Έχοντας επισημάνει και τεκμηριώσει δημόσια πολλές φορές ότι, «η πολιτική της Πολιτικής Προστασίας, είναι ευθύνη πολιτών και πολιτείας», τόσο στην εκπόνησή της, όσο και στην υλοποίησή της, σε κάθε μικρή ή μεγάλη γεωγραφική περιοχή και κοινωνία, αντιμετώπισε ο γράφων το παρόν πόνημα και από τις δύο πλευρές την δυσαρέσκεια και επιθετικότητα, σε πολύ έντονο βαθμό και από την πολιτεία και από την κοινωνία. Η κάθε πλευρά με τις δικές της ανυπόστατες αιτιολογίες. Η κάθε πλευρά, κατηγορώντας αποκλειστικά την άλλη πλευρά. Η επισήμανση του γράφοντος ότι, «η πολιτική της Πολιτικής Προστασίας, είναι ευθύνη πολιτών και πολιτείας», δεν προέκυψε αυθαίρετα. Αναδείχθηκε μέσα από δεκαετιών διεθνή εκπαίδευση και εξειδίκευση, μελέτη διεθνώς καλών πρακτικών και ασφαλώς, μέσα από την εμπειρία πεδίου στην Ελλάδα και διεθνώς, στον τομέα της πολιτικής Προστασίας. Αναδείχθηκε, μέσα από συνέργειες, δικτύωση, συγγραφικό έργο και από την υλοποίηση στοχευμένων ενεργειών και δράσεων.
Έρχεται όμως μια απροσδόκητη εξέλιξη στα μέσα του 2025 να καταδείξει την επιβεβλημένη κατανόηση του ανωτέρω. Με πρωτοβουλία του Προέδρου της Κοινότητας Χαλκειούς Χίου, κυρίου Νικολάου Κουτσουράδη, αναπτύσσεται μια έντονα δυναμική και παραγωγική συνεργασία με το Ελληνικό Ινστιτούτο Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών, όπου μέσα από σειρά εκπαιδεύσεων, μελετών, και στοχευμένων δράσεων, με επίγνωση στις υπάρχουσες δυσκολίες της κρατικής γραφειοκρατίας, με επίγνωση στις αγκυλώσεις του δημοσίου τομέα και της νοοτροπίας των ανθρώπων και σεβασμό στην φύση, στις φυσικές διεργασίες και στα φυσικά φαινόμενα, σχεδιάστηκε από κοινού, μια ολοκληρωμένη ακολουθία δράσεων, αποφάσεων και ενεργειών, καθιστώντας την τοπική κοινωνία, περισσότερο ασφαλή και περισσότερο ανθεκτική, έναντι των καταστροφών. Από κοινού, οι ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ του Ε.Ι.ΔΙ.Κ.ΚΑ. και της κοινότητος ΧΑΛΚΕΙΟΣ Χίου, έθεσαν ως προτεραιότητα την ίδια την τοπική κοινωνία της κοινότητας και την ασφάλειά της και κάθε άλλη επιλογή, την έθεσαν εκτός.
Η συνεργασία αυτή, ΔΕΝ εξαφάνισε τις επικινδυνότητες και τις απειλές, ούτε έλυσε μαγικά τις παθογένειες δεκαετιών, ούτε μετέβαλε τον χώρο, ούτε ‘‘έβρεξε κονδύλια’’ για έργα υποδομών. Η ειλικρινής, με αμοιβαίο σεβασμό συνεργασία αυτή, με υψηλό επιστημονικό και επαγγελματικό υπόβαθρο, πέτυχε κάτι πάρα πολύ σπουδαίο. Άλλαξε την νοοτροπία όλων. Άλλαξε την συμπεριφορά όλων. Άλλαξε την σχέση όλων με την φύση και τους νόμους της φύσης. Μείωσε δραστικά το ποσοστό αβεβαιότητας για το αύριο, αυξάνοντας εντυπωσιακά το ποσοστό βεβαιότητας για την ασφάλειά τους.
Το Ελληνικό Ινστιτούτο Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών, εξ αρχής ξεκαθάρισε την θέση του· ότι, αποδέχεται ότι, ΔΕΝ υπάρχουν Φυσικές Καταστροφές. Υπάρχουν Αφύσικες Καταστροφές, αλλά ΔΕΝ φταίει η Φύση. Από το έτος 2015, αυτή είναι η επίσημη θέση της Επιστήμης των Καταστροφών.
Ο Πρόεδρος της Κοινότητας Χαλκειούς Χίου, κύριος Νικόλαος Κουτσουράδης, ζήτησε επίμονα από το Ελληνικό Ινστιτούτο Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών, να εκπαιδευτεί σε βάθος και σε επίπεδο, που να του επιτρέπει να αντιλαμβάνεται τις επικινδυνότητες και τις απειλές γύρω από την κοινότητά του και να είναι σε θέση να προλαμβάνει, δηλαδή, να προβλέπει και να προνοεί, στο μέτρο του δυνατού, για την άρση ή των περιορισμό των επικινδυνοτήτων και των απειλών. Έτσι, ξεκίνησε μια ιδιαίτερα χρονοβόρα, κοπιαστική και πολυέξοδη εκπαιδευτική διαδικασία, η οποία όσο προχωρούσε, τόσο δημιουργούσε αίσθημα ανασφάλειας και φόβου, από την έλλειψη γνώσης. Παράλληλα, δημιουργούσε την έκπληξη και την ευτυχία της αποκάλυψης της γνώσης, της αληθινής γνώσης, από τους πλέον ειδικούς του πεδίου της πολιτικής προστασίας.
Ήδη από το ξεκίνημα της εκπαιδευτικής συνεργασίας μας, επισημάνθηκε και έγινε κατανοητή, μια σπουδαία παράμετρος, αναγκαία για την επίτευξη επιτυχίας των στόχων. Η ενσωμάτωση και ισότιμη ενεργός συμμετοχή όλων των κατοίκων της κοινότητος Χαλκειούς, στην λήψη αποφάσεων και στις δράσεις πρόληψης για την ασφάλειά τους. Δίχως αυτή την παράμετρο, θα ήταν ελλιπής η κοινή προσπάθεια, καθότι, το μοντέλο να σχεδιάζει ο ένας για λογαριασμό του άλλου, απουσίας του άλλου, εφαρμόζεται σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας. Δηλαδή, το κράτος περιμένει από τους πολίτες να λειτουργήσουν, οι πολίτες περιμένουν από το κράτος να λειτουργήσει και η κάθε πλευρά δείχνει με το δάχτυλο την άλλη.
Εδώ, στην κοινότητα Χαλκειός Χίου, όχι μόνον ενεργοποιήθηκε το σύνολο των ενηλίκων κατοίκων, οι οποίοι διαχωρίστηκαν σε ομάδες έργου και δράσης, αλλά οργανώθηκαν για πρώτη φορά και το σύνολο των ανηλίκων κατοίκων (εφήβων), με αναθέσεις υποστηρικτικού αλλά ωφέλιμου και σωτήριου χαρακτήρα. Μια ολόκληρη τοπική κοινωνία, πήρε στα χέρια της με ενεργό ρόλο, συνειδητά, την ευθύνη της ασφάλειας της καθημερινότητάς της. Μέσα σε λίγο διάστημα, άλλαξαν πολλά. Επικεφαλής και Συντονιστής, ο Πρόεδρος της κοινότητος Χαλκειός Χίου, κύριος Νικόλαος Κουτσουράδης. Δομή με ιεραρχία, σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης, αναθέσεις με χρονοδιάγραμμα και μετρήσιμα αποτελέσματα, διακριτική επιτήρηση για την υλοποίηση, διαρκής εκπαίδευση και πιστοποίηση, συμβουλευτική από ειδικούς, αδιάλειπτη συνεργασία με τις κρατικές υπηρεσίες, ένα σύστημα αυτοοργάνωσης πρότυπο, μιας κοινωνίας που έχει πληγεί από καταστροφές στο πρόσφατο παρελθόν, ευάλωτη στην εκδήλωση των φυσικών φαινομένων σε ένταση. Και αυτό απέδωσε. Ο χειμώνας ήταν πολύ δύσκολος. Πολλά φυσικά φαινόμενα εκδηλώθηκαν με ένταση, απειλώντας ανθρώπινες ζωές, παραγωγικά ζώα, περιουσίες, περιβάλλον. Αλλά οι κάτοικοι της κοινότητας ΧΑΛΚΕΙΟΣ Χίου, ήσαν περισσότερο έτοιμοι από ποτέ. Και περισσότερο ήρεμοι από άλλοτε. Οι κάτοικοι, η εθελοντική οργάνωση της κοινότητας, οι τεχνικές υπηρεσίες του Δήμου, οι κρατικές υπηρεσίες εκτάκτου ανάγκης, σε ένα συμπαγές σχήμα, που δεν άφησε το παραμικρό, έξω από τον σχεδιασμό. Οι ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ του Ε.Ι.ΔΙ.Κ.ΚΑ. και της κοινότητος ΧΑΛΚΕΙΟΣ Χίου, κ.κ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΓΕΡΑΣΙΜΑΤΟΣ και ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΟΥΤΣΟΥΡΑΔΗΣ σε διαρκή τηλεφωνική επικοινωνία, με ροή δεδομένων και πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο, για να αποτραπεί ή να μετριαστεί κάθε ενδεχόμενη ζημία ή βλάβη. Γιατί οι επικινδυνότητες, οι απειλές και τα απρόοπτα, θα εξακολουθήσουν να ενυπάρχουν και να μας πολιορκούν.
Όταν η συλλογική υπευθυνότητα, συναντά την συλλογική θέληση, τότε τα αποτελέσματα σώζουν ζωές. Στην κοινότητα Χαλκειός Χίου, ΔΕΝ χρηματοδοτήθηκε καμία δράση, ΔΕΝ δόθηκαν νέα κονδύλια, ΔΕΝ ήρθαν επιστήμονες από τα πέρατα της γης, ΔΕΝ επιλύθηκαν μαγικά τα προβλήματα της κοινότητας. Ενεργοποιήθηκαν δυναμικά και δημιουργικά οι κάτοικοι της κοινότητας. Αυτό συνέβη, γιατί αναδείχθηκε μια Ηγετική Φυσιογνωμία, που ενέπνευσε και καθοδήγησε προς την αληθινή γνώση και την αληθινή ασφάλεια που παρέχει η γνώση. Ο Νικόλαος Κουτσουράδης, Πρόεδρος της κοινότητος Χαλκειός Χίου, αποτελεί Πρότυπο Αυτοδιοικητικού Λειτουργού Πολιτικής Προστασίας και η κοινότητα Χαλκειός Χίου, αποτελεί Υπόδειγμα εκπόνησης και εφαρμογής υγιούς πολιτικής, της Πολιτικής Προστασίας.
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Γ. ΓΕΡΑΣΙΜΑΤΟΣ
Crisis Management Certified Specialist
