
Οι Γενουάτες, που διοικούσαν τη Χίο από το 1346 έως το 1566, αξιοποίησαν τα άφθονα νερά της εύφορης πεδιάδας του Κάμπου, δημιούργησαν τα περιβόλια, έκτισαν τα χαρακτηριστικά αρχοντικά και διαμόρφωσαν το τοπίο που διατηρείται έως σήμερα. θεωρείται ότι έφεραν ή τουλάχιστον διέδωσαν την οργανωμένη καλλιέργεια πορτοκαλιών, λεμονιών και ιδιαίτερα κιτριών.
Στον εύφορο Κάμπο δημιούργησαν μεγάλα περιβόλια, με πηγάδια, δεξαμενές και τα χαρακτηριστικά πέτρινα τοιχία που προστατεύουν τα δέντρα από τους ανέμους.
Οι περισσότεροι κάτοικοι παρέμειναν Έλληνες, ενώ εγκαταστάθηκαν και γενουάτες έμποροι και αξιωματούχοι.
Το γλυκό πορτοκάλι διαδόθηκε τον 15ο αιώνα.
Το 1849 γίνεται μεγάλος παγετός (η καύτρια) και καταστρέφει όλα τα εσπεριδοειδή.
Τότε χάθηκε το ωραίο πορτοκάλι το θηλυκοπορτόκαλο [μακρουλό με πολύ λίγα κουκούτσια].
Σαν λύση ήλθε το μανταρίνι που είναι πιο ανθεκτικό και έγινε το πιο φημισμένο προϊόν του Κάμπου .
Μετά την οθωμανική κατάκτηση της Χίου το 1566, τα περιβόλια δεν εγκαταλείφθηκαν. Αντίθετα, πέρασαν στα χέρια εύπορων χιωτών εμπόρων και ναυτικών. Τότε φτιάχτηκαν τα περίφημα αρχοντικά σαν εξοχικές κατοικίες, τα απομεινάρια των οποίων καμαρώνουμε σήμερα.
Στα περιβόλια όρισαν ντόπιους να τα περιποιούνται να τα συντηρούν και να τα αναπτύσσουν
Τους έλεγαν ανεστάτες, θεωρώντας ότι αυτοί θα αναστήσουν τα δέντρα.
Με τα χρόνια οι μεγάλες οικογένειες των αφεντικών πτωχεύσαν και τα περιβόλια αγοράστηκαν από τους ανεστάτες, τα περιποιήθηκαν και έφτιαχναν ωραίους καρπούς που τους πουλούσαν στις αγορές των Βαλκανίων και της Ρωσίας, που τους έφεραν πλούτο. Η μεγαλύτερη οικονομική ακμή στο εμπόριο των εσπεριδοειδών σημειώθηκε κυρίως τον 18ο και ιδιαίτερα τον 19ο αιώνα.
Τον 20ό αιώνα άρχισε η παρακμή και τώρα, τον 21ο, με την διακοπή του εμπορίου και το κλείσιμο του εργοστασίου χυμών, όλα τελείωσαν.
Τα περιβόλια σήμερα όσοι τα αγαπούμε τα περιποιούμαστε όσο μπορούμε και τα καμαρώνουμε σαν ιδιωτικό δάσος.

































