Άν κοιμηθείς, χαρίζω σου τη Χιό με το λεμόνι, την Πόλη και τη Βενετιά να τηνε ρίξεις όλη.
Κοιμήσου απού παράγγειλα στη Χίο το πάπλωμά σου, και γράφει γράμματα χρυσά απάνω τ' όνομά σου.
Ύπνε που παίρνεις τα παιδιά, έλα πάρε και τούτο,κι άμε σεργιάνισέ μου το.
Αμεσουργιάνισε το τση Χιός τα περιβόλια, και γέμισε τσι κόρφους του τριαντάφυλλα και ρόδα.
Ρόδα και τριαντάφυλλα και άνθη του Παραδείσου, εσύναξεν ο έρωντας κι ήπλασε το κορμί σου.
Καταγραφή Μαρίας Λιουδάκη, Ιεράπετρα 1939.
Το ξεραθιό (εμετός).
- Κοπανίζουν λίγο-λίγο λιβάνι η μαστίχα το βάζουν μέσα στο γάλα και δίδουν στο παιδί μια κουταλιά.
Από τη μονογραφία της +Μαρίας Λιουδάκη
''Το παιδί στην Κρήτη'', 1939 Α' βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών.
Η οικογενειακή ρίζα του υπ.Δημάρχου Ιεράπετρας κου Αργύρη Πανταζή εντοπίστηκε στο Αρχείον Παλιννοστούντων Προσφύγων,1914,στα ΓΑΚ Χίου και ευχαριστεί την αρχειονόμο κα Βασιλεία Κούνουπα για την αρωγή της.
Ξαδέλφιά του η ποιμενική οικογένεια Τζίκα, ο Νίκος Κωνσταντουλάκης στη Βέσσα, Καρυές, Άγιος Γεώργιος Συκούσης και Πιτυός.
Η ορεινή μυροβόλος με τραγούδι και χορό που προτίθεται να καταγράψει το ΚΜΣ και το ΚΛΕΑΑ.
Η αναγνώριση δε της γιαγιάς του Αργυρώς από τον αδελφό της Γιάννη Τζίκα έγινε τον Αύγουστο του 1974 στην Απλωταριά της Χίου με συγκλονιστικό τρόπο.
Προσωπικά επίσης ευχαριστώ τον Αργύρη Πανταζή για την τη βιβλιογραφική ενημέρωση για τη σπουδαία παιδαγωγό, επιφανή λαογράφο και αντιστασιακό +Μαρία Λιουδάκη που αποκεφαλίστηκε στους στάβλους του Μπαντουβά στις 4-12-1947!
Βασική μου πληροφορήτρια η φωτισμένη παιδαγωγός κα Αγγελική Πανταζή - Κατσάνα που μπροστά στα παιδικά της μάτια άρπαξαν οι χωροφύλακες την κα Μαρία μέσα από την τάξη της στην Ιεράπετρα και όλοι μαθητές μαζί πάνω στα σκαμνιά τους (το σχολείο είχε βομβαριστεί και δεν είχαν θρανία) μπροστά από το κτήριο της χωροφυλακής αναζητούσαν τη λύση της μυστηριώδους απαγωγής.
Το μυστικό της οικογένειας του Θεοδοσίου Πανταζή ήταν η ότι η Μαρία Λιουδάκη κατέγραψε νανουρίσματα και από το Μελί που βασική ερμηνεύτρια ήταν η Παγώνα Πανταζή με την αγγελική φωνή της.
Συνοδευτικά μέσα το ραβδί της για το ρυθμό και το ταψί.
Η σπουδαία παιδαγωγός και λαογράφος +Μαρία Λιουδάκη αγαπήθηκε από τους Γεραπετρίτες και δη από τους Μικρασιάτες. Δυστυχώς δεν έχει τιμηθεί επάξια ακόμα.
Η λαογραφική έρευνα ξεκίνησε δυναμικά.
Το ψυχοσάββατο είναι κοντά...
Αναστασία Μανδάλα
