«Χιώτες στην Κωνσταντινούπολη»

Πέμ, 18/02/2021 - 09:51
«Χιώτες στην Κωνσταντινούπολη», της Αικατερίνης Μπεκιάρογλου- Εξαδακτύλου

Ανέκαθεν ό,τι είχε σχέση με την Κωνσταντινούπολη μας ενδιέφερε και μας συγκινούσε ιδιαίτερα. Και η διαδρομή της πάλαι ποτέ βυζαντινής βασιλεύουσας είναι πολύ μεγάλη. Μεγάλες όμως είναι και οι διαδρομές όσων κατά καιρούς, και ειδικότερα τους πιο παλιούς, είχαν βρεθεί εκεί και είχαν δραστηριοποιηθεί σε πολλούς τομείς καθώς η Πόλη ήταν μια φορά κι έναν καιρό ο ομφαλός της γης… Μια Πόλη που δέσποζε ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση και ήταν σημείο αναφοράς.

   Τύχη αγαθή για τη Χίο, που η βέρα πολίτισσα Αικατερίνη Μπεκιάρογλου ένωσε τη ζωή της με τον βρονταδούση Στέφανο Εξαδάκτυλο και έτσι οι δεσμοί που σύναψε με τον χιώτη σύζυγό της, της προκάλεσαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη Χίο και για τους Χιώτες. Μια πνευματώδης, καλλιεργημένη και γλυκύτατη κυρία την οποία είχα την τύχη να γνωρίσω πριν λίγα χρόνια και να καταγράψουμε τηλεοπτικά το φοβερό πογκρόμ κατά των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης στα μέσα της δεκαετίας του ‘50. Την ευκαιρία μου την είχε δώσει η ίδια όταν στο «Βήμα του Βροντάδου» είχε αρχίσει να δημοσιεύει έρευνα για τους χιώτες Μητροπολίτες και Πατριάρχες. Και μάλιστα τότε την είχα παροτρύνει να εκδώσει και ένα σχετικό βιβλίο.

   Έτσι, αφού ήλθε το πλήρωμα του χρόνου, κρατάμε στα χέρια μας έναν πραγματικά βιβλιογραφικό θησαυρό με τίτλο «Χιώτες στην Κωνσταντινούπολη» της ίδιας, εξαιρετικά επιμελημένο από τις εκδόσεις Άλφα Πι σε συνεργασία με τον Φιλοπρόοδο Όμιλο  Βροντάδου. Ένα ντοκουμέντο που αναφέρεται σε μιαν άλλη εποχή, μακρινή και κοντινή, και που απαθανατίζει με ανεξίτηλα γράμματα τους Χιώτες που από την άλωση της Πόλης βρέθηκαν στην Κωνσταντινούπολη και έγραψαν και εκείνοι τη δική τους ιστορία. Και είναι εκατοντάδες και, μάλιστα, ο καθένας από αυτούς με μια ξεχωριστή και ιδιαίτερη παρουσία και με συμβολή στη ζωή της πάλαι ποτέ βασιλεύουσας.

   Η Αικατερίνη Μπεκιάρογλου - Εξαδακτύλου με γλαφυρότητα, συνδυασμένη με λογοτεχνική δεξιοτεχνία, αναφέρεται όχι μόνο στην Πόλη αλλά και σε όσα προηγήθηκαν και ακολούθησαν την άλωση. Επιχειρεί μια ιστορική αναδρομή και σε όσα και ό,τι αφορούν τη Χίο με τρυφερότητα, ανατρέχοντας σε πολλές πηγές μέσα από τις οποίες μας δίνει μια σφαιρική εικόνα για το ρόλο που έπαιζε η Χίος τω καιρώ εκείνω. Ας μην ξεχνάμε ότι ήταν η μεγαλύτερη αγορά του Αιγαίου. Αλλά και τις αντιδράσεις και αντιστάσεις των Χιωτών στις κατά καιρούς απαιτήσεις της Υψηλής Πύλης.

   Εν τω μεταξύ η Κωνσταντινούπολη ήταν το μεγαλύτερο εμπορικό κέντρο της εποχής και άρχισε να συγκεντρώνει το εμπορικό δαιμόνιο των Χιωτών. Οι χιώτες έμποροι κυριαρχούσαν στην αγορά της Πόλης και η χιακή παροικία ήταν οργανωμένη από τα τέλη του 17ου αιώνα. Μια παροικία στην οποία κυριαρχούσε η αλληλεγγύη. Χιώτες επαγγελματίες, οργανωμένοι σε συντεχνίες, έδρασαν καταλυτικά έχοντας σχέση και εξάρτηση από την εκκλησία. Και στο Οικουμενικό Πατριαρχείο οι Χιώτες αναδείχτηκαν σε ανώτατα αξιώματα μέχρι και σε Πατριάρχες.

   Το βιβλίο «Χιώτες στην Κωνσταντινούπολη» διασώζει μια ιστορική κληρονομιά μας αλλά και τα ονόματα των εκατοντάδων συμπατριωτών μας που με αξιοθαύμαστο τρόπο κατάφεραν να γράψουν ιστορία στην παλιά Βασιλεύουσα. Αξιοθαύμαστη και η Αικατερίνη Μπεκιάρογλου που τους διέσωσε από τη λήθη του χρόνου και πρόσθεσε στη χιακή βιβλιογραφία έναν τέτοιο θησαυρό για τους νεότερους.

   Κυρία Ακατερίνη, σε ευχαριστούμε!

   Διάθεση: Άλφα Πι, ΦΟΒ, βιβλιοπωλεία.

Του Δημήτρη Φρεζούλη

Σχετικά Άρθρα