Οι μπουλντόζες και τα φορτηγά που επί δεκατέσσερις μήνες έκοβαν ασταμάτητα το βουνό πάνω από την ιστορική Μονή Μερσινιδίου αποχώρησαν, άφησαν όμως πίσω τους μια τεράστια οικολογική καταστροφή. Η δημιουργία του δανειοθαλάμου για την εξυπηρέτηση της επέκτασης του αεροδρομίου αποτέλεσε μια βίαιη παρέμβαση σε ένα τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, αφήνοντας μια βαθιά πληγή στη φύση, στην ιστορία και στη συλλογική μνήμη του τόπου μας.
Μαζί με το βουνό καταστράφηκε και ένα κομμάτι της ιστορικής μας κληρονομιάς. Χάθηκε η αρχή της Ελληνόστρατας, του αρχαίου δρόμου που, σύμφωνα με την παράδοση, διέσχισε ο μεγάλος μας Όμηρος. Ένα μονοπάτι που συνέδεε το παρελθόν με το παρόν, μια ζωντανή μαρτυρία της ιστορίας του τόπου, θυσιάστηκε στο όνομα μιας αντίληψης ανάπτυξης που θεωρεί τη φύση και την πολιτιστική κληρονομιά αναλώσιμα υλικά.
Όσοι έχουμε περπατήσει σε αυτό το βουνό και έχουμε αγναντέψει την Αιγνούσα και τα απέναντι παράλια γνωρίζουμε ότι η συγκεκριμένη περιοχή είναι ένα κομμάτι της ψυχής της Χίου. Ένας τόπος όπου η φύση, η ιστορία και η ανθρώπινη παρουσία συνυπάρχουν εδώ και αιώνες. Σήμερα, όμως, η εικόνα του έχει αλλάξει δραματικά. Η καταστροφή της άγριας βλάστησης, οι εκτεταμένες εκσκαφές και η αλλοίωση του φυσικού ανάγλυφου έχουν αφήσει πίσω τους ένα τραύμα που δύσκολα θα επουλωθεί ποτέ.
Η ανησυχία γίνεται ακόμη μεγαλύτερη όταν στρέφουμε το βλέμμα μας προς τη Μονή Μερσινιδίου. Το ιστορικό μας μοναστήρι, χτισμένο σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη παραθαλάσσια θέση, δίνει εδώ και χρόνια τη δική του μάχη απέναντι στη φθορά του χρόνου και της θάλασσας. Ήδη η ανατολική πλευρά του έχει υποστεί σημαντικές καθιζήσεις εξαιτίας της διάβρωσης που προκαλούν τα κύματα και οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες.
Σήμερα, ένας νέος κίνδυνος έρχεται να προστεθεί στους ήδη υπάρχοντες. Η καταστροφή της φυσικής μορφολογίας του βουνού ενδέχεται να μεταβάλει τη φυσική απορρόφηση και τη ροή των όμβριων υδάτων. Τα νερά της βροχής, που μέχρι χθες συγκρατούνταν από το έδαφος και τη βλάστηση, κινδυνεύουν πλέον να κατευθύνονται με μεγαλύτερη ένταση προς τη Μονή, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο ένα ήδη ευάλωτο μνημείο.
Αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα προστασίας, κινδυνεύει ένα κομμάτι της ιστορίας μας, ένα σημείο αναφοράς για γενιές ανθρώπων που προσευχήθηκαν, αγάπησαν, πόνεσαν, βρήκαν παρηγοριά, οδηγήθηκαν στη λύτρωση της προσφυγιάς και έμαθαν να θεωρούν τη Μονή μέρος της ταυτότητάς τους.
Η πραγματική πρόοδος δεν μπορεί να μετριέται μόνο με κυβικά χώματος, τόνους αδρανών υλικών και τεχνικά έργα. Πρόοδος σημαίνει να παραδίδουμε στα παιδιά μας έναν τόπο όπως τον παραλάβαμε: ζωντανό, ανθρώπινο, με τα βουνά, τα μονοπάτια, τα μνημεία και τη φυσική του ομορφιά ανέπαφα. Γιατί, όταν χάνεται ένα τοπίο, όταν σβήνει ένα ιστορικό ίχνος και όταν απειλείται ένα μνημείο, χάνεται ένα κομμάτι από αυτό που είμαστε.
Γιάννης Ν. Παληός 15- Ιουνίου-20
