Ο ρόλος της προπαγάνδας την 11η Νοεμβρίου 1912

Γιάννης Τζούμας
Παρ, 09/11/2018 - 23:32

Δεν υπάρχει πόλεμος χωρίς προπαγάνδα από την εποχή του… Ομήρου μέχρι σήμερα.

Το ίδιο έγινε και το 1912 στο νησί μας, όταν ο ελληνικός στόλος φάνηκε από την Οινούσσα και τα σχοινιά στις καμπάνες χαλάρωναν, έτοιμες να χτυπήσουν.

Θα πρέπει να φανταστούμε την Ελλάδα στο πλευρό των νικητών στους βαλκανικούς πολέμους, την Οθωμανική Αυτοκρατορία να καταρρέει, και τον στόλο της κλεισμένο στα Δαρδανέλια, αυτόν που μπορούσε να κινηθεί, γιατί τα περισσότερα πολεμικά είχαν μεταβληθεί περίπου σε… κήπους με ζαρζαβατικά.

Επίσης θα πρέπει να φανταστούμε έναν κόσμο χωρίς τηλέφωνο με το εξωτερικό, γιατί οι τούρκοι στη Χίο και στην διοίκηση και στον στρατό είχαν τηλεφωνικές γραμμές, χωρίς ραδιόφωνο, τηλεόραση και φυσικά διαδίκτυο.

Αν το καταφέρουμε αυτό, για τις νέες γενιές είναι σχεδόν ακατόρθωτο, θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι οι ειδήσεις μεταδίδονταν όταν έρχονταν στο νησί εφημερίδες, υπ’ όψιν ότι η Χίος, είχε τακτικότατη ακτοπλοϊκή συγκοινωνία με Σμύρνη, Πειραιά, Κωνσταντινούπολη, Αίγυπτο κ.λ.π., από τις δύο τοπικές δισεβδομαδιαίες εφημερίδες «Νέα Χίο» και «Παγχιακή» και φυσικά από στόμα σε στόμα από τις φήμες, που κανείς μας δεν φαντάζεται σήμερα τι δύναμη είχαν και τι ζημιά μπορούσαν να κάνουν.

Υπ’ όψιν ακόμη ότι συζητάμε για μια εποχή, που η Μακεδονία και η Ηπειρος απελευθερώνεται, αλλά λόγω του τουρκοιταλικού πολέμου, ο ιταλικός στόλος αλωνίζει στο Αιγαίο και τα νησιά μας απειλούνται να έχουν την τύχη των… δωδεκανήσων.

Αλλά για να μην ξεφύγουμε από το θέμα της προπαγάνδας, κάνουμε λάθος αν υποθέσουμε ότι αυτή υποτιμήθηκε.

Κατ’ αρχήν μια καθοριστική λεπτομέρεια., ήταν τέτοια η διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που η απελευθέρωση της Μυτιλήνης και της Χίου γίνεται κατά… παραγγελία (η Σάμος είχε απελευθερωθεί πολύ ενωρίτερα και ήταν… ανεξάρτητη).

Στη Μυτιλήνη ο στόλος φτάνει στις 8 Νοεμβρίου, που γιορτάζουν και οι… πέτρες στο νησί τους Ταξιάρχες και στη Χίο στις 11 Νοεμβρίου, εορτή του Μητροπολιτικού Ναού, τηn μνήμη των Αγίων Μηνά, Βίκτωρος και Βικεντίου.

Δείτε όμως άλλη μια λεπτομέρεια. Η «Νέα Χίος» κυκλοφορεί στις 11 Νοεμβρίου σε… διχρωμία!

Επανάσταση για την εποχή, αυτό σημαίνει ότι μαζί με τα όπλα κάποιος στρατιώτης κουβαλάει την μήτρα, που πάνω της ήταν σκαλισμένη ανάποδα δίκην σφραγίδας η ελληνική σημαία. Τα πιεστήρια τότε ήταν επίπεδα και η εφημερίδα τυπώνονταν μια – μια σελίδα. Αυτό σημαίνει ότι τυπώθηκε πρώτα το μπλέ χρώμα, στέγνωσαν τα φύλλα, ένα – ένα πάλι, και στη συνέχει τυπώθηκε το μαύρο των γραμμάτων με τις ειδήσεις.

Προπαγανδιστική χροιά έχει και η κίνηση του απελευθερωτή Δελαγραμμάτικα, που μόλις έμαθε ότι η νεαρή Ευγενία Μαδιά είχε φτιάξει μια χειροποίητη ελληνική σημαία, όπου της έλειπε μάλιστα άσπρο ύφασμα και έβαλε λωρίδες με… ανοικτό καφέ, ζήτησε να ανέβει αυτή στον ιστό του διοικητηρίου, που μόλις την 10η Νοεμβρίου φιλοξενούσε την σημαία με το μισοφέγγαρο.

Όμως η πιο έξυπνη κίνηση του συνταγματάρχη, που πάλι έχει άρωμα προπαγάνδας ήταν να… ξεψαχνίσει τον μοναχό Ιγνάτιο, που από τον Αγιο Μάρκο έκανε το… email, μεταξύ Ζιχνή – Δελαγραμμάτικα, μεταφέροντας εκατέρωθεν μηνύματα συνεννόησης , όταν του είπε ο μοναχός ότι ο Ζιχνή, μανιώδης καπνιστής πίπας, είχε ξεμείνει από καπνό και κάπνιζε… καβαλίνες. Παίρνει λοιπόν μια εφημερίδα των Αθηνών, που περιγράφονταν σ’ αυτή η κατάληψη της Θεσσαλονίκης και η κάθοδος του στόλου Νότια, την γεμίζει μυρωδάτο καπνό και διατάσσει τον καλόγερο να πάει το «θυμίαμα του διαβόλου» στον τούρκο.

Όπερ και εγένετο, ο Ζιχνή μόνο χαζός δεν ήταν, ο επίσης ξύπνιος έλληνας συνάδελφος του,  με μια κίνηση του θύμιζε τις… ομορφιές της ζωής και παράλληλα ήξερε, ότι θα ξεκοκαλίσει την εφημερίδα, καταλαβαίνοντας ότι ο οπτικός τηλέγραφος απ’ τον Τσεσμέ, που τον καλούσε να περιμένει ενισχύσεις, του έλεγε παραμύθια, από εκεί και πέρα η παράδοση άνευ όρων του τουρκικού Στρατού κατοχής ήταν θέμα λίγων 24ώρων.

Υ.Γ.: Σε συνέντευξη του ο Ζιχνή, σε aθηναϊκή εφημερίδα, όταν οδηγείται αιχμάλωτος από τον Πειραιά στην Πάτρα, σε ερώτημα δημοσιογράφου, γιατί επέμενε να πολεμήσει και δεν παραδόθηκε αμέσως, απάντησε άκρως επαγγελματικά:

«Το καθήκον μου ως στρατιώτης ήταν να πολεμήσω μέχρις εσχάτων».

- Τι σου έλεγε ο οπτικός τηλέγραφος του Τσεσμέ, επέμεινε ο δημοσιογράφος.

«Οι κυβερνήσεις λένε στους στρατιωτικούς αυτό που πρέπει και οι στρατιωτικοί κάνουν με τη σειρά τους αυτό που πρέπει».

  

Σχετικά Άρθρα