Ήρθαν οι πρόσφυγες το 1922. Έμειναν εκεί που έμεναν οι Τούρκοι, που και αυτοί έφυγαν πρόσφυγες με την ανταλλαγή πληθυσμών, αλλά αυτοί ήταν λίγοι, οι Έλληνες που ήρθαν ήταν 60.000 και από αυτούς έμειναν στο νησί 30.000. Γέμισαν τα σπίτια και τη Σούδα, η τοπική Διοίκηση διαμαρτυρόταν, τηλεγραφικά τότε, ότι δεν έχει πού να τους βάλει. Η Κυβέρνηση όμως κεντρικά ήταν αποφασισμένη, ο Πλαστήρας δεν έπαιζε. “Ή βρίσκετε τόπους εγκατάστασης ή τους εγκαθιστώ στην πλατεία Βουνακίου”.
Τελικά οι πρόσφυγες ρίζωσαν, το Βαρβάσι, το Καστέλο, ο Φραγκομαχαλάς… ξεφύτρωσαν, η πλατεία Βουνακίου ονομάστηκε πλατεία Νικολάου Πλαστήρα.
Αυτά λέει η ιστορία αφήνοντάς μας να δούμε ομοιότητες και διαφορές με το σήμερα. Η Αρχαιολογία όμως είναι άλλη επιστήμη και επικεντρώθηκε στα σημάδια που άφησαν στο Κάστρο οι πρόσφυγες του 1922. Η αρχαιολόγος Παρισιάνθη Βαλάκου, στα πλαίσια σχετικής πρωτοβουλίας της τοπικής Εφορίας Αρχαιοτήτων, μίλησε σήμερα σε ομάδες μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου δείχνοντας τα “προσφυγικά σημεία στο Κάστρο” κάνοντας αναγκαστικά και μια ιστορική περιγραφή των γεγονότων. Οι μαθητές παρακολούθησαν με εξαιρετικό ενδιαφέρον, κάτι που έκαναν και στη συνέχεια όταν η επίσης αρχαιολόγος Άννα Μισαηλίδου περπάτησε μαζί τους στο Κάστρο εξηγώντας επιτόπου και δείχνοντας τα προσφυγικά σημάδια του, που αποτελούν και αυτά πλέον σημείο της ιστορίας του.
