Στην οδό Σκαραμαγκά από το σπίτι του… Νεσίτ Μπέη μέχρι την… Εβραϊκή Συναγωγή

Από την ένθετη εκπομπή "Φτου κι βγαίνω" το Σάββατο και την Κυριακή στο Δελτίο Ειδήσεων στην ΑΛΗΘΕΙΑ ΤV
Δείτε το ΒίντεοΔείτε τις Φωτογραφίες
Σάβ, 12/03/2022 - 16:08

Το ξέρατε ότι η οδός Σκαραμαγκά, ο λεγόμενος και «ποταμός» είναι από τις μεγαλύτερες σε μήκος οδούς της πόλης;

Και αυτό γιατί αρχίζει από ψηλά τον Φραγκομαχαλά και καταλήγει στο Πάρκο Θελούδη, πριν την πρώην Κλινική Αυγουστή.

Την ονομασία της οφείλει στην διάσημη και πλούσια οικογένεια των Σκαραμαγκάδων, που όπως μας εξηγεί ο Καθηγητής ιστοριοδίφης Ιάκωβος Μπριλής πήρε και αυτή το όνομα της από το Σκαραμάγκιο, πολύτιμο μεταξωτό ύφασμα, που εισάγονταν από την Περσία και με αυτό κατασκευάζονταν ο χιτώνας των Αυτοκρατόρων και των Πατριαρχών στο Βυζάντιο.

Αρχίζει από την κορυφή του Φραγκομαχαλά και την ακολουθούμε στον κατηφορικό της μονόδρομο, σημειώνοντας ότι το σπίτι που βλέπουμε στην γωνία, ήταν κτισμένο το 1890 και διέμενε σε αυτό έως το 1911 ο Στρατιωτικός Διοικητής των Οθωμανών, Νεσίτ Μπέης, που τον αντικατέστησε ο σκληροτράχηλος Ζιχνή Μπέης, που αγωνίστηκε σκληρά πριν παραδώσει το νησί στον Ελληνικό Στρατό, τον Δεκέμβριο του 1912.

Μια πινακίδα μας δείχνει την πορεία για το κέντρο της πόλης, όπου πράγματι οδηγεί η οδός Σκαραμαγκά, που πριν γίνει δρόμος μέχρι και την δεκαετία του 1960 ήταν χείμαρρος, που κλασικά, όπως κάνουμε και στη Χίο καταπατήθηκε και τα όμβρια νερά επιχειρούνται να εγκλωβιστούν ,όποτε το καταφέρνουμε και δεν πλημμυρίζουμε σε αγωγούς μέσω σχαρών, που υπάρχουν στο οδόστρωμα.

Η οδός διασταυρώνεται από μικρές παρόδους όπως αυτή της Δημ. Χαρτουλάρη, η πιο κάτω της Τρ. Κυριακώδη, που μόλις διακρίνεται το όνομα στην πινακίδα, με αρκετή ομολογουμένως… φαντασία, κάτι που ισχύει και για την Ιπποκράτους του Χίου.

Αντιθέτως εν μέσω οικιών, σημαιών διαφόρων μεγεθών και πινακίδων, που ειδοποιούν ότι στην οδό βαδίζουν μαθητές, ξεχωρίζει η πινακίδα της παρόδου της οδού Περγάμου, ενώ ο δρόμος εδώ γίνεται κατηφορικός, με σπίτια που ευτυχώς φιλοξενούν σε πάρκιγκ τα ΙΧ τους, μέσω μάλιστα μεγάλων πορτών υψηλής αισθητικής.

Η ίδια αισθητική διακρίνει και του κήπους, ειδικά στη στροφή της Σκαραμαγκά εκεί που διακρίνει κανείς στο βάθος τις Ιωνικές ακτές.

Εκεί υπάρχουν και προστατευτικά στηθαία, αφού τα σπίτια από την μία πλευρά βρίσκονται σε κατωφέρεια και σε χαμηλότερο επίπεδο από τον δρόμο, που σκιάζεται από λεμονιές και περίτεχνες αυλές, με περιποιημένα λουλούδια.

Η πάροδος της Πασχάλη Πασχαλίδη είναι η τελευταία πριν ο δρόμος αγγίξει, μέσω ενός πεύκου που ξεχωρίζει, και χωρίσει τα δύο περιβόλια, που υπάρχουν, αριστερά του Μαρτάκη, που σήμερα βρίσκει κανείς από ένα περίτεχνο πηγάδι, με την στέρνα του δίπλα, μέχρι μια κλούβα με εκατοντάδες ωδικά πτηνά και δεξιά του Πάγκαλου, που σήμερα δυστυχώς είναι εστία σκουπιδιών και τρωκτικών, ενώ από την μία πλευρά ο δρόμος θέλει προσοχή καθώς έχει υποχωρήσει το προστατευτικό ντουβάρι.

Το αντίστοιχο του, στην στροφή για τον Κοφινά, έπεσε αποκαλύπτοντας όμως το εσωτερικό δρόμο ενός περιβολιού, που οδηγεί σε ερείπια. Εν μέσω αυτών και δίπλα σε παλιούς μαγκάνους, μπορεί κανείς να υποθέσει παλιό πλούτο και την θέα κρυμμένων εκτάσεων όπως το περιβόλι, που περικλείει μια τεράστια έκταση από την Αγία Άννα Καπέλα, μέχρι την Αγία Παρασκευή στην Ιερωνύμου Γοργία και μέχρι βαθιά τον Κοφινά.

Στην έξοδο μας πάλι στην οδό Σκαραμαγκά βρισκόμαστε στην τελευταία στροφή της, μέσω ενός σπιτιού με χαρακτηριστικό κιοσέ και το σπίτι του Συλλόγου Καρκινοπαθών. Ο δρόμος που αν και στενός προσπαθεί να εξυπηρετήσει εδώ οχήματα σε δύο κατευθύνσεις, αφού διασταυρωθεί με την πάροδο Αγίας Άννας, συνεχίζεται με δυό περιβόλια αριστερά και δεξιά, μέχρι που συναντάει δύο συγκροτήματα σπιτιών, που μάταια προσπαθούν να κρύψουν μια αρχαία κολώνα, που μαρτυρά ότι εδώ εισερχόμαστε σε άλλο χώρο με την δική του ιδιαιτερότητα.

Για να το παρατηρήσει κανείς, πρέπει να αφήσει την είσοδο με την κολώνα που γράφει τα αρχικά Θ.Ν.Ζ. 1953, να παρακάμψει μια… συστάδα από δίκυκλα, να ανεβεί μια σκάλα για να αποκαλυφθούν μπροστά του τρείς αρχαίες κολώνες, που θα μπορούσε κανείς να τις συνδυάσει με τον γειτνιάζοντα χώρο της αρχαίας Εβραϊκής Συναγωγής, που πρόσφατα αποκάλυψε η αρχαιολογική σκαπάνη.

Αυτό είναι και το τελευταίο σημείο που συναντάμε παρακάμπτοντας ένα πανέμορφο σπίτι στην γωνία με τα αρχικά Π.Γ.Σ. στην είσοδο και χρονολογία 1882, ένα άλλο πέτρινο με ζωγραφιστό μπαλκόνι, που φιλοξενεί τον Σύνδεσμο Ηλεκτρολόγων, το πάρκο Θελούδη και το πάρκινγκ δίπλα στην πρώην κλινική Αυγουστή, που βρίσκεται και ο αρχαιολογικός χώρος της Συναγωγής.

‘Ετσι φτάνουμε στο τέλος της μεγάλης σε μήκος οδού Σκαραμαγκά, όπου από το σπίτι του Νεσίτ Μπέη ξεκινήσαμε και στην είσοδο του πάρκου Θελούδη «Φτού και βγήκαμε».

 

Ρεπορτάζ: Γιάννης Τζούμας

Κάμερα - Φωτογραφίες: Κώστας Μίλτ. Αναγνώστου

Επεξεργασία Εικόνας: Νέλο Μέσι

ftoy_vgaino_stin_odo_skaramagka_apo_to_spiti_toy._nesit_mpei_mehri_tin._evraiki_synagogi

Σχετικά Άρθρα