Καποδίστριας και «Καποδίστριας»

Τρί, 03/02/2026 - 10:09

Περίμενα να δω πρώτα την ταινία. Διαβάζω τις ημέρες αυτές στα έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης και κοινωνικής δικτύωσης  κριτικές και άρθρα για το συγκεκριμένο κινηματογραφικό έργο του Γιάννη Σμαραγδή. Προσωπικά η ταινία μου άρεσε. Μπορώ να πω μάλιστα ότι με συγκίνησε αρκετές φορές. Στο τέλος χειροκρότησα μαζί με όλον τον κόσμο, στο ασφυκτικά γεμάτο Ομήρειο.

Είναι μια ταινία ευαισθησίας και πατριωτισμού, παρουσιάζοντας το αυτο-θυσιαστικό έργο του Καποδίστρια από κάθε θέση εξουσίας που είχε είτε στην Ρωσία, είτε στην Ελβετία ή ως Κυβερνήτης στην νεοσύστατη Ελλάδα. Με διδάγματα γεωπολιτικής στρατηγικής, άσκησης πολιτικού έργου, αλλά και δράσεις κοινωνικής ευαισθησίας και προσφοράς.  Ανέδειξε η ταινία με ισχυρές χαρακτηριστικές πινελιές και τα ελαττώματα της φυλής μας. Την διχόνοια, την φιλαργυρία έναντι του πατριωτικού καθήκοντος, την εξουσιομανία.  Τα σκηνικά και οι πραγματικοί χώροι στα πλάνα, καθώς και η φωτογραφία είναι υπέροχα υποστηρικτικά στοιχεία του έργου. Οι χαρακτήρες, παρά το σύντομο της διέλευσής τους  κατά τις διάφορες σκηνές, σκιαγραφούνται αδρά και ξεκάθαρα.

Τώρα, στα όσα μύρια καταμαρτυρούν οι μάλλον επιθετικοί προς τον σκηνοθέτη ιστορικοί και ιστοριοδίφες, είναι φανερό ότι η ταινία χωρίς να απομακρύνεται  από την Ιστορία, δεν είχε σαν κύριο στόχο, με τα πλάνα που παρουσιάζει, να αναδείξει  την απόλυτη ιστορική καταγραφή, κάτι εξάλλου που, ως κύριος στόχος, συμβαίνει σε όλες τις ταινίες του Σμαραγδή.  Ο σκηνοθέτης θέλει – κατά την γνώμη μου - να αναδείξει την συναισθηματική φόρτιση εκείνης της εποχής αφενός και να ενδυναμώσει το πατριωτικό συναίσθημα του θεατή αφετέρου. Τούτη η κριτική  που γίνεται στον Σμαραγδή, μου θυμίζει και την ανούσια και κακεντρεχή κριτική κάποιων σε διάφορα άρθρα και κείμενά τους, σχετικά με την Οθωμανική σκλαβιά, ότι δεν υπήρξε δα Κρυφό Σχολειό, λες και ότι προς τούτο χρειαζόταν κάποιο ΦΕΚ ίδρυσής του, το οποίο δεν  βρέθηκε πουθενά στα Αρχεία! Δεν δέχονται ως «κρυφό σχολειό» την τόση προσφορά των εγγραμμάτων Ελλήνων, των ψαλτών και του ράσου. Επί πλέον τους φταίει και ο ζωγραφικός πίνακας του Νικολάου Γύζη!

Σε κάθε περίπτωση, τα ένθερμα πανελλαδικώς χειροκροτήματα σε όλες τις κινηματογραφικές αίθουσες, καθώς αναφέρεται στον τύπο, αποτελούν τρανή απόδειξη ότι η ψυχή του Έλληνα κτυπά στον ρυθμό της ανιδιοτελούς αγάπης για την Πατρίδα και στην εναγώνια αναζήτηση άξιων προτύπων, αφήνοντας πίσω μεμψιμοιρίες και άστοχες αντιδράσεις κάποιων που – δυστυχώς- πάντα βρίσκονται στον δρόμο της! Περιττό να αναλύσω την  πολλή καλή  παρουσία του πρωταγωνιστή και συμπατριώτη μας Αντώνη Μυριαγκού.

Τέλος, μια φράση από  τον αληθινό Καποδίστρια: Με την ευκαιρία και της ταινίας θα είναι πολύ σημαντικό και παιδαγωγικά χρήσιμο να γίνουν στα σχολεία κάποιες έστω σύντομες αναφορές για τον βίο, το ήθος και την προσφορά του Κυβερνήτη σε ένα κράτος που ήταν ακόμα στα σπάργανα. Όχι μόνο από τους εκπαιδευτικούς που διδάσκουν Ιστορία αλλά από όλους, σε Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια. Όσο δε για όσους ασχολούνται με τα Κοινά, πεδίον δόξης λαμπρόν…

Άλλες απόψεις: Του Παύλου Καλογεράκη