη θάλασσα του Αιγαίου, περιστατικά που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, αναφέρει η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ (UNHCR Greece) σε ανακοίνωσή της.

Στις 16/1/2026 μετά από πέντε δικογραφίες αθωώθηκαν στην Λέσβο 24 εθελοντές. Η υπόθεση αφορά ανθρώπους που δραστηριοποιήθηκαν στη διάσωση προσφύγων στο Αιγαίο, προσφέροντας πρώτες βοήθειες, νερό και κουβέρτες σε αφιχθέντες πρόσφυγες. Η ανθρωπιστική τους δράση μετατράπηκε σε ποινική δίωξη και δικαστική ομηρία από το 2015, εποχή που οι αφίξεις προσφύγων στην Λέσβο έφθαναν τις 3300 κάθε ημέρα.

Κατηγορούνταν για βαριά κακουργήματα, όπως διακίνηση μεταναστών, σύσταση εγκληματικής οργάνωσης και ξέπλυμα χρήματος.Κατηγορούνταν ακόμα για απείθεια και παράνομη είσοδο στην χώρα, έως και για κατασκοπία.

Η Σάρα Μαρντίνι, Σύρια πρόσφυγας έγινε παγκόσμιο σύμβολο όταν έφτασε κολυμπώντας στη Λέσβο. Η ίδια, μαζί με άλλα τέσσερα μέλη της ανθρωπιστικής οργάνωσης ERCI είχε προφυλακιστεί για τρεις μήνες

8) Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου επιβάλλει την διεξαγωγή έρευνας αποτελεσματικής, ανεξάρτητης και διαφανούς έρευνας όταν η απώλεια ζωής συνδέεται με κρατική δράση.

Δεν υποστηρίζω ότι για όλα φταίει το Λιμενικό και τα στελέχη του.

Ο αείμνηστος υποπλοίαρχος Λ.Σ Κυριάκος Παπαδόπουλος που «εφυγε» σε ηλικία 44 ετών σαν κυβερνήτης του περιπολικού σκάφους ΠΛΣ 602 σκάφους στην Μυτιλήνη έσωσε 5 χιλιάδες ανθρώπους.

Ο Αυστριακός Καγκελάριος Βέρνερ Φάιμαν όταν είχε επισκεφθεί την Μυτιλήνη είχε μείνει άναυδος από το γεγονός.

Εκτός από τον φόρο τιμής που του οφείλουμε για την ανθρωπιά και την αυταπάρνηση του, πολύ σωστά είχε τιμηθεί από την Ακαδημία Αθηνών ενώ είχε διεκδικήσει το χρυσό αγαλματίδιο των Όσκαρ για το ντοκιμαντέρ «4.1 miles» στο οποίο ήταν πρωταγωνιστής..

https://www.youtube.com/watch?%20v=hjnj5B2GCvc

 

Ο υπουργός Ναυτιλίας κ. Βασίλειος Κικίλιας έκανε ξεκάθαρη τη στήριξή του στις δυνάμεις του Λιμενικού. Τόνισε επίσης ότι το περιστατικό αυτό αποδεικνύει τη διπλή αποστολή των πληρωμάτων:

Πρώτον, την υπεράσπιση των θαλασσίων συνόρων της Ελλάδας και της Ε.Ε.

Δεύτερον, τη διάσωση ανθρώπινων ζωών, όπως άλλωστε έχει συμβεί χιλιάδες φορές, όπως χαρακτηριστικά δήλωσε.

«Η Ελλάδα δεν είναι χώρος. Είναι χώρα. Με σύνορα που πρέπει να φυλάσσονται

Η επίκληση της «ασφάλειας των συνόρων» συχνά λειτουργεί ως άλλοθι για τη μετατόπιση της συζήτησης μακριά από το καθήκον προστασίας της ανθρώπινης ζωής. Ούτε το διεθνές ούτε το ευρωπαϊκό δίκαιο αναγνωρίζουν την έννοια της «εισβολής» για άμαχους πληθυσμούς που ζητούν προστασία. Αντιθέτως, το καθήκον διάσωσης, η αρχή της μη επαναπροώθησης και η υποχρέωση σεβασμού της ανθρώπινης ζωής προηγούνται οποιασδήποτε λογικής αποτροπής. Η προστασία των συνόρων αποτελεί νόμιμη κρατική αρμοδιότητα. Ωστόσο, η άσκησή της προϋποθέτει αυστηρή συμμόρφωση με το διεθνές, ευρωπαϊκό και συνταγματικό πλαίσιο.

Ο υπουργός κ. Θανάσης Πλεύρης, κατηγόρισε την αριστερά για στοχοποίηση του Λιμενικού. «Πριν κάνα τρίμηνο είχαμε 3 νεκρούς μετανάστες στη Γαύδο. Η Frontex είπε ότι πανικοβλήθηκαν στη θέα τους, πήγαν να ανέβουν στο σκάφος και πνίγηκαν. Βγήκε κανείς να αμφισβητήσει την Frontex» αναρωτήθηκε ο υπουργός. Και πρόσθεσε: «Γιατί η ελληνική αριστερά αρέσκεται να αμφισβητεί και να στοχοποιεί το Λιμενικό. Αυτό που λέει η Frontex το δεχόμαστε, αυτό που λέει το Λιμενικό το αμφισβητούμε». Αντί ο υπουργός να εκφράσει την αποτροπή του για την τραγωδία και να αφήσει τη δικαιοσύνη να βρει τι πραγματικά συνέβη θεώρησε ότι πρώτα είναι αναγκαίο να συγχαρεί το λιμενικό επειδή διέσωσε όσους επέζησαν. Κατόπιν στοχοποίησε τον ένα εκ των δύο δικηγόρων και κατηγόρησε τα κόμματα της Αριστεράς και τις ΜΚΟ πως δυσφημίζουν το Λιμενικό.

Το εγκώμιο του Λιμενικού έπλεξε και ο πρωθυπουργός μιλώντας σε συνέντευξή του στο περιοδικό Foreign Policy την Πέμπτη (5/2) για το πολύνεκρο ναυάγιο στη Χίο, προτρέχοντας σε πρόωρα συμπεράσματα αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι «εάν δεν ήταν το Λιμενικό, τότε οι νεκροί θα ήταν περισσότεροι».

Σύμφωνα με δημοσιεύματα της Guardian και άλλων μέσων κατά την περίοδο 2023-2025, ο κ. Μητσοτάκης έχει υιοθετήσει μια πολύ σκληρή στάση απέναντι στα δίκτυα διακινητών μεταναστών, χαρακτηρίζοντάς τους συχνά ως «καθάρματα» (scum) που εκμεταλλεύονται την ανθρώπινη δυστυχία. Έχει δεσμευτεί για αυστηροποίηση των ποινών για τους διακινητές. Υποστηρίζει ότι η αυστηρή φύλαξη των συνόρων (ξηράς και θάλασσας) είναι απαραίτητη για την καταπολέμηση των κυκλωμάτων.

Παρά τη ρητορική κατά των διακινητών, η Guardian έχει δημοσιεύσει έρευνες (2023-2024) που επικρίνουν την ελληνική πολιτική, αναφέροντας ότι οι σκληρές συνοριακές πολιτικές («pushbacks») συχνά στοχεύουν αιτούντες άσυλο και όχι τους πραγματικούς διακινητές, οι οποίοι σπάνια βρίσκονται πάνω στις βάρκες. Συνολικά, η στάση του κ.Μητσοτάκη εστιάζει στην πλήρη εξάρθρωση των δικτύων, ενώ η Guardian καταγράφει τις ανθρωπιστικές επιπτώσεις της σκληρής αυτής πολιτικής στην πράξη.

Η Guardian φιλοξένησε ρεπορτάζ υποστηρίζοντας ότι εκατοντάδες πρόσφυγες αντιμετωπίζουν μακροχρόνιες ποινές φυλάκισης, κατηγορούμενοι ως διακινητές, ενώ συχνά είναι οι ίδιοι θύματα, καθώς αναγκάζονται να οδηγήσουν τις βάρκες.

Αυτή ακριβώς η κυβερνητική βιασύνη να προκαταλάβει την έρευνα, υποδηλώνει ενοχή. Δεν έχει να κάνει με την αλήθεια, είναι ένα επικοινωνιακό εύρημα που βασίζεται στην μόνιμη «αυτόματη απάντηση» της κυβέρνησης «φταίνε οι διακινητές». Με νέο νόμο θα επιβάλλεται ποινή ισοβίων για τους διακινητές-αυστηρότερο πλαίσιο για ΜΚΟ και οργανωμένη νόμιμη μετανάστευση, κατάργηση της παραμονής ασυνόδευτων ανηλίκων που έχουν ολοκληρώσει τρεις τάξεις σχολείου. Ο υπουργός παλαιότερα δήλωσε ότι η φύλαξη των συνόρων δεν μπορεί να επιτευχθεί αν δεν υπάρχουν νεκροί. Ο δε Αμερικανός ΥΠΕΞ έκανε λόγο για «ανθρωπιστική καταστροφή» πού προκαλούν τα ανοιχτά σύνορα με ναυάγια και πνιγμούς.

Ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσαν 15 ευρωβουλευτές ζητώντας απαντήσεις για το αν επιτρέπονται επαναπροωθήσεις (Push Back) εντός χωρικών υδάτων, τον ρόλο της Frontex, τυχόν οπτικό υλικό και τα άμεσα μέτρα που πρέπει να λάβει η Κομισιόν.

Δηλώσεις συμπαράστασης προς το Λιμενικό έγιναν από άλλους δημόσιους φορείς και ιδιώτες που με αναρτήσεις τους ζητούν κλειστά σύνορα, οικτίρουν το Λιμενικό που θα υποστεί την ταλαιπωρία μιας ΕΔΕ, την αντιπολίτευση που ζητάει τον έλεγχο των πράξεων της κυβέρνησης παραβλέποντας το συμφέρον της πατρίδας και τέλος τους προοδευτικούς μπαχαλάκηδες που θέλουν ανοικτά σύνορα και κατάργηση κανόνων. Είναι ακόμα ταμπού η απόπειρα οποιασδήποτε κριτικής απέναντι σε θεσμούς (εκκλησία – δικαιοσύνη – ένοπλες δυνάμεις ), αλλά επιτρέπονται από «εθνικιστές» αισχρά – εμετικά – ρατσιστικά σχόλια σε μέσα επικοινωνίας ακόμα και όταν αυτά λέγονται δημόσια.

Θα ήταν λογικό η Ελλάδα σαν κράτος με μεγάλη ναυτιλία να έχει μεγάλη ευαισθησία και συμμετοχή σε ανάλογα περιστατικά διάσωσης στην θάλασσα. Καλή η προστασία των θαλάσσιων συνόρων αλλά σεβασμός χρειάζεται για τους ανθρώπους που χάνονται. Θα ήταν αναμενόμενη μια αντίδραση παρόμοια της Βρετανικής κυβέρνησης που μετά την διενέργεια Δημόσιας Έρευνας από ανεξάρτητη επιτροπή εξέδωσε έκθεση πως μπορούν να αποφευχθούν οι θάνατοι στην θάλασσα. Η αυστηρότητα στις μεταναστευτικές ροές είναι ένα φαινόμενο που επικρατεί σε όλη την Ευρώπη για να απαντηθεί ο ανταγωνισμός από τα δεξιά.

Εξαίρεση αποτελεί η Ισπανία που θα δώσει άδεια παραμονής σε 500.000 μετανάστες που ζουν και εργάζονται παράνομα εκεί. Οι λόγοι της απόφασης αυτής είναι α) ηθικοί και β) πρακτικοί με την προσθήκη εργατικών χεριών και την ανάγκη που υπάρχει για να αντιμετωπίσουν το δημογραφικό πρόβλημα και την οικονομική στασιμότητα.

Ο πληθυσμός της Ελλάδας μειώνεται σταθερά  με βασικό πρόβλημα κυρίως την γήρανση, ο πληθυσμός άνω των 65 αντιστοιχεί στο 23,7%, ο δείκτης γονιμότητας είναι στα 1,24 παιδιά/γυναίκα με μέση ηλικία απόκτησης παιδιού τα 32 έτη. Η μεγάλη ερημοποίηση είναι στην περιφέρεια ειδικά στην Β. Ελλάδα, Θράκη, Ήπειρο, Ανατολική Μακεδονία. Όσον αφορά το ζήτημα της μετανάστευσης και εάν αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει μια από τις λύσεις για το δημογραφικό. «Καμία δυτική κοινωνία δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς μετανάστευση», αλλά απαιτείται οργανωμένο σχέδιο. «Καθορισμός πραγματικών αναγκών, ένταξη στο κοινωνικό και οικονομικό σύστημα, εκμάθηση γλώσσας και στοχευμένη κάλυψη ελλείψεων στην αγορά εργασίας». «Η μετανάστευση μπορεί να συμβάλει στο δημογραφικό, αλλά δεν αποτελεί από μόνη της λύση»

Η έρευνα, ο καταμερισμός ευθυνών ειδικά σε ναυτικά ατυχήματα είναι εξαιρετικά χρονοβόρος και συνήθως καταλήγει σε συμβιβασμό. Για παράδειγμα η εξαιρετικά γρήγορη διαδικασία για την βύθιση το 1972 του Ο/Γ ¨Μέρλιν¨ διήρκησε 4 χρόνια.

Μετά την παράθεση των παραπάνω.

 Το πραγματικό δίλημμα δεν είναι «ασφάλεια ή δικαιώματα». Είναι αν θα αποδεχθούμε μια ασφάλεια αποκομμένη από τον νόμο και τη λογοδοσία ή αν θα επιμείνουμε σε μια ασφάλεια που θα σέβεται την ανθρώπινη ζωή και τη δημοκρατική νομιμότητα. Το ερώτημα από την τραγωδία της Χίου που μένει να απαντηθεί είναι αν το σκάφος του Λιμενικού πήγε σκόπιμα να εμβολίσει τη βάρκα με τους πρόσφυγες και τους μετανάστες ή την βύθισε κάνοντας μανούβρες εκφοβισμού. Είναι αμφίβολο αν θα μάθουμε τα πραγματικά γεγονότα / αλήθεια.

Ας ελπίσουμε να γίνει πράξη η ευχή του Συλλόγου Νοσοκομειακών Ιατρών Χίου, «οι ζωές που σώθηκαν να τύχουν της φροντίδας και της αξιοπρέπειας που αξίζει σε κάθε άνθρωπο και οι ζωές που χάθηκαν να μην ξεχαστούν». Aπερίφραστα καταγγέλουν tην ανθρωποφαγία, το εμφυλιοπολεμικό κλίμα και την απώλεια κάθε έννοιας ανθρωπιάς που εκδηλώθηκαν πριν ακόμη μετρηθούν οι νεκροί, πριν σμίξουν μάνες με τα παιδιά τους και πριν επουλωθούν οι πληγές των τραυματισμένων.

Ευχαριστώ όσους είχαν την αντοχή να φτάσουν και να διαβάσουν το κείμενο μέχρι το τέλος.

 

Άλλες απόψεις: Του Νίκου Φουντούλη