Το θέμα των θαλάσσιων πάρκων που πρόσφατα εξήγγειλε η Τουρκία ότι θα ανακηρύξει σε Βόρειο Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο ανέλυσε σε παρέμβασή του στο «Ράδιο Αλήθεια», στην εκπομπή «Καλημέρα Χίος», ο χιώτης δημοσιογράφος Κώστας Μαρδάς.
Αρχικά ο δημοσιογράφος / αναλυτής των ελληνοτουρκικών σχέσεων εξήγησε τι είναι τα θαλάσσια πάρκα.
Όπως τόνισε δεν είναι απλώς περιοχές προστασίας της θαλάσσιας ζωής. Συνοδεύονται από τεχνικές υποδομές (ραντάρ, κάμερες, drones, πλωτήρες, αγκυροβόλια, περιπολίες ακτοφυλακής, αίθουσες ενημέρωσης).
Έτσι, λοιπόν, με το προεδρικό διάταγμα που εξέδωσε η Τουρκία για δικά της θαλάσσια πάρκα (πέραν των χωρικών της υδάτων, π.χ. έξω από την Ίμβρο ή το Καστελόριζο), επιχειρεί να εγκαταστήσει de facto παρουσία στο Αιγαίο.
Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε εκδόσεις NAVTEX για απαγόρευση αλιείας/ναυσιπλοΐας, προκαλώντας κρίση ή θερμό επεισόδιο.
Ο Κ. Μαρδάς διευκρίνισε ακόμη ότι η υφαλοκρηπίδα (βυθός) και η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (θαλάσσια στήλη) συνιστούν κυριαρχικά δικαιώματα (οικονομική εκμετάλλευση) και όχι πλήρη εδαφική κυριαρχία (όπως τα χωρικά ύδατα των 6 ή 12 μιλίων).
Η Άγκυρα όμως δεν αναγνωρίζει δικαιώματα υφαλοκρηπίδας / ΑΟΖ στα ελληνικά νησιά και υποστηρίζει τη χάραξη «μέσης γραμμής» μεταξύ των ηπειρωτικών ακτών Ελλάδας και Μικράς Ασίας, αγνοώντας τις διατάξεις του Δικαίου της Θάλασσας (UNCLOS).
Το «πάγωμα» του 1976
Ο Μαρδάς θύμισε ότι μετά την κρίση του ωκεανογραφικού «Χώρα», το 1976, επί πρωθυπουργίας του Κωνσταντίνου Καραμανλή και προεδρίας του Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ συμφωνήθηκε το αμοιβαίο «πάγωμα» ερευνών στην υφαλοκρηπίδα όσο διαρκεί ο διάλογος, πολιτική που διατήρησε την ειρήνη για 50 χρόνια παρά τις κατά καιρούς κρίσεις.
Την τωρινή, αναμενόμενη αντίδραση της Τουρκίας ο ίδιος την απέδωσε στις:
• Εξαγγελία θαλάσσιων πάρκων και θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού (καλύπτει 480.000 τ.χλμ.).
• Έρευνες της Chevron νοτίως της Κρήτης (έως και 120 μίλια).
• Συμμετοχή στο έργο του ηλεκτρικού καλωδίου στην Κάσο (με τη γαλλική Meridian).
• Ίδρυση Ενεργειακού Κέντρου Ανατολικής Μεσογείου (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ, ΗΠΑ).
• Αποκλεισμό της Τουρκίας από χαμηλότοκα ευρωπαϊκά δάνεια (πρόγραμμα SAVE).
Τα κυριαρχικά μας δικαιώματα, σημείωσε ο έγκριτος δημοσιογράφος, απαιτούν μέσα για την υπεράσπισή τους (έκανε αναφορά σε κοινές ασκήσεις ιπτάμενου ανεφοδιασμού με το Ισραήλ και την επικείμενη αγορά αεροσκαφών ανεφοδιασμού για την κάλυψη της απόστασης Κρήτης - Κύπρου).
Απέρριψε τις εύκολες εγχώριες φωνές για άμεση επέκταση στα 12 μίλια ή ανακήρυξη ΑΟΖ χωρίς προηγούμενη επιχειρησιακή προετοιμασία και συνεκτίμηση του διεθνούς παράγοντα και επεσήμανε ότι στο ΝΑΤΟ και στην Ε.Ε. επικρατεί συχνά στάση κατευνασμού προς την Τουρκία, επομένως η Ελλάδα πρέπει να στηρίζεται στις δικές της δυνάμεις και να είναι προετοιμασμένη για δύσκολες καταστάσεις.
