Ερωτήματα για την Αγ. Μαρκέλλα

Παρ, 28/01/2022 - 10:58

Είναι γεγονός πως ό,τι έχει σχέση με τη θρησκεία κάποιες φορές προκαλεί και αντιδράσεις καθόσον η όποια αμφισβήτηση θεωρείται αντιδραστική. Παρά τις όποιες προθέσεις των ιστορικών και ερευνητών. Οι οποίοι ενεργούν όχι, βέβαια, από αντιθρησκευτικό μένος ή με ελαφρά τη καρδία, αλλά με ενδελεχή συστηματική έρευνα σε ιστορικές πηγές. Οι οποίες πηγές δεν αμφισβητούνται και απλά παραμένουν στην αφάνεια, με πολλά ερωτηματικά, επειδή κανείς δεν έκανε τον κόπο να τις αναζητήσει.

Ο Κώστας Φραγκομίχαλος είναι γνωστός στο χιακό κοινό όχι μόνο ως διδάκτωρ, αλλά και ως ιστορικός και ερευνητής. Με μια πλούσια γκάμα βιβλίων αυτής της μορφής με πιο πρόσφατο ένα δοκίμιο που αναφέρεται στην Αγία Μαρκέλλα, το οποίο επιχειρεί να δώσει απαντήσεις στα συνδεόμενα με το βίο, το μαρτύριο και την αγιοποίησή της ερωτήματα.

Μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα η Αγία Μαρκέλλα δεν ήταν γνωστή εκτός Χίου. Μάλιστα σε επίσημα κατάστιχα της εκκλησίας σημειώνεται ότι ήταν άγνωστος ο χρόνος της ακμής της και η όποια βιογραφία της είναι κατασκεύασμα νεότερων χρόνων, καθώς δεν υπήρχαν αρχικές μαρτυρίες. Όλα όσα την αφορούσαν έγιναν γνωστά από έναν ιερομόναχο από τα Καρδάμυλα που τα αντέγραψε από παλιό χειρόγραφο «ανωνύμου τινός»…

Στο συναξάριο αναφέρεται ότι η Αγία ήταν από τη Βολισσό αλλά δεν γνωρίζουμε τα ονόματα των γονιών της. Ήταν όμως Χριστιανοί, πλουσιότεροι και επισημότεροι. Όμως ένα ερωτηματικό είναι αν ο πατέρας ήταν χριστιανός ή ειδωλολάτρης που θα δικαιολογούσε τις αποτρόπαιες πράξεις του.  Όταν η μητέρα της πέθανε, ο πατέρας της την επιθύμησε ερωτικά. Όμως η κόρη έφυγε από το σπίτι, ο πατέρας παραφρόνησε και την αναζήτησε, την βρήκε, της έκοψε τα βυζιά και στη συνέχεια το κεφάλι της και το πέταξε στη θάλασσα ενώ συγχρόνως ανέβλυσε από τον βράχο, στον οποίο είχε κρυφτεί η Μαρκέλλα, νερό που θεωρήθηκε ως αγίασμα…

Εν τω μεταξύ παρόμοια περιστατικά, όπως το παραπάνω, αναφέρονται και σε άλλες παλαιότερες παραδόσεις λαών. Όμως ως προς την Αγία Μαρκέλλα ηγέρθηκαν κάποιες ενστάσεις και επιφυλάξεις από ιστορικούς και ερευνητές ως προς το χρόνο, την αιτία του μαρτυρίου και το θρήσκευμα του πατέρα. Τότε δεν υπήρξαν και αυτόπτες μάρτυρες ενώ ο πρώτος βιογράφος της Αγίας, Νικηφόρος, έγραψε όλα όσα την αφορούσαν το 1819, ενώ τα του μαρτυρίου ήταν γνωστά στη Βολισσό τουλάχιστον δύο αιώνες πριν.

Συμπερασματικά, δεν αμφισβητείται η ύπαρξη της Αγίας, τη μνήμη της οποίας τιμούσαν οι Βολισσιανοί από πολύ παλιά, αλλά υπάρχουν αμφιβολίες και ερωτηματικά για όλα όσα αφορούν τους γονείς, το βίο και το μαρτύριό της. Άλλωστε εκείνο τον καιρό, όπως σημειώνει ο συγγραφέας, το αγιολογικό σχήμα επέτρεπε στους μεταγενέστερους βιογράφους να βιογραφούν Αγίους χωρίς δυσκολία, φανταστικά και με κοινοτυπίες. Όπως επίσης και για Αγίους φανταστικούς που δεν υπήρξαν ποτέ.

Του Δημήτρη Φρεζούλη

Σχετικά Άρθρα