Χθες υπήρξε μια ΣΗΜΑΝΤΙΚΉ απόφαση παρέμβαση του Δήμου Χίου στη δημόσια διαβούλευση για ΑΠΕ ( ανεμογεννήτριες, φωτοβολταϊκά, κλπ) . Η απόφαση πάρθηκε με ΟΜΟΦΩΝΙΑ, με τη ΛΑΣ να δηλώνει "ΠΑΡΟΝ" παρά τις αντιρρήσεις τους για ανεμογεννήτριες, προκειμένου να συμβάλει στην ενίσχυση των παρατηρήσεων ΠΡΟΣΤΑΣΊΑΣ περιβάλλοντος προς Υπουργείο ΥΠΕΝ!
Υπήρξε συνεργασία με ΟΛΕΣ τις παρατάξεις, αλλά και εννέα(09) φορείς: Δήμο Χίου , Ένωση Μαστιχοπαραγωγών, Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου - Διεύθυνση Τεχνικών υπηρεσιών & τμήμα περιβάλλοντος, ΙΜ. Χίου, Δασαρχείο, ΕΦΑ Χίου, ΕΑΓΜΕ, Χίος περιπατείν, συγνώμη αν παρέλειψα κάποιον.
Ο Δήμος Χίου υποβάλλει παρατηρήσεις στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για ΑΠΕ, ζητώντας ειδική προσέγγιση για το νησί.
Γενική Θέση Δήμου Χίου
* Ο Δήμος Χίου αναγνωρίζει την ανάγκη για ΑΠΕ, αλλά τονίζει την προϋπόθεση για σαφείς κανόνες χωροθέτησης, σεβασμό στη φέρουσα ικανότητα, προστασία φυσικού και πολιτιστικού κεφαλαίου, και μετρήσιμο όφελος για τις τοπικές κοινωνίες.
* Η Χίος έχει σύνθετο χωρικό απόθεμα (Natura 2000, μνημεία, μαστιχοπαραγωγικό τοπίο, κ.α.) που απαιτεί ειδική χαρτογραφική και σωρευτική προσέγγιση για την εφαρμογή του ΕΧΠ-ΑΠΕ.
Γεωχωρικός Χάρτης και Θετική Χωροθέτηση
* Το τελικό πλαίσιο πρέπει να συνοδεύεται από ενιαίο, δημόσια προσβάσιμο γεωγραφικό σύστημα πληροφοριών που να αποτυπώνει:
* Ζώνες αποκλεισμού και αποστάσεις ανά τεχνολογία ΑΠΕ.
* Καθαρές Περιοχές Καταλληλότητας με επαρκή χαρτογραφική ανάλυση.
* Υφιστάμενα, αδειοδοτημένα ή υπό μεταβατικές διατάξεις έργα.
* Συνοδές υποδομές (οδοποιία, υποσταθμοί, κ.α.).
* Πηγή, ημερομηνία ενημέρωσης και υπεύθυνος φορέας κάθε γεωχωρικής στρώσης.
* Η αρχή "επιτρέπεται παντού εκτός εξαιρέσεων" δεν επαρκεί για διαφάνεια και ασφάλεια δικαίου.
* Για κάθε Δημοτική Ενότητα, πρέπει να προκύπτει σαφώς η καθαρή διαθέσιμη έκταση μετά την αφαίρεση ασύμβατων χρήσεων και ζωνών προστασίας.
Νησιωτικότητα, Φέρουσα Ικανότητα και Σωρευτική Επιβάρυνση
* Να εφαρμοστεί η παράμετρος ΝΗΣΙΩΤΙΚΌΤΗΤΑΣ του Συντάγματος, καθώς η διάκριση μόνο με βάση όριο έκτασης 300 km² δεν αποτυπώνει επαρκώς τις πιέσεις σε κλειστά και ευαίσθητα νησιωτικά συστήματα όπως η Χίος.
* Το Βόρειο Αιγαίο είναι από τις φτωχότερες περιφέρειες της ΕΕ.
Προτείνεται μείωση μέγιστου ποσοστού κάλυψης νησιών,
ανάλογη με το ποσοστό δόμησης/κάλυψης αυτών. Για νησιά του Βορείου Αιγαίου με χαμηλό ποσοστό κάλυψης (~1%) να μην υπερβαίνει το **2%** κάλυψης εδαφών εκτός οικισμών (εξαιρουμένων φωτοβολταϊκών σε στέγες εντός οικισμών).
* Ζητείται ειδικός υπολογισμός φέρουσας ικανότητας ανά Δημοτική Ενότητα, συνεκτιμώντας:
* Καθαρή διαθέσιμη έκταση.
* Υφιστάμενα έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης.
* Σωρευτική ορατότητα από οικισμούς, μνημεία, ακτές, τουριστικούς πόρους.
* Ανάγκες νέων υποδομών, κατακερματισμός οικοτόπων.
* Υδατικό ισοζύγιο, κίνδυνος πυρκαγιάς.
* Συγκρούσεις με παραγωγικές χρήσεις (μαστιχοκαλλιέργεια, τουρισμός, αλιεία, υδατοκαλλιέργειες).
* Το ανώτατο ποσοστό 1,5% για νέα φωτοβολταϊκά ανά Περιφερειακή Ενότητα πρέπει για τα νησιά να υπολογίζεται συμπληρωματικά επί της καθαρής διαθέσιμης έκτασης.
Θεσμικός Ρόλος ΟΤΑ και Συμβατότητα με Τοπικό Σχεδιασμό
* Ζητείται να κατοχυρωθεί η υποχρεωτική συμμετοχή του Δήμου στην οριστικοποίηση των Περιοχών Καταλληλότητας και των χαρτογραφικών στρώσεων που αφορούν τη Χίο.
, Η παρέμβαση ζητά:
- να κατοχυρωθεί η υποχρεωτική συμμετοχή των Δήμων στον καθορισμό των Περιοχών Καταλληλότητας,
- η ουσιαστική συνεκτίμηση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων και των Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων, καθώς και
- η υποχρέωση της Διοίκησης να αιτιολογεί δημόσια κάθε απόκλιση από τεκμηριωμένες αποφάσεις των Δημο
Στον τομέα της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος, η παρέμβαση θεωρεί θετική την πρόβλεψη απαγόρευσης ανεμογεννητριών από καμμένες και αναδασωτέες εκτάσεις, αποκλεισμού νέων φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων από περιοχές Natura 2000, δάση, δασικές εκτάσεις, μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους, αναβαθμίδες και Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους.
Ωστόσο, προτείνεται η προστασία να ενισχυθεί με την καταγραφή αρχέγονων δασών, συστάδων αιωνόβιων δένδρων, οικολογικών διαδρόμων και Καίριων Περιοχών Βιοποικιλότητας, καθώς και με την υποχρεωτική αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων στην ορνιθοπανίδα πριν από κάθε νέα αδειοδότηση.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στη μαστιχοκαλλιέργεια, η οποία παρουσιάζεται ως στοιχείο μοναδικής φυσικής, οικονομικής και πολιτιστικής αξίας για τη Χίο. Η παρέμβαση αξιοποιεί τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής 2023-2027 για να τεκμηριώσει ότι η εκτεταμένη εγκατάσταση ΑΠΕ σε παραγωγική γεωργική γη μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη υποβάθμιση του εδάφους μέσω της σφράγισης, σε αύξηση της διάβρωσης και των πλημμυρικών κινδύνων, σε απώλεια βιοποικιλότητας και σε σύγκρουση με τους στόχους της ευρωπαϊκής αγροτικής πολιτικής για τη διατήρηση της γεωργικής παραγωγής και της επισιτιστικής ασφάλειας. Για τον λόγο αυτό ζητείται η ειδική προστασία των παραγωγικών μαστιχώνων, της ζώνης ΠΟΠ, των αναβαθμίδων και γενικότερα του μαστιχοπαραγωγικού τοπίου.
Εξίσου σημαντική θεωρείται η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και του ιστορικού τοπίου. Προτείνεται η πλήρης χαρτογράφηση των αρχαιολογικών χώρων, των ιστορικών μοναστηριών, των εγκαταλελειμμένων οικισμών και των ιστορικών μεταλλείων της Χίου, καθώς και η υποχρεωτική εκπόνηση μελετών οπτικής όχλησης για κάθε έργο που βρίσκεται σε οπτική σχέση με μνημεία ή ιστορικά τοπία. Αντίστοιχη προστασία προτείνεται και για τις ξερολιθιές, τις αναβαθμίδες και τα παραδοσιακά αγροτικά τοπία, τα οποία αντιμετωπίζονται ως ενιαία πολιτισμικά συστήματα.
Η παρέμβαση ζητά επίσης την ενσωμάτωση στους επίσημους χάρτες των γεωτόπων του ΕΑΓΜΕ, των σπηλαίων, των περιπατητικών διαδρομών, των υδατικών πόρων, καθώς και των στοιχείων που σχετίζονται με την υποψηφιότητα της Χίου για ένταξη στο Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων UNESCO. Προτείνεται κάθε έργο που επηρεάζει τις περιοχές αυτές να συνοδεύεται από ειδική μελέτη τοπίου και αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων.
Αναφορικά με τις επιμέρους τεχνολογίες ΑΠΕ, προτείνονται ειδικά κριτήρια για τα αιολικά πάρκα, όπως χαμηλότερα υψομετρικά όρια στα νησιά, αυξημένη προστασία των κορυφογραμμών και των τουριστικών οικισμών, καθώς και απαγόρευση εγκατάστασης σε αναδασωτέες εκτάσεις Natura μέχρι την πλήρη οικολογική αποκατάστασή τους.
Για τα φωτοβολταϊκά δίνεται προτεραιότητα στις στέγες, στους χώρους στάθμευσης και στις ήδη σφραγισμένες επιφάνειες, ενώ προτείνεται ο αποκλεισμός των παραγωγικών μαστιχώνων και των επίσημων πεζοπορικών διαδρομών.
Στη γεωθερμία υποστηρίζεται η προώθηση εφαρμογών χαμηλής ενθαλπίας για δημοτικές και κοινωφελείς χρήσεις, με παράλληλη προστασία των υπόγειων υδάτων.
Για τα συστήματα αποθήκευσης ζητούνται ελάχιστες αποστάσεις ασφαλείας από οικισμούς και κρίσιμες υποδομές, καθώς και αποκλεισμός εγκατάστασης μεγάλης κλίμακας μέσα σε ζώνες μαστιχοκαλλιέργειας.
Τέλος, προτείνονται αυστηρότερες μεταβατικές διατάξεις για έργα που βρίσκονται ήδη σε στάδιο αδειοδότησης, υποχρεωτική επανεξέταση όσων επηρεάζουν προστατευόμενες περιοχές, δημόσιο μητρώο όλων των εξαιρούμενων έργων, ενίσχυση της τοπικής ενεργειακής αυτοκατανάλωσης, μεγαλύτερη ανταποδοτικότητα προς τις τοπικές κοινωνίες, καθώς και υποχρεωτικές εγγυήσεις για την πλήρη αποξήλωση και περιβαλλοντική αποκατάσταση των εγκαταστάσεων μετά το τέλος της λειτουργίας τους.
Συνολικά, η παρέμβαση διαμορφώνει ένα συνεκτικό πλαίσιο προτάσεων που επιδιώκει να συνδυάσει την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με την προστασία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, την ενίσχυση της τοπικής αυτοδιοίκησης και τη διατήρηση της παραγωγικής ταυτότητας της Χίου, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην αρχή της νησιωτικότητας, στη φέρουσα ικανότητα και στη βιώσιμη χωρική ανάπτυξη.
Μακάρι πάντα, με συνΕΡΓΑΣΙΑ, ΟΜΌΝΟΙΑ, και συλλογικότητα να συμβάλλουμε στην προστασία και ανάπτυξη του νησιού μας!
Με εκτίμηση
Κάβουρας Σπύρος
