Πώς κατάφερε το Χαλκειός, μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2025 να βγει εκτός της κόκκινης ζώνης πλημμυρικού κινδύνου;
Ο Πρόεδρος της Κοινότητας, Νίκος Κουτσουράδης, περιγράφει τις ενέργειές τους σε συνεργασία με αρμόδιους φορείς για τη λήψη των μέτρων εκείνων που θα συνέβαλαν στην άρση ή την ελαχιστοποίηση του κινδύνου, τονίζοντας – μεταξύ άλλων – ότι «όποιος κρύβεται πίσω από τις λέξεις φυσικές καταστροφές θέλει να κρύψει την ανικανότητα λήψης αποφάσεων στην πρόληψη και αντιμετώπιση καταστροφών».
Ακολουθεί η ανακοίνωσή του:
"Από την ανάληψη των καθηκόντων μας, το 2024, θέσαμε ως βασική προτεραιότητα την πολιτική προστασία και την ασφάλεια των κατοίκων του Χαλκειούς. Τότε, ο οικισμός εμφανιζόταν στην κόκκινη ζώνη υψηλού πλημμυρικού κινδύνου. Αντιλαμβανόμενοι τη σοβαρότητα της κατάστασης, επιλέξαμε να μην περιμένουμε την επόμενη δύσκολη στιγμή, αλλά να κινηθούμε έγκαιρα, με πρωτοβουλίες, επιστημονική υποστήριξη και ουσιαστικές συνεργασίες.
Η Κοινότητα ανέλαβε την πρωτοβουλία να συνεργαστεί με εξειδικευμένους επιστημονικούς φορείς και συγκεκριμένα με το Ελληνικό Ινστιτούτο Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών. Στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας επισκέφθηκε τη Χίο ο καθηγητής κ. Αναστάσιος Γερασιμάτος, προκειμένου να πραγματοποιήσει επιτόπια εκτίμηση της κατάστασης, να εξετάσει τις ιδιαιτερότητες της περιοχής και να συμβάλει στη χάραξη στρατηγικής πρόληψης και αντιμετώπισης καταστροφών.
Η ανάγκη για ολοκληρωμένο σχεδιασμό ήταν επιτακτική. Τα δύο τελευταία χρόνια ο ποταμός κατέβασε τεράστιους όγκους νερού, με τη στάθμη του να φτάνει περίπου τα 3,5 μέτρα. Παράλληλα, η πυρκαγιά του Ιουνίου ανέδειξε έναν πρόσθετο κίνδυνο: το υδροφοβικό φαινόμενο που μπορεί να εμφανιστεί στο έδαφος μετά από μια πυρκαγιά, περιορίζοντας τη διήθηση του νερού και αυξάνοντας την επιφανειακή απορροή. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τις υψηλότερες περιοχές και τα χωριά, από όπου τα νερά κατευθύνονται προς το Χαλκειός, λόγω της γεωγραφικής θέσης του οικισμού.
Η προσπάθεια συνεχίστηκε με τη συνεργασία του Τμήματος Περιβάλλοντος και της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. Σημαντική και καίρια συμβολή στην αντιπλημμυρική προστασία είχαν η αντικατάσταση του παλαιού δικτύου ομβρίων με νέο, μεγαλύτερης δυναμικότητας, η εγκατάσταση νέου δικτύου ομβρίων, καθώς και οι εργασίες καθαρισμού ποταμών και ρεμάτων. Οι παρεμβάσεις αυτές συνέβαλαν ουσιαστικά στη βελτίωση της απορροής των υδάτων και στη μείωση της τρωτότητας της περιοχής.
Σήμερα, σύμφωνα με την ενημέρωση που έλαβε η Κοινότητα από τον Προϊστάμενο Πολιτικής Προστασίας, το Χαλκειός εμφανίζεται εκτός της συγκεκριμένης κόκκινης ζώνης πλημμυρικού κινδύνου. Πρόκειται για μια θετική εξέλιξη, την οποία αναγνωρίζουμε και χαιρετίζουμε. Δεν σημαίνει, όμως, ότι ο κίνδυνος έχει εξαλειφθεί ή ότι η προσπάθεια ολοκληρώθηκε.
Η θέση μας είναι σαφής: Δεν υπάρχουν φυσικές καταστροφές, υπάρχουν φυσικοί κίνδυνοι και τρωτότητα. Τα φυσικά φαινόμενα είναι υπαρκτά, όμως οι καταστροφικές τους συνέπειες επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από τον βαθμό έκθεσης και τρωτότητας μιας περιοχής. Η μη έγκαιρη πρόβλεψη, η έλλειψη προετοιμασίας, οι ανεπαρκείς υποδομές και η απουσία προληπτικών παρεμβάσεων μπορούν να αυξήσουν σημαντικά την τρωτότητα και να επιδεινώσουν τις συνέπειες ενός φυσικού φαινομένου.
Αυτή ακριβώς είναι η φιλοσοφία που ακολουθούμε: να μη μένουμε στη διαπίστωση του κινδύνου, αλλά να εργαζόμαστε για τη μείωσή του. Η Δημοτική Κοινότητα Χαλκειούς, σε συνεργασία με το Ελληνικό Ινστιτούτο Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών και την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, εργάζεται με κοινό στόχο τη μείωση της τρωτότητας του τόπου μας, μέσα από επιστημονικό σχεδιασμό, συνεργασία και συγκεκριμένες παρεμβάσεις.
Η προσπάθεια συνεχίζεται και περνά στην επόμενη φάση. Την Παρασκευή 4 Δεκεμβρίου 2026, θα επισκεφθεί εκ νέου τη Χίο το Ελληνικό Ινστιτούτο Διαχείρισης Κρίσεων και Καταστροφών, μαζί με τον καθηγητή κ. Αναστάσιο Γερασιμάτο. Σκοπός της επίσκεψης είναι ο απολογισμός των ενεργειών και παρεμβάσεων που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα, καθώς και η χάραξη νέας στρατηγικής για την πρόληψη, τη μείωση της τρωτότητας και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση καταστροφών.
Δεν θεωρούμε ότι έχουμε ολοκληρώσει το έργο μας. Συνεχίζουμε να σχεδιάζουμε, να διεκδικούμε και να προωθούμε νέες παρεμβάσεις, με στόχο την ακόμη μεγαλύτερη θωράκιση του Χαλκειούς απέναντι σε μελλοντικούς κινδύνους.
Ο εχθρός του καλού είναι το καλύτερο.
Δεν εφησυχάζουμε επειδή υπάρχει μια θετική εξέλιξη. Τη θεωρούμε ένα ακόμη βήμα σε μια διαρκή προσπάθεια. Γιατί η πρόληψη δεν είναι μια ενέργεια που γίνεται μία φορά. Είναι διαρκής ευθύνη απέναντι στον τόπο μας και στους ανθρώπους του.
ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΧΑΛΚΕΙΟΥΣ
Ο πρόεδρος Νικόλαος Κουτσουράδης
Υ.Γ.: Όποιος κρύβεται πίσω από τις λέξεις φυσικές καταστροφές θέλει να κρύψει την ανικανότητα λήψης αποφάσεων στην πρόληψη και αντιμετώπιση καταστροφών. Σας στέλνω να δείτε αποφάσεις για το τι ισχύει εκτός της χώρας μας:
- UNDRR – #NoNaturalDisasters
- UNDRR – Ορισμός της καταστροφής
- UNDRR – Ορισμός της τρωτότητας
- Επιστημονική δημοσίευση: A Dilemma of Language – “Natural Disasters” in Academic Literature
