Στην αστάθεια που δημιουργείται στο αυτόνομο ηλεκτρικό δίκτυο της Χίου από τις μεγάλες διακυμάνσεις στην παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, σε συνδυασμό με την περιορισμένη δυνατότητα άμεσης αναπλήρωσης της χαμένης ισχύος, αποδίδει τις συχνές διακοπές ηλεκτροδότησης ο Απόστολος Τζιώτης, συνταξιούχος υπάλληλος της ΔΕΗ με πολυετή εμπειρία και θητεία σε θέση ευθύνης στον σταθμό παραγωγής του νησιού. Μιλώντας στο Ράδιο Αλήθεια, εξήγησε τους τεχνικούς λόγους που, κατά την εκτίμησή του, προκαλούν τα επαναλαμβανόμενα μπλακάουτ, προτείνοντας την εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας και τη διασύνδεση των νησιών του Βορείου Αιγαίου.
Αφορμή για τη συζήτηση αποτέλεσαν οι αλλεπάλληλες, έκτακτες διακοπές ρεύματος που ταλαιπωρούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις της Χίου, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τα επαναλαμβανόμενα μπλακάουτ του περασμένου Σαββάτου.
Ο Απόστολος Τζιώτης ξεκαθάρισε εξαρχής ότι το πρόβλημα δεν φαίνεται να σχετίζεται με ανεπάρκεια της εγκατεστημένης παραγωγικής ισχύος του νησιού.
Όπως ανέφερε, η Χίος διαθέτει έναν σχετικά καλά συντηρημένο σταθμό παραγωγής, ο οποίος μάλιστα ενισχύθηκε τον τελευταίο χρόνο με έναν αεριοστρόβιλο ισχύος περίπου 30 μεγαβάτ.
«Από πλευράς ισχύος η Χίος είναι δυνατή», σημείωσε, εξηγώντας ότι το ουσιαστικό πρόβλημα βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο εξισορροπείται η ηλεκτρική παραγωγή με την κατανάλωση.
Η αστάθεια των ανανεώσιμων πηγών και η ανάγκη μονάδα αποθήκευσης ενέργειας
Σύμφωνα με τον κ. Τζιώτη, η Χίος αποτελεί ένα αυτόνομο ηλεκτρικό σύστημα, χωρίς σύνδεση με το ηπειρωτικό δίκτυο της χώρας. Αυτό σημαίνει ότι οι μεταβολές στην παραγωγή ή στην κατανάλωση πρέπει να αντιμετωπίζονται αποκλειστικά από τις εγκαταστάσεις του νησιού.
Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί σημαντικά η συμμετοχή της αιολικής και ηλιακής ενέργειας, σε βαθμό που, όπως ανέφερε, το τοπικό δίκτυο έχει φτάσει σε κορεσμό ως προς τη δυνατότητα εγκατάστασης νέων μονάδων ΑΠΕ.
Την ίδια στιγμή, η συνολική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας έχει περιοριστεί σε σχέση με το παρελθόν, λόγω της χρήσης οικονομικότερων ηλεκτρικών συσκευών, φωτισμού LED και συστημάτων inverter.
Ο συνδυασμός αυτός έχει ως αποτέλεσμα η παραγωγή από τις ανανεώσιμες πηγές να καλύπτει κατά περιόδους πολύ μεγάλο μέρος των αναγκών του νησιού.
Το πρόβλημα προκύπτει όταν η παραγωγή αυτή μειώνεται απότομα, για παράδειγμα εξαιτίας μιας ξαφνικής μεταβολής στην ένταση του ανέμου.
Τότε ο συμβατικός σταθμός παραγωγής καλείται να αναπληρώσει αμέσως την ενέργεια που χάνεται. Εάν όμως δεν υπάρχει επαρκής διαθέσιμη εφεδρεία, το σύστημα ενδέχεται να μην καταφέρει να ανταποκριθεί και να οδηγηθεί σε διακοπή ηλεκτροδότησης.
Ο κ. Τζιώτης εξήγησε ότι παλαιότερα χρησιμοποιούνταν η λεγόμενη «στρεφόμενη εφεδρεία», δηλαδή μονάδες παραγωγής που βρίσκονταν ήδη σε λειτουργία, χωρίς να αποδίδουν το σύνολο της διαθέσιμης ισχύος τους, ώστε να μπορούν να αναλάβουν άμεσα πρόσθετο φορτίο.
Σήμερα, όπως υποστήριξε, η προτεραιότητα στην απορρόφηση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές περιορίζει αυτή τη δυνατότητα, ενώ η λειτουργία συμβατικών μηχανών σε πολύ χαμηλό φορτίο δημιουργεί τεχνικούς κινδύνους.
Κατά την εκτίμησή του, θα πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα διατήρησης μεγαλύτερης εφεδρείας σε συγκεκριμένες ημέρες με έντονες διακυμάνσεις του ανέμου, μέχρι να εφαρμοστούν πιο μόνιμες λύσεις.
Ως σημαντικότερη άμεση παρέμβαση, ο Απόστολος Τζιώτης πρότεινε τη δημιουργία μονάδας αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας με μπαταρίες.
Όπως εξήγησε, ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να απορροφά μέρος της παραγόμενης ενέργειας και να συμβάλλει στη σταθερότητα του δικτύου, καλύπτοντας απότομες μεταβολές της παραγωγής.
Ο ίδιος εκτίμησε ότι μια εγκατάσταση ισχύος της τάξης των 10 έως 15 μεγαβάτ θα μπορούσε να προσφέρει σημαντική βοήθεια στο ηλεκτρικό σύστημα της Χίου.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλέστηκε, υπάρχει ενδιαφέρον από ιδιωτική εταιρεία για ανάλογη επένδυση στο νησί, ωστόσο υποστήριξε ότι και η ίδια η ΔΕΗ θα πρέπει να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση.
«Βεβαίως πρέπει να το κάνει η ΔΕΗ», ανέφερε, τονίζοντας ότι οι επενδύσεις σε αποθήκευση ενέργειας είναι ιδιαίτερα σημαντικές για τα μη διασυνδεδεμένα νησιά.
Nα προηγηθεί η διασύνδεση Χίου, Λέσβου και Σάμου
Ο κος Τζιώτης αναφέρθηκε και στη μελλοντική ηλεκτρική διασύνδεση της Χίου με το ηπειρωτικό σύστημα, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σύνθετο έργο, το οποίο δεν αναμένει να ολοκληρωθεί σύντομα.
Ως ενδιάμεση λύση πρότεινε να εξεταστεί κατά προτεραιότητα η ηλεκτρική διασύνδεση της Χίου με τη Λέσβο και τη Σάμο.
Όπως εξήγησε, μια τέτοια σύνδεση θα επέτρεπε στους σταθμούς παραγωγής των τριών νησιών να λειτουργούν σε ένα ευρύτερο σύστημα, διευκολύνοντας την αντιμετώπιση των απότομων μεταβολών στην παραγωγή και στην κατανάλωση.
Αντί να προσπαθεί ένας μόνο σταθμός να αποκαταστήσει την ισορροπία του δικτύου, θα υπήρχε δυνατότητα συνδρομής και από τους υπόλοιπους.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις θα πρέπει να εξεταστούν άμεσα από τους αρμόδιους φορείς, χωρίς να αναμένεται αποκλειστικά η ολοκλήρωση της διασύνδεσης με την ηπειρωτική Ελλάδα.
Γιατί παρουσιάζονται και αυξομειώσεις στην τάση
Πέρα από τις διακοπές ρεύματος, ο Απόστολος Τζιώτης αναφέρθηκε και στις διακυμάνσεις της ηλεκτρικής τάσης, που αποτελούν επίσης αντικείμενο παραπόνων των καταναλωτών.
Όπως εξήγησε, πρόκειται για διαφορετικό τεχνικό πρόβλημα, το οποίο συνδέεται με τη διαχείριση της λεγόμενης «αέργου ισχύος», που επηρεάζει τη σταθερότητα της τάσης στο δίκτυο.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αλλαγές στην τεχνολογία των ηλεκτρικών συσκευών και στον τρόπο κατανάλωσης έχουν μεταβάλει σημαντικά τις ανάγκες του ηλεκτρικού συστήματος.
Για την αντιμετώπιση των αυξομειώσεων, υποστήριξε ότι ο ΔΕΔΔΗΕ πρέπει να προχωρήσει στην εγκατάσταση κατάλληλου εξοπλισμού ρύθμισης και σταθεροποίησης της τάσης.
Ανέφερε μάλιστα ότι, σύμφωνα με την πληροφόρηση που διαθέτει, σχετικές παρεμβάσεις βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.
