Τηνεφαρμογή του Ν. 5281/2026 «Ενεργή Μάχη» στην περιοχή της Αμανής, περιλαμβάνοντας στα αιτήματά της την ίδρυση μόνιμου Πυροσβεστικού Κλιμακίου, ζητά με υπόμνημά της η Επιτροπή Υπεράσπισης Αμανής. Παράλληλα τονίζει ότι η περιοχή εξακολουθεί να βρίσκεται σε κατάσταση υψηλής επικινδυνότητας μετά τη μεγάλη πυρκαγιά του 2023 και ζητά να ενεργοποιηθεί η Επιτροπή Επιστημονικής Αξιολόγησης Μεγάλης Πυρκαγιάς, προκειμένου να διερευνηθούν τα αίτια που την προκάλεσαν αλλά και οι επιχειρησιακές αδυναμίες που παρουσιάστηκαν κατά την κατάσβεσή της.
Από το υπόμνημα δεν λείπουν οι αναφορές για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Βόρεια Χίος, ζητώντας - βάσει του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου για την πολιτική προστασία- στοχευμένες παρεμβάσεις στην περιοχή.
Ακολουθεί το υπόμνημα:
"Υπόμνημα
για την εφαρμογή του Ν. 5281/2026 (“Ενεργή Μάχη”)
στην περιοχή της Αμανής Χίου
της Επιτροπής Υπεράσπισης Αμανής
1. Εισαγωγή
Η Αμανή Χίου αποτελεί μία από τις πλέον απομακρυσμένες, υποστελεχωμένες και περιβαλλοντικά επιβαρυμένες περιοχές της χώρας. Η μεγάλη πυρκαγιά του 2023, η γεωγραφική απομόνωση, η έλλειψη βασικών υπηρεσιών και η υψηλή επικινδυνότητα επανάληψης καταστροφικών φαινομένων καθιστούν την περιοχή περίπτωση ειδικής προτεραιότητας για την εφαρμογή του Ν. 5281/2026 (“Ενεργή Μάχη”).
Ο νόμος εισάγει κρίσιμες μεταρρυθμίσεις στην Πολιτική Προστασία, στη διαχείριση δασικών πυρκαγιών και στην κρατική αρωγή. Με βάση τις προβλέψεις του, η Αμανή δικαιούται και απαιτεί στοχευμένες παρεμβάσεις.
2. Αιτήματα βάσει συγκεκριμένων άρθρων και προβλέψεων του Ν. 5281/2026
2.1. Ενεργοποίηση Επιτροπής Επιστημονικής Αξιολόγησης Μεγάλης Πυρκαγιάς
Νομική βάση: Άρθρα νόμου περί σύστασης Επιτροπής Επιστημονικής Αξιολόγησης για μεγάλα συμβάντα.
Η πυρκαγιά της Αμανής πληροί όλα τα κριτήρια “μεγάλης πυρκαγιάς”.
Αίτημα:
- Άμεση σύγκληση της Επιτροπής και δημοσίευση πλήρους έκθεσης για αίτια, επιχειρησιακές αδυναμίες, καθυστερήσεις και προτάσεις.
2.2. Ένταξη της Αμανής στο Στρατηγικό Σχέδιο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών
Νομική βάση: Προβλέψεις νόμου για εκπόνηση εθνικού στρατηγικού σχεδίου πρόληψης και διαχείρισης.
Αίτημα:
- Χαρακτηρισμός της Αμανής ως Περιοχής Ειδικής Προτεραιότητας Πρόληψης.
- Εκπόνηση ειδικού σχεδίου πρόληψης με αντιπυρικές λωρίδες, καθαρισμούς, δασικές παρεμβάσεις και σημεία υδροληψίας.
- Πιλοτική εφαρμογή δράσεων πρόληψης στην περιοχή.
2.3. Δημιουργία Τοπικής Ομάδας Πολιτικής Προστασίας Αμανής
Νομική βάση: Νέο Μητρώο Επικουρικών Δυνάμεων Πολιτικής Προστασίας.
Αίτημα:
- Επίσημη αναγνώριση τοπικής ομάδας.
- Εκπαίδευση από την Πυροσβεστική Ακαδημία.
- Παροχή βασικού εξοπλισμού και μέσων.
2.4. Πλήρης καταγραφή ζημιών και κινδύνων στην Εθνική Βάση Δεδομένων
Νομική βάση: Υποχρεωτική καταγραφή κινδύνων, απωλειών και απειλών σε εθνικό σύστημα.
Αίτημα:
- Επιτόπιες αυτοψίες στην Αμανή.
- Καταγραφή περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών απωλειών.
- Συνεχής παρακολούθηση κινδύνου και ενημέρωση της βάσης δεδομένων.
2.5. Ειδική διαδικασία Κρατικής Αρωγής για απομακρυσμένες περιοχές
Νομική βάση: Τροποποιήσεις του ν. 4797/2021 για ταχύτερη και δικαιότερη κρατική αρωγή.
Αίτημα:
- Επανεξέταση εκκρεμών ή απορριφθέντων φακέλων.
- Ειδική διαδικασία για περιοχές χωρίς υπηρεσίες σε κοντινή απόσταση.
- Ταχεία εκκαθάριση αποζημιώσεων.
2.6. Ίδρυση Πυροσβεστικού Κλιμακίου στην Αμανή
(Κεντρικό αίτημα – θεμελιωμένο στον νόμο και στην πραγματικότητα της περιοχής)
Νομική βάση:
- Προβλέψεις του Ν. 5281/2026 για ενίσχυση του Πυροσβεστικού Σώματος, αναδιάρθρωση δυνάμεων, δημιουργία νέων επιχειρησιακών δομών και ενίσχυση της ετοιμότητας σε περιοχές υψηλού κινδύνου.
- Προβλέψεις για ενιαίο σύστημα διοίκησης συμβάντων και άμεση απόκριση.
Τεκμηρίωση:
Η Αμανή είναι η μοναδική μεγάλη γεωγραφική ενότητα της Χίου χωρίς μόνιμη παρουσία του Πυροσβεστικού Σώματος, παρά:
- την εκτεταμένη καμένη έκταση,
- την απόσταση από το πλησιέστερο κλιμάκιο,
- την απουσία οδικού δικτύου που επιτρέπει γρήγορη πρόσβαση,
- τον υψηλό δείκτη κινδύνου επανάληψης πυρκαγιών,
- την ύπαρξη οικισμών που μένουν χωρίς προστασία για κρίσιμες ώρες.
Αίτημα:
- Ίδρυση Πυροσβεστικού Κλιμακίου Αμανής με μόνιμη στελέχωση.
- Στελέχωση με προσωπικό ειδικά εκπαιδευμένο στη δασοπυρόσβεση.
- Διάθεση οχημάτων κατάλληλων για δύσβατο έδαφος (4x4, μικρά δασικά).
- Δημιουργία υποδομών (κτίριο, δεξαμενές, σημεία υδροληψίας).
- Συνεργασία με την Τοπική Ομάδα Πολιτικής Προστασίας.
Η ίδρυση κλιμακίου αποτελεί όρο ασφάλειας και ισότιμης προστασίας για τους κατοίκους.
2.7. Συμμετοχή της Αμανής στον Ετήσιο Απολογισμό Αντιπυρικής Περιόδου
Νομική βάση: Υποχρεωτική δημόσια έκθεση απολογισμού.
Αίτημα:
- Συμπερίληψη της Αμανής ως ξεχωριστής ενότητας.
- Συμμετοχή εκπροσώπων της περιοχής στη διαδικασία.
3. Συμπέρασμα
Ο Ν. 5281/2026 μπορεί να αποτελέσει ουσιαστικό εργαλείο για την προστασία και ανασυγκρότηση της Αμανής, υπό την προϋπόθεση ότι θα εφαρμοστεί πλήρως και με προτεραιότητα στις πλέον ευάλωτες περιοχές.
Η ίδρυση Πυροσβεστικού Κλιμακίου, η ενεργοποίηση των προβλεπόμενων επιτροπών, η καταγραφή ζημιών και η ένταξη της περιοχής στο στρατηγικό σχέδιο πρόληψης αποτελούν αδιαπραγμάτευτες προϋποθέσεις για την ασφάλεια, την ισότητα και την ανθεκτικότητα της Αμανής.
Η Επιτροπή Υπεράσπισης Αμανής"
