Προ 2 μηνών περίπου στα γραφεία της ναυτιλιακής εταιρείας του κ. Τσάκου[1], έγινε μια Ημερίδα-Αφιέρωμα για τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή (1922-2022). Στην Ημερίδα που υπήρξαν πολλοί εισηγητές και ήταν όλοι τους (και όλες τους) εξαίρετοι, το γενικό πρόσταγμα (τον συντονισμό, αν προτιμάτε) τον είχε ο γνωστός σε όλους μας Καπετάν-Κώστας Φράγκος.
Εγώ, μετά από αρκετή σκέψη, σκέφθηκα να σας μεταφέρω κάποια στοιχεία από την ομιλία-παρουσίαση της κ. Ελένης Ράπτη, η οποία είναι Αρχαιολόγος-Ιστορικός και Γενική Διευθύντρια στη Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού. Από το κείμενό της, το οποίο είναι αρκετά μεγάλο, σας μεταφέρω επιλεκτικά μερικά στοιχεία ζητώντας εκ των προτέρων συγνώμη για την ποιότητα των εικόνων (φωτογραφιών), διότι από το 1908 που τυπώθηκαν για πρώτη φορά, ποιος γνωρίζει πόσες ανατυπώσεις υπέστησαν:
«Τα δημόσια σχολεία στην Περιφέρεια της Σμύρνης το 1894 λοιπόν, ήταν 235(!!!) (τα θαυμαστικά δικά μου), με 25.498 μαθητές και μαθήτριες! Απ’αυτούς, οι 13.332 σπούδαζαν σε Ελληνικά σχολεία, 6.286 σε Τουρκικά, 1.185 σε Αρμενικά, 710 σε Διαμαρτυρομένων, 2.401 σε Καθολικών και 1.548 σε Ισραηλίτικα.
Την εποχή αυτή», (αντιγράφω), «σπούδαζαν σε Ελληνικά σχολεία στη Σμύρνη 8.944 μαθητές, 4.931 αγόρια και 4.014 κορίτσια. Σε όλα τα άλλα σχολεία σπούδαζαν 7.889 μαθητές, 5.889 αγόρια και 2.000 κορίτσια». Σταματάω την αντιγραφή διότι η ομιλήτρια εισέρχεται σε λεπτομέρειες για τα ξένα σχολεία, που μάλλον δεν πολυενδιαφέρουν τον αναγνώστη και την αναγνώστρια!...
Ακολούθως η ομιλήτρια αναφέρεται στα ιδιωτικά σχολεία και καταλήγει στον γνωστό μας Κ. Καραθεοδωρή, Διευθυντή του Ιωνικού Πανεπιστημίου!... Το Ιωνικό Πανεπιστήμιο είχε: 1) Σχολή Γεωπονική και Φυσικών Επιστημών (σαν Πολυτεχνείο), 2) Σχολή Ανατολικών Γλωσσών και Ανατολικού Πολιτισμού, 3) Σχολή Δημοσίων Υπαλλήλων, 4) Εμπορική Σχολή, 5) Σχολή Χωροσταθμών και Εργοδηγών, 6) Ανώτερο Μουσουλμανικό Ιεροδιδασκαλείο, από όπου θα αποφοιτούσαν μουφτήδες και ιεροδικαστές, 7) Ινστιτούτο Υγιεινής, όπου εγένοντο στοιχειώδη μαθήματα σε νοσηλεύτριες και μαίες, και τέλος 8) Δημόσια Βιβλιοθήκη με ποικιλία βιβλίων (όχι μόνο επιστημονικά αλλά και βιβλία ευρύτερου ενδιαφέροντος).
Αγαπητοί Αναγνώστες και Αναγνώστριές μου!
Για τη Σμύρνη μπορώ να γράφω ή να ομιλώ με τις ώρες. Τι να περιγράψω; Για την Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης και τα παραρτήματά της; Για το Φιλολογικό Γυμνάσιο; Για το Παρθεναγωγείο της Αγίας Φωτεινής ή για το Ομήρειο Παρθεναγωγείο; Η Σμύρνη ως γνωστόν είναι μέσα στις πόλεις που… διεκδικούν την καταγωγή του Ομήρου!...
Κλείνοντας, και αφού ευχαριστήσω την κ. Ελένη Ράπτη που με (μας) μόρφωσε, να παρακαλέσω κάποιο από τα Χιώτικα Σωματεία που υπάρχουν στην Αττική, να μας συγκεντρώσει σε κάποιο χώρο και η μελίρρυτος κ. Ελένη Ράπτη να επαναλάβει την ομιλία της με τις φωτεινές προβολές που κυριολεκτικά μας σκλάβωσαν. Ιδιαίτερα απευθύνομαι στον «γεραρό» Κοραή, ελπίζοντας να εισακουστώ από τον Πρόεδρό του και Δήμαρχο Οινουσσών κ. Δανιήλ Γεώργιο, με τον οποίο απέτυχα να επικοινωνήσω τηλεφωνικώς, και να του ευχηθώ «καλορίζικος» ως Πρόεδρος και πάλι!...
Καλή Χρονιά, Χρόνια Πολλά και Καλά!
Κυρία Ράπτη, πάλι σας ευχαριστώ!