Ο Κώστας έχει από την αρχή… διάσημο επώνυμο, αλλά με τον γνωστό τσιγγάνο τραγουδιστή απλά είναι συνεπώνυμος, και επίσης από την αρχή δρα… προσγειωτικά.
Ξέρω, μου λέει, μόλις βρισκόμαστε, δεν μοιάζω με τσιγγάνο, σε όσους μου το λένε τους απαντώ, ότι οι τσιγγάνοι δεν είναι εξωγήινοι.
Εγώ βέβαια δεν είπα τίποτα, αλλά ο Κώστας κουβαλά την ευστροφία της φυλής του, διαβάζει το βλέμμα και μετά με ένα ακατάπαυστο, ορθό λόγο, με σωστά ελληνικά, δεν αφήνει πολλά περιθώρια ερωτήσεων, τις απαντάει πριν τεθούν.
Ο Κώστας Παϊτέρης είναι κατ’ αρχήν επιστημονικός συνεργάτης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Επίσης συνεργάτης της Ειδικής Γραμματείας για την Κοινωνική Ένταξη Ρομά, συνεργάτης της Ε.Ε.Τ.Α.Α. και του Κ.Ε.Μ.Ε.Α.
Είναι Πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Ρομά Διαμεσολαβητών και Συνεργατών τους.
Διετέλεσε Δημοτικός Σύμβουλος στο Δήμο Αγίας Βαρβάρας από το 2002-2013, Αντιδήμαρχος, Δήμαρχος, Αντιπρόεδρος Νομικών Προσώπων, Εκπρόσωπος Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σε Εθνικό και Ευρωπαϊκό Επίπεδο, Μέλος της Διυπουργικής Επιτροπής 2003-2006. Συνεργάτης Περιφερειών και Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, Ερευνητής σε Εθνικά και Ευρωπαϊκά Προγράμματα και Μελέτες.
Εργάζεται σε κατασκευαστική εταιρία και βρέθηκε για δύο μέρες στο νησί μας, για να επισκεφθεί μαζί με τον αρμόδιο Αντιδήμαρχο Γ. Πατεριμό τους 180 περίπου τσιγγάνους του νησιού μας.
Με την ευκαιρία μίλησε με τον Γιάννη Τζούμα στην εκπομπή «Αυτοπροσώπως» που θα μεταδοθεί την Πέμπτη στις 7.00 και στις 11.00 μ.μ. στην ΑΛΗΘΕΙΑ ΤV.
Τι κάνουν με απλά λόγια οι 174 μεσολαβητές, στους οποίους ο Κώστας είναι Πρόεδρος;
Αποτελούν την γέφυρα της Πολιτείας στον κόσμο των τσιγγάνων, με στόχο το προφανές, την ένταξη τους στο κοινωνικό σύνολο.
Στη Χίο δεν έχετε προβλήματα, μας λέει ο καλεσμένος μας, σε σχέση με άλλα μέρη της Ελλάδας, πολλά από τα οποία είναι γκέτο, όπου και εμείς, που είμαστε «δικοί τους» μπαίνουμε μέσα με δυσκολία.
Δέχεται ο Κώστας το «δικοί τους» και «δικοί μας»; Όχι, κατ’ αρχήν δεν δέχεται τον χαρακτηρισμό Ρομά. Μας τον έδωσαν οι Ευρωπαίοι, για να μας ξεχωρίζουν λέει, σαν φυλή. Εμείς δεν θέλουμε να ξεχωρίζουμε, είμαστε Έλληνες τσιγγάνοι, Χριστιανοί Ορθόδοξοι, έχουμε ελληνικά έθιμα και παραδόσεις, έχουμε και την ξεχωριστή μας φλέβα, που μπορεί να ξεχωρίζει για την κουλτούρα μας, την προφορική μας γλώσσα, την αγάπη μας για τον χορό και το τραγούδι, για την οικογένεια, αλλά όχι για την φτώχεια, τα τσαντίρια μας, την επαιτεία, την αμορφωσιά, την έλλειψη στέγης, απασχόλησης και υγείας.
Έχουν γίνει βήματα σ’ αυτή την κατεύθυνση; Ναι λέει ο Κώστας με 20 χρόνια πείρα πίσω του και με την Αυτοδιοικητική εμπειρία του Δήμου Αγίας Βαρβάρας. Όμως μένουν πολύ περισσότερα.
Το κλειδί, μας λέει, για να ανοίξει η τσιγγάνικη πόρτα είναι η εκπαίδευση. Αυτή θα μας ενσωματώσει ώστε αύριο να μην ξεχωρίζουμε παρά από τις ομορφιές της ελληνικής μας ταυτότητας.
Πόσο μακριά είμαστε απ’ αυτό;
Σκεφτείτε, μας λέει, ότι στους τσιγγάνικους καταυλισμούς γυναικεία εφηβεία δεν υπάρχει.
Το κορίτσι, είναι κορίτσι και μετά… γυναίκα. Ενδιάμεσος χώρος δεν υπάρχει. Αν δεν εξαλείψουμε αυτό, αν δεν πάψει η τσιγγάνα να παντρεύεται στα… 13, αν δεν μπεί στην αγορά εργασίας, αν δεν βγεί από το τσαντίρι, που πολλές φορές είναι ο κόσμος της, πως θα μπορέσουμε να επηρεάσουμε θετικά το παιδί της, για να αλλάξει και η ίδια;
Μόνο μέσα από την εκπαίδευση. Σήμερα μετά από τιτάνιο αγώνα καταφέραμε να έχουμε 15-20% Σχολική διαρροή. Αν τα προγράμματα δεν σταματήσουν θα το… μηδενίσουμε και τότε, μετά από αρκετά χρόνια φυσικά μπορούμε να μετράμε αντίστροφα.
Ο Κώστας Παϊτέρης απαντά σε πολλά και μάλιστα σε πολλά δύσκολα ερωτήματα.
Ένα τελευταίο, για να δείτε τα πολλά τηλεοπτικά.
Πως εξαλείφεται η ζητιανιά Κώστα στην παιδική ηλικία, μια μάστιγα ακόμα στους τσιγγάνους;
Α, αυτό είναι εύκολο. Μην τους δίνετε ποτέ χρήματα. Αν πούν ότι πεινούν αγοράστε τους ένα κουλούρι, μια τυρόπιττα, ΠΟΤΕ χρήματα.
Και μια λεπτομέρεια. Οι παππούδες του Κώστα είναι Μικρασιάτες.
Στην καταστροφή του 1922, μας λέει, ο Κεμάλ είπε στους τσιγγάνους να μείνουν και δεν θα τους πειράξει κανείς. Αλλά οι δικοί μου φύγανε. Εμείς είμαστε τσιγγάνοι, αλλά είμαστε Έλληνες, τι δουλειά είχαμε στην Τουρκία; Και έτσι οι πρόγονοι μου ήρθαν στην πατρίδα. Και… πρόσφυγες και… τσιγγάνοι, δηλαδή δυό φορές… πρόσφυγες.
