Χίος, Δευτέρα 17 Φεβρουαρίου

"Το δημογραφικό επιτάσσει μεικτά συνταξιοδοτικά συστήματα"

Εισήγηση Νότη Μηταράκη στο διεθνές συνέδριο του Economist
Πέμ, 12/12/2019 - 19:33

Κυρίες και Κύριοι,

Θα ήθελα κατ’ αρχάς να σας συγχαρώ και να σας ευχαριστήσω που μου δίνετε την ευκαιρία να μιλήσω για τη νούμερο ένα πρόκληση που αντιμετωπίζουν ως έθνος, το δημογραφικό. 

Μια πρόκληση μου επηρεάζει το κράτος πρόνοιας, τις δαπάνες υγείας και κοινωνικής αλληλεγγύης.

Μια πρόκληση που καταφανώς επηρεάζει τα διανεμητικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, όπως εφαρμόζεται σήμερα στην χώρα μας, και στην κύρια και στην επικουρική ασφάλιση. 

Βέβαια να τονίσουμε ότι το δημογραφικό είναι δημιούργημα ενός ευτυχούς και ενός δυστυχούς γεγονότος. 

Το ευτυχές είναι ότι ζούμε περισσότερο. Και όπως συζητήσαμε την προηγούμενη εβδομάδα στον ΟΑΣΑ στο Παρίσι είναι κάτι για το οποίο πρέπει να γιορτάζουμε.

To 2005 ένας άντρας 65 ετών θα ζούσε ακόμα 17 χρόνια και μια γυναίκα 20. Σήμερα ένας αντίστοιχος 65αρης θα ζήσει ακόμα 18,5 χρόνια και μια γυναίκα 22, ενώ το 2070 θα έχουμε φτάσει τα 24 χρόνια για τους άντρες και τα 27 για τις γυναίκες.

Το δυστυχές είναι ότι γεννάμε λιγότερο. Το 2007 είχαμε 112.000 γεννήσεις και το 2018 μόλις 86.500. Αντιστοιχούν μόλις 1,38 παιδιά ανά γυναίκα, όταν ο δείκτης διατήρησης του πληθυσμού είναι στα 2,1.  

Ένα σύστημα διανεμητικό όπως έχουμε σήμερα χρειάζεται περίπου 4 εργαζόμενους για 1 συνταξιούχο για να είναι βιώσιμο.

Εμείς σήμερα έχουμε  περίπου 1,64 εργαζόμενους ανά συνταξιούχο και το 2070 θα έχουμε 1,25.

Εξαιτίας του δημογραφικού, με το σημερινό συνταξιοδοτικό, ο συντελεστής αναπλήρωσης εισοδήματος από 70% το 2019 θα πέσει στο 56% το 2070 σύμφωνα με τις ισχύουσες μελέτες.

Άρα, από δημογραφικής πλευράς, το σύστημα πιέζεται. 

Και αυτό πρέπει να το αντιμετωπίσουμε, όχι αύριο, ή σε 10 χρόνια, αλλά σήμερα.

Όπως έχει πει ο ίδιος ο Πρωθυπουργός είναι ένα διακύβευμα σχεδόν υπαρξιακό. 

Καταρχάς να καθησυχάσω ότι δεν έρχομαι να εξαγγείλω σήμερα αύξηση ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης. Ήδη με μέση ηλικία συνταξιοδότησης το 2030 στα 65 έτη, η Ελλάδα βρίσκεται ελαφρώς πιο ψηλά από το μέσο ευρωπαϊκό όρο που είναι στα 64,7 έτη. 

Σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, ήδη στο Υπουργείο Εργασίας σχεδιάζουμε μια σειρά από δράσεις με θετικό αντίκτυπο. 

Πρώτον σταματάμε να βλέπουμε τιμωρητικά την εργασία των ήδη συνταξιούχων, μειώνοντας την περικοπή των συντάξεών τους. 

Δεύτερον εργαζόμαστε για την ανάσχεση του brain drain. 

Ταυτόχρονα με κίνητρα και ελέγχους στηρίζουμε την πλήρη απασχόληση και τις τυπικές μορφές εργασίας, άρα και την εισφοροδότηση. 

Ωστόσο, όλα αυτά τα μέτρα είναι βραχυπρόθεσμα και πυροσβεστικά.

Δεν αντιμετωπίζουν την αιτία του προβλήματος, δηλαδή το ότι τα διανεμητικά συστήματα δε μπορούν να σηκώσουν αποτελεσματικά το βάρος του δημογραφικού. 

Χρειαζόμαστε συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, μεικτά. Στα οποία θα υπάρχει στάθμιση των διαφορετικών κινδύνων (δημοσιονομικός, δημογραφικός, επενδυτικός). 

Μεικτό σύστημα συνεπάγεται την εισαγωγή στοιχείων κεφαλαιοποίησης παράλληλα με το Pay-as-you go σύστημα.

Ταυτόχρονα, πρέπει και το ίδιο το κράτος να αναπροσαρμόσει το ρόλο του και τις πολιτικές του ως θεματοφύλακας και διαχειριστής της κοινωνικής ασφάλισης. 

Η αποκλειστική στροφή προς ιδιωτικά ή αμιγώς προαιρετικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης έχει αποδειχτεί διεθνώς, ανεπαρκής. 

Αυτή τη στιγμή είμαστε στο στάδιο που πρέπει να προχωρήσουμε από την απλή διαπίστωση στο σχεδιασμό και την πράξη.

Ανοίγουμε το διάλογο και προχωράμε αποφασιστικά σε συγκεκριμένες προτάσεις, γιατί το μέλλον είναι ήδη εδώ και πρέπει να το αντιμετωπίσουμε. 

Σας ευχαριστώ.

Σχετικά Άρθρα

«Αυτοπροσώπως» την Πέμπτη στην ΑΛΗΘΕΙΑ ΤV με τον Μιχάλη Τσακό
Κυρ, 16/02/2020 - 21:40

Ο Μιχάλης Τσακός, δεν έχει ας πούμε την παλιά οικοδομική… αγριάδα, αλλά μήπως δεν άλλαξε η οικοδομή;

Όχι πως του λείπει το μπόϊ ή τα μπράτσα, αλλά έχει μια ηπιότητα και μια ευγένεια στη μορφή, που σε κερδίζει από την πρώτη στιγμή.

Αν μη τι άλλο το Σωματείο οικοδόμων έχει έναν Πρόεδρο, που στέκεται και στα… σαλόνια με την ίδια άνεση που σκαρφαλώνει στις οικοδομές.

Ο Μιχάλης Τσακός γιός εργάτη Βυρσοδεψείων, γεννήθηκε το 1978 και μεγάλωσε στις εργατικές κατοικίες Χριστού Βαρβασίου.

Σαν παιδί θυμάται τους μεγάλους αγώνες όλων στην… Σαρακήνα να πείσουν τις αρχές ότι χωρίς παραχωρητήρια, τα αχούρια που φτιάχτηκαν δεν θα συνεχίζουν να κατοικούνται, όπερ και εγένετο.

Ο Μιχάλης θυμάται να κοιμάται παιδί και να χτυπά δίπλα του την κολώνα, ακούγοντας τον… κουφό της ήχο, μέχρι που έκλεισαν τα Βυρσοδεψεία και η οικογένεια μετακόμισε στην Αθήνα.

Δεν τα παιρνα τα γράμματα μας λέει και έτσι από 15 χρόνων βρέθηκα σε συνεργείο αυτοκινήτων και από εκεί στην οικοδομή. Μου άρεσε το αυτοκίνητο μας λέειν αλλά αυτά που έβγαζα μια εβδομάδα στο συνεργείο η οικοδομή μου τα έδινε σε μια μέρα.

Στη ζωή του μετάνιωσε για δυό πράγματα. Που δεν συνέχισε το σχολείο και που βρέθηκε τυχαία δύο εξάμηνα στην Αμερική και δεν έμεινε εκεί.

Σήμερα οικογενειάρχης με τρία παιδιά, έχει δικό του οικοδομικό συνεργείο, αλλά παράλληλα από το 2012 βρίσκεται στο τιμόνι του μεγαλύτερου εργατικού Σωματείου του νησιού, με δύναμη 1800 μελών, αυτό των Οικοδόμων.

Χαίρεται που στη δύναμη του Σωματείου βρίσκονται και αλλοδαποί, θεωρεί ως κύριο πρόβλημα την ανασφάλιστη εργασία, δεν βλέπει φως σε αλλαγή πολιτικής, που να ευνοεί την οικοδομή, που… ταϊζει280 επαγγέλματα (!) είναι σίγουρος ότι ο καλύτερος πελάτης του κλάδου του είναι οι ναυτικοί, γιατί έχουν μια… μούρη, χαίρεται τη συνεργασία του χώρου με τους Μηχανικούς, που θεωρεί ότι… παντρεύονται ένα σπίτι και επισημαίνει ότι όπως και κάθε τομέας και η οικοδομή είναι μια πολύ υπεύθυνη εργασία.

Στον συνδικαλισμό τον έβαλε ο πρώην Πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Χίου Τάσσος Κώσταλος, που τον θεωρεί δάσκαλο του, δεν ανήκει σε κανένα πολιτικό Κόμμα, λέγοντας χαρακτηριστικά «ομάδα έχω κόμμα δεν έχω» και λατρεύει στην κυριολεξία τον Σταμάτη Κάρμαντζη, γιατί ποτέ δεν του ζήτησε τίποτα, όπως και εκείνος ποτέ δεν ζήτησε τίποτα από τον Δήμαρχο Χίου, που θεωρεί  ότι πέρα από την αποτελεσματικότητα η δύναμη του είναι στην απλότητα.

Αν έχετε απορία για την ομάδα του είναι… Ολυμπιακός.

Τα υπόλοιπα τηλεοπτικά την Πέμπτη στις 7.00 και στις 11.00 μ.μ. στην ΑΛΗΘΕΙΑ ΤV στην εκπομπή του Γιάννη Τζούμα «Αυτοπροσώπως».